Gökyüzünün özgür sakinleri kuşlar, her gün binlerce voltluk elektrik taşıyan tellerin üzerinde hiçbir zarar görmeden saatlerce vakit geçirebiliyor. Fizik kurallarıyla açıklanan bu durumun ardında, aslında kuşların sahip olduğu sıra dışı bir "süper güç" yatıyor. İnsan gözünün algılayamadığı ultraviyole ışınları görebilen kuşlar, elektrik tellerini bizim gördüğümüzden çok daha farklı ve hareketli bir yapıda algılıyor.
KUŞLAR NEDEN ELEKTRİK ÇARPILMIYORLAR?
Bir canlının elektrik akımına kapılması için elektriğin vücut üzerinden geçip toprağa ulaşması, yani bir devre tamamlaması gerekir. Kuşlar, elektrik teline her iki ayaklarıyla tutunduklarında, vücutları ile tel arasında bir voltaj farkı oluşmaz. Akım, kuşun yüksek dirençli vücudundan geçmek yerine, düşük dirençli olan tel üzerinden yoluna devam eder. Ancak kuş, aynı anda hem tele hem de bir direğe veya başka bir tele temas ederse, devre tamamlanır ve sonuç kaçınılmaz olur.
İNSAN GÖZÜNDEN KAÇAN DETAY
Elektrik tellerinin yaydığı enerji sadece kabloların içinde hapsolmaz. Özellikle yüksek gerilim hatlarında, tellerin etrafında "korona deşarjı" adı verilen ve insan gözünün asla göremediği ultraviyole (UV) ışık patlamaları meydana gelir. Yapılan araştırmalar, kuşların bu UV kıvılcımlarını net bir şekilde görebildiğini ortaya koydu. Bizim için durağan birer kablo gibi görünen hatlar, kuşlar için sürekli çakan mavi ve beyaz ışıklarla dolu, uyarısı yüksek bir alan niteliğindedir.
KUŞLARIN "SÜPER GÜCÜ" ONLARI NASIL KORUYOR?
Kuşların dört renkli (tetrakromatik) görüş yeteneği, onlara UV ışığını algılama imkanı tanır. Bu yetenek sayesinde göç yollarındaki yüksek gerilim hatlarını ve enerji tesislerini çok uzaktan fark edebilirler. Tellerin etrafındaki bu "parlak" enerji alanları, kuşlar için birer trafik işareti görevi görür. Bu sayede sadece fiziksel temas riskinden değil, aynı zamanda enerjinin yoğun olduğu bölgelerden de kaçınarak güvenli bir uçuş sağlarlar.
EKOSİSTEM VE ENERJİ HATLARI ARASINDAKİ DENGESİZLİK
Kuşlar bu kıvılcımları görse de, ne yazık ki modern enerji hatlarının karmaşıklığı her zaman onları korumaya yetmiyor. Özellikle büyük kanat açıklığına sahip leylek ve kartal gibi kuşlar, kanatlarını açtıklarında iki farklı hat arasında köprü oluşturarak akıma kapılabiliyor. Bilim dünyası, kuşların bu UV görüş yeteneğini baz alarak, enerji hatlarını kuşlar için daha görünür ve güvenli hale getirecek yeni izolasyon teknikleri üzerinde çalışmaya devam ediyor.
