Avustralya’daki Griffith Üniversitesi, Endonezya Ulusal Araştırma ve Yenilik Ajansı (BRIN) ve Southern Cross Üniversitesi’nden araştırmacıların ortak projesi kapsamında yürütülen çalışmada ell izi, Sulawesi Adası’nın güneydoğusundaki Muna Adası’nda yer alan bir kireçtaşı mağarasında bulundu.
Araştırmacılar, bu bulgunun modern insanların bölgede sanatsal üretim gerçekleştirdiğine dair en erken doğrudan kanıt olduğunu belirtiyor.
YAŞI NASIL BELİRLENDİ?
Bilim insanları, el şablonunun yaşını tespit etmek için “uranyum-seri tarihleme” yöntemine başvurdu. Resmin üzerinde ve altında oluşan ince mineral katmanları analiz edilerek tarihlendirme yapıldı.
Elde edilen sonuçlar, eserin en az 67 bin 800 yıllık olduğunu gösterdi. Aynı mağarada daha sonraki dönemlere ait başka çizimlere de rastlandı. Bu durum, insanların mağarayı binlerce yıl boyunca tekrar tekrar ziyaret ederek resim yapmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Sanatsal faaliyetlerin yaklaşık 20 bin yıl öncesine kadar sürdüğü ifade ediliyor.
PENÇEYİ ANDIRAN DETAY
El izinin en dikkat çekici yönlerinden biri, parmakların negatif izlerinin sonradan daraltılarak pençeye benzer bir görünüm kazandırılmış olması. Araştırmacılar, bu tür bir uygulamanın başka bir örneğine şimdiye dek rastlanmadığını söylüyor.
Bu değişikliğin sembolik bir anlam taşıyabileceği düşünülüyor. Özellikle erken dönem Sulawesi resimlerinde insan ve hayvan figürlerinin iç içe tasvir edilmesi, insan-hayvan ilişkisine dair simgesel bir anlatım ihtimalini gündeme getiriyor.
AVUSTRALYA’NIN İLK YERLEŞİMİ TARTIŞMASI
Keşif, Avustralya’nın ilk insan yerleşimiyle ilgili tartışmalara da yeni bir boyut kazandırdı. Uzmanlara göre Sulawesi’de bu sanatı üreten topluluklar, daha sonra Avustralya’ya ulaşan insanların atalarıyla bağlantılı olabilir.
Bilim dünyasında “Sahul” olarak adlandırılan ve geçmişte Avustralya, Tazmanya ile Yeni Gine’yi birleştiren kara kütlesine insanın ne zaman ulaştığı uzun süredir tartışılıyor. Bazı araştırmalar 50 bin yıl öncesini işaret ederken, başka görüşler bu tarihin en az 65 bin yıl öncesine dayandığını savunuyor.
Sulawesi’de ortaya çıkarılan bu 67 bin 800 yıllık el izi, erken insan göçlerinin kuzey rotası üzerinden çok daha eski bir tarihte gerçekleşmiş olabileceğine işaret eden güçlü kanıtlardan biri olarak değerlendiriliyor. Araştırmacılar, Endonezya adalar zincirinin insanlık tarihindeki göç yollarını anlamak açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor.
