Deprem öncesi sismik dalgaları hisseden köpeklerin sırrı çözüldü

Deprem öncesi sismik dalgaları hisseden köpeklerin sırrı çözüldü

Bilim insanları, köpeklerin felaketleri önceden sezme iddialarını aydınlattı. İrlanda ve İtalya'daki sismik analizler, bu canlıların titreşimleri üstün fizyolojik duyularıyla algıladığını gösterdi. Olay 6. his değil, tamamen biyolojik bir tepkiden ibaret.

Sosyal medya platformlarında dolaşıma giren kurgu kurtarma videoları, köpeklerin bilinmeyen özellikleri hakkında toplumda merak uyandırıyor.

İnsanlar, hayvanların deprem algısı üzerine genellikle doğa üstü güçler veya gizemli hisler üzerinden varsayımlar yapıyor.

Ancak bilimsel araştırmalar, meselenin kökeninin tamamen fiziksel olduğunu gösterdi.

Uzmanlar, köpeklerde koku duyusu ve yüksek frekanslı sesleri işitme kapasitesinin, bu canlılara olağan üstü gibi görünen büyük avantajlar sağladığını belirtiyor.

Sürekli yükselişte olan köpeklerin biyolojik yapısı sorgusu, efsanelere inanmak yerine anatomiye odaklanılması gerektiğini net biçimde kanıtlıyor.

KÖPEKLER FELAKETLERİ ÖNCEDEN HİSSEDEBİLİR Mİ?

Deutsche Welle Türkçe'de yer alan habere göre, internet ortamında hızla yayılan ve algoritmalar sayesinde milyonlarca kez izlenen bazı kurtarma videoları, izleyicilerde derin iz bırakıyor.

e-Posta gruplarında ve mesajlaşma ağlarında paylaşılan bu içeriklerin büyük bir bölümü kurgusal sahnelerden veya bağlamından koparılan eski görüntülerden oluşuyor.

Youtube üzerinde izlenme peşinde koşan bazı kanallar ile yapay zeka teknolojileriyle üretilen görseller de bu yanıltıcı anlatıları besliyor.

Psikoloji bilimi, insanların sadece sıra dışı anları hatırlayıp, köpeğin benzer davranışlar sergilediği ancak hiçbir felaketin yaşanmadığı sayısız anı unutmasını 'doğrulama yanlılığı' olarak açıklıyor.

Evcil hayvanlarla kurulan güçlü duygusal bağ da işin içine girince, biyolojik gerçekler yerine mucizelere inanmak insanlara daha cazip geliyor.

KÖPEKLERİN DUYULARI İNSANLARA GÖRE NE KADAR GÜÇLÜDÜR?

Biyolojik yapıları incelendiğinde köpeklerin duyularının insanlara kıyasla devasa boyutlarda gelişmiş olduğu görülüyor.

İnsan kulağının hiçbir şekilde duyamadığı çok yüksek frekanslı sesleri rahatlıkla algılayan köpekler, yeryüzündeki en hafif titreşimlere ve hava basıncındaki küçük değişimlere anında tepki veriyor.

Koku alma yetenekleri ise normal bir insandan 10 bin ila 100 bin kat daha yüksek seviyelerde bulunuyor.

Bu üstün biyolojik donanım sayesinde, çevrelerinde meydana gelen en ufak bir değişimi saniyeler içinde analiz edebiliyorlar.

KÖPEKLER HASTALIKLARI KOKUSUNDAN NASIL ANLAR?

Tıp dünyasında epilepsi, diyabet ve kanser gibi hastalıklar üzerine yürütülen güncel çalışmalar, köpeklerin ter ve nefes yoluyla yayılan biyokimyasal değişimleri kolayca fark ettiğini kanıtlıyor.

Vücut kimyasına ek olarak sahiplerinin kas gerginliğini, nefes alışverişindeki ritim bozukluklarını ve anlık stres düzeyini hissediyorlar.

Kuzey İrlanda'da bulunan Queen's University Belfast araştırmacılarından Neil Powell liderliğinde yapılan bir çalışmada, 19 ev köpeğinin epilepsi hastalarından nöbet öncesi alınan ter örneklerine çok belirgin tepkiler verdiği saptandı.

