Balinaların genetik yapısında yer alan CIRBP adlı protein, DNA’daki çift zincir kırıklarını olağanüstü bir hızla onarıyor. Bu mekanizma, balinaların yüzyıllarca sağlıklı kalmasını sağlarken, insan hücrelerinde doğru şekilde aktive edildiğinde yaşam süresini ciddi şekilde uzatabilir.
DNA ONARIMINDA ÇIĞIR AÇAN PROTEİN
Profesör Vera Gorbunova ve Profesör Andrei Seluanov liderliğindeki ekip, CIRBP proteininin balinalarda normalden 100 kat fazla olduğunu tespit etti. Hücrelerdeki DNA kırıkları yaşlanma ve kanserin başlıca tetikleyicisi olarak biliniyor. CIRBP proteini sayesinde bu kırıklar hızla tamir ediliyor ve hücreler yaşlanmaya karşı korunuyor. Bilim insanları, bu genetik mekanizmayı insan hücrelerine aktarmanın yollarını araştırıyor.
DEV MEMELİLER VE KANSER DİRENCİ
Cumhuriyet’in Nature Dergisi’nde yayımlanan araştırmaya dayandırdığı habere göre , “büyük hayvanlar neden daha az kanser oluyor?” sorusuna da yanıt sunuyor. Hücre sayısı arttıkça kanser riski de artması beklenirken, balinalar ve filler bu kuralın dışında. CIRBP proteini, hücreyi henüz kanser oluşmadan önce onararak bir çeşit doğal “kanser direnci” sağlıyor. Bu mekanizmanın insanlara uyarlanması, onkoloji alanında çığır açacak bir potansiyel taşıyor.
SOĞUK VE GELECEK STRATEJİLERİ
Araştırmacılar, CIRBP üretiminin çevresel koşullara bağlı olduğunu da ortaya koydu. Sıcaklık düştüğünde proteinin üretimi artıyor. İnsanlarda bu tepkiyi tetikleyebilecek sıcaklık seviyeleri henüz tam olarak bilinmiyor. Laboratuvar ortamında ilaçlarla aktive etme yöntemleri üzerinde çalışılırken, yaşam tarzı değişikliklerinin de etkili olabileceği düşünülüyor. Profesör Gorbunova, “soğuk duş almak gibi basit yöntemler, mevcut CIRBP aktivitesini artırmada keşfedilmeye değer” diyor.
