Kaliforniya Üniversitesi San Francisco kampüsündeki araştırmacılar, bağırsak ile beyin arasında çalışan ve dopamin salınımını etkileyen yavaş bir sinirsel iletişim yolu belirledi. Hakemli bilim dergisi Nature'da yayımlanan çalışma, beynin tüketilen yiyeceklerin besin değerini zamanla öğrenerek bu bilgilere göre besin tercihlerini şekillendirdiğini gösteriyor.
Önceki araştırmalarda dopaminin hızlı etkili sinirsel yolları incelenirken, bu çalışmada bağırsaktan gelen daha yavaş sinyallerin rolü ele alındı. Bilim insanları, tat bilgisiyle besin içeriğine ilişkin verileri bir araya getiren beyin hücrelerini ve sinir bağlantılarını tespit etti.
Diyet ve egzersiz fayda etmiyorsa dikkat: Sebep lipödem olabilir!
BAĞIRSAKTAN GELEN SİNYALLER BESİN TERCİHİNİ ETKİLİYOR
Araştırmada, beynin ventral tegmental alanındaki (VTA) dopamin üreten sinir hücreleriyle anterior bazolateral amigdala (aBLA) arasındaki bağlantının önemli rol oynadığı belirlendi. Bu sinirsel yolak, tüketilen yiyeceğin tadı ile sağladığı besin değerinin ilişkilendirilmesine yardımcı oluyor.
Sistemin nasıl çalıştığını inceleyen araştırmacılar, farelere tat alma aşamasını devre dışı bırakarak doğrudan mide yoluyla glukozlu su ve milkshake benzeri sıvılar verdi. Deneyler sonucunda besin maddelerinin, beynin bazolateral amigdala bölgesinde uzun süreli dopamin salınımını tetiklediği görüldü.
Bilim insanları ayrıca dopamin salgılayan sinir liflerini yapay olarak uyardı. Bu müdahalenin ardından farelerin, daha önce tercih etmedikleri kalorisiz seçeneğe yönelmeye başladığı gözlemlendi.
KAHVENİN TADI ZAMANLA NEDEN DAHA GÜZEL GELİYOR?
Araştırmacılara göre bu mekanizma, insanların başlangıçta acı veya hoş olmayan bir tada sahip bazı yiyecek ve içecekleri zamanla sevmeye başlamasını açıklayabilir.
Kabuklarını çöpe değil suya atın kaynatın! Sarımsak kabuğunun bilinmeyen faydaları
Örneğin beyin, kahvenin tadını kafeinin sağladığı canlılık hissiyle ilişkilendirmeyi öğrenebiliyor. Böylece başlangıçta acı bulunan kahvenin tadı, zamanla daha fazla keyif veren bir deneyime dönüşebiliyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Zachary Knight da beynin, sevilen kahvenin tadını kafeinin yarattığı etkiyle eşleştirdiğini ve bu öğrenme sürecinin kahveye duyulan beğeniyi artırabildiğini belirtti.
Bilim insanları, bulguların besin tercihlerinin nasıl oluştuğunu anlamak açısından önemli olduğunu vurguluyor. Araştırmanın ilerleyen dönemde insanların beslenme alışkanlıklarını ve gıda tercihlerini hedef alan yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
