Evcil hayvanların yaşam süresi uzarken, yaşlılık döneminde yaşam kalitesini artırmak hayvanseverler için büyük bir sorumluluk haline geldi.
Independent tarafından paylaşılan verilere göre, ev ortamında yapılacak basit değişiklikler kedi ve köpeklerin ömrünü daha konforlu kılıyor.
Uzmanlar, sağlıklı yaşlanmanın sadece ömrü uzatmak anlamına gelmediğini, bu süreci hayvan için keyifli kılmak olduğunu vurguluyor.
Fransa genelinde yürütülen güncel geriatrik veterinerlik araştırmaları, evcil dostların ortalama 11,3 yıl yaşadığını ortaya koyuyor.
Evcil hayvan sahiplerinin bu süreçte pasif kalmaması ve dostlarının ihtiyaçlarına göre adımlar atması önem taşıyor.
EVCİL HAYVANLARDA YAŞLILIK DÖNEMİ NE ZAMAN BAŞLIYOR
2 milyondan fazla kedi ve 4 milyondan fazla köpek üzerinde gerçekleştirilen geniş çaplı bilimsel araştırma, hayvanların yaşam evrelerini net biçimde tanımlıyor.
Kediler genellikle 10 yaşından itibaren yaşlılık dönemine adım atıyor ve bu süreç olgun, kıdemli ile süper-kıdemli olmak üzere üç gruba ayrılıyor.
Köpeklerde ise yaşlanma başlangıcı hayvanın boyutuna ve kilosuna göre değişiklik gösteriyor.
Örneğin Chihuahua veya Cavalier King Charles Spaniel gibi 9 kilogram altındaki küçük ırklar yedi yaşında yaşlılık dönemine girerken, 12 yaşında kıdemli kategorisine ulaşıyor.
Welsh Corgi, Golden Retriever ve Australian Shepherd gibi orta veya büyük ırklar ise yaşlanma sürecine daha erken, yaklaşık 6 yaşında başlıyor.
Uzmanlar bu evrenin sonun başlangıcı olmadığını, aksine bakım, çevre ve tıbbi desteğin yaşa göre uyarlanması gereken bir dönem olduğunu belirtiyor.
Hayvanseverleri buluşturan sosyal ağ Petigo büyüyor
YAŞLANMA SÜRECİNDE SAĞLIKLI KABUL EDİLEN DEĞİŞİMLER
Doğal, kademeli ve kaçınılmaz bir süreç olan yaşlanma boyunca canlılar çevresel strese karşı daha az dayanıklı hale geliyor ve hücrelerinde hasar birikiyor.
Sağlıklı yaşlanan bir evcil hayvan; fiziksel, davranışsal, sosyal ve duygusal ihtiyaçlarını karşılayabilen, insanıyla dengeli ve pozitif ilişki sürdüren birey olarak tanımlanıyor.
Süreç içinde tüylerin beyazlaması, hafif diş taşı oluşumu, derinin incelmesi, koku alma veya işitme duyularında hafif azalmalar normal kabul ediliyor.
Ancak merdiven çıkmakta zorlanma, mama kabına ulaşamama gibi hareket kısıtlılıkları ya da yönünü şaşırma, mama kabını bulamama gibi bilişsel bozulma belirtileri normal yaşlılık sayılmıyor ve mutlaka veteriner muayenesi gerektiriyor.
Evcil dostların yaşam kalitesini, bu sürecin sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini gösteren temel ölçü oluşturuyor.
5 KÖKLÜ KRİTERE GÖRE HAYVANLARDA KIRILGANLIK BELİRTİLERİ
Independent tarafından aktarılan bilgilere göre, bir hayvanda belirli 5 ölçütten en az 3'ü etkilenmişse o hayvan kırılgan kabul ediliyor.
Bu durum hastalıklara karşı yüksek duyarlılığa işaret ediyor ve yakın veteriner takibi gerektiriyor.
Kırılganlık tablosunda yer alan kriterler ve dış görünüş özellikleri şu şekilde sıralanıyor: Zayıflık kriteri, güç kaybı ve/veya kas kütlesinde azalma ile kendini gösteriyor.
Yorgunluk kriteri, hayvanın yetişkinlik dönemine kıyasla egzersize karşı tahammülsüzlük yaşaması anlamına geliyor.
Azalan aktivite kriteri, yetişkinlik dönemine göre genel hareketlilikte azalma şeklinde dışa vuruyor.
Yetersiz beslenme kriteri, vücut kütlesinde ve/veya iştah düzeyinde azalma ile anlaşılıyor.
Son olarak zayıf hareket kabiliyeti kriteri ise hareket kısıtlılığı veya güçsüz yürüyüş ile kendini belli ediyor.
Bu 5 kriterden 3 veya daha fazlası mevcutsa erken fark edilen kırılganlık doğru müdahaleyle azaltılabileceği için düzenli kontroller hayati önem taşıyor.
Boşanan çiftin kedileri için mahkemeden nafaka kararı
EV İÇİNDE YAPILABİLECEK BASİT VE ETKİLİ DÜZENLEMELER
Yaşlı dostların konforunu artırmak adına ilk adım yaşam ortamını daha erişilebilir hale getirmekten geçiyor.
Mama, su, yatak, saklanma ve temas noktalarına rahatça ulaşabilmeleri büyük önem taşıyor; küçük bir basamak, alçak minder ya da yükseltilmiş mama kabı ciddi fark yaratıyor.
Ev içinde iki-üç mama alanı, birkaç yatak yeri ve alçak kenarlı kum kabı gibi birden fazla erişim noktası oluşturulması öneriliyor.
Özellikle eklem rahatsızlığı yaşayan kediler için yüksek kenarlı tuvaletler ciddi rahatsızlık verdiğinden alçak ve geniş kum kapları tercih ediliyor.
Davranış değişikliklerini yaramazlık olarak görmemek, bir ihtiyacın veya acının işareti olarak değerlendirmek gerekiyor; örneğin halıyı tırmalayan bir kedi sadece daha az ağrı hissettiği bir pozisyon arıyor olabileceği için ceza vermek yerine veteriner ve davranış uzmanı desteği alınması önem kazanıyor.
FİZİKSEL VE ZİHİNSEL UYARIMI YAŞA UYGUN SÜRDÜRME YOLLARI
İleri yaştaki kedi ve köpeklerin fiziksel ile zihinsel uyarım süreçlerinin aksatılmadan, ancak yaşlarına uygun biçimde sürdürülmesi gerekiyor.
Karmaşık hareketler gerektirmeyen zeka oyuncakları, kısa ama sık uygulanan oyun ve eğitim seansları ile küçük tavuk parçaları gibi lezzetli ödüllerle yapılan pozitif pekiştirmeler uzmanlarca tavsiye ediliyor.
Köpek yürüyüşleri sırasında hayvan yorulduğunda taşıma çantaları veya sırt çantaları kullanılarak destek verilmesi, dış dünyayla bağın kopmaması açısından kritik rol oynuyor.
Deprem öncesi sismik dalgaları hisseden köpeklerin sırrı çözüldü
YAŞLI DOSTLARIN BESLENME DÜZENİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Yaşlanmayla birlikte sindirim sisteminin yavaşlaması ve kas kütlesinin azalması, beslenme düzeninde özel ayarlamalar yapılmasını zorunlu kılıyor.
Kolay sindirilen, kokusu ve tadı cazip, yaşlı hayvanlara özel formüle edilmiş mamaların tercih edilmesi önem taşıyor.
Mineral dengesizliği yaratarak böbrek sorunlarına yol açabileceği ve zayıflayan bağışıklık sistemi nedeniyle mikrobiyolojik risk barındırdığı için yaşlı hayvanlara çiğ et verilmesi önerilmiyor.
Kuru mama ile yaş mamanın karıştırılması iştahı artırırken, veteriner önerisiyle hazırlanan pişmiş ev yemekleri de fayda sağlıyor; ayrıca yaş mamayı hafifçe ısıtmak kokuyu artırarak iştahı canlandıran pratik bir yöntem olarak öne çıkıyor.
GERİATRİK VETERİNER MUAYENELERİ VE KONTROL SIKLIĞI
Bağışıklık sisteminin zayıfladığı bu dönemde aşılar ve parazit önlemlerinin ihmal edilmemesi, düzenli veteriner muayenelerini zorunlu hale getiriyor.
Her bireyin yaşlanma sürecini özel olarak izlemeyi amaçlayan geriatrik muayenelerin ilki, ayrıntılı görüşmeler ve testler içerdiğinden genellikle en uzun süren adım oluyor ve sonraki ziyaretler için referans noktası oluşturuyor.
Takip sürecinin yaşlılık döneminin başında başlaması en ideal senaryo olarak görülürken, kırılganlık belirtileri varsa 6 ayda bir, durum stabil seyrediyorsa yılda bir kontrol yapılması tavsiye ediliyor.
Evcil hayvan sahipleri risk altında! Kedi tırmığı kabusu gerçek oldu