Elde edilen sonuçlar, nöbetten kısa bir süre önce ortaya çıkan ve havaya karışan kimyasal bileşiklerin köpekler tarafından anında tespit edildiğini gösteriyor.

YARDIMCI KÖPEKLER TIBBİ TEŞHİSTE HANGİ SİNYALLERİ KULLANIR?

Diyabet veya kanser hastalarına destek olması için özel olarak eğitilen yardımcı köpekler, teşhis sürecinde sihirli güçlere değil tamamen kimyasal verilere odaklanıyor.

İnsanların kalp atış hızı, solunum dengesi, stres hormonu seviyeleri ve oda sıcaklığında buharlaşan uçucu organik bileşikler bu canlılar için en önemli referans kaynağı oluyor.

İnsan vücudunda hastalıkla birlikte değişen biyokimya, etrafa yayılan kokuların da farklılaşmasına yol açıyor.

Köpekler, bu kokulu kimyasal maddeleri analiz ederek sağlık durumundaki değişimi insanlardan çok daha önce algılayarak haber veriyor.

ORTALAMA BİR KÖPEK KAÇ KELİME ANLAYABİLİR?

Kanadalı psikolog Stanley Coren, köpek davranışları ve insan-köpek ilişkisi üzerine uzun yıllar araştırmalar yapan öncü bir bilim insanı olarak tanınıyor.

University of British Columbia bünyesinde yaptığı bilimsel çalışmalar sonucunda farklı köpek ırklarının bilişsel kapasitesini ölçen bir endeks de geliştiren Psk. Stanley Coren, ortalama bir köpeğin yaklaşık 165 kelimeyi anlayabildiğini ifade etti.

Daha zeki kabul edilen bazı ırklarda ise bu sayı 250 kelimeye kadar çıkıyor.

Bahsedilen bilişsel kapasite, yaklaşık iki buçuk yaşındaki bir çocuğun zeka gelişimine denk düşüyor.

Psk. Stanley Coren, şehir efsaneleri hâlâ dolaşımda olsa bile felaket öncesi yaşanan sıra dışı köpek davranışlarının tamamının kâr amacı gütmeyen bu biyolojik analizlerle açıklanabileceğini vurguladı.

HAYVANLAR DEPREM ÖNCESİ SİSMİK DALGALARI NASIL DUYAR?

Fiziksel yasalar detaylıca incelendiğinde, köpeklere atfedilen kehanet benzeri yeteneklerin aslında basit bir dalga mekaniği ile ilgili olduğu anlaşılıyor.

Uzmanlar, deprem felaketi yaşanmadan hemen önce yer altındaki kayaların kırılmaya başlamasıyla ortaya çıkan yüksek frekanslı seslerin köpekler tarafından duyulduğunu belirtiyor.

Patilerinde yer alan özel ve hassas dokular, yeryüzündeki mikro titreşimleri adeta bir sismograf gibi algılıyor.

Köprü sallanmadan veya ıslak zeminde kayan bir aracın kontrolü kaybolmadan önce köpeğin huzursuzlanması, geleceği görmesi anlamına gelmiyor.

Bu durum, insanların henüz fark etmediği fiziksel ve sismik sinyallerin hayvanlar tarafından saniyeler öncesinden alınması şeklinde özetlenebilir.

BİLİM İNSANLARI DEPREM TAHMİNİ İÇİN HAYVANLARI KULLANIYOR MU?

İtalya'nın çeşitli bölgelerindeki çiftliklerde uluslararası katılımla yapılan AR-GE çalışmaları, sadece köpeklerin değil, inek ve koyun gibi pek çok hayvanın da hassas duyular barındırdığını ortaya çıkarıyor.

Max Planck Davranış Biyolojisi Enstitüsü araştırmacılarından Martin Wikelski ve ekibi, hayvanların üzerine yerleştirdikleri özel sensörler aracılığıyla depremlerden önce ahırlardaki hareketliliğin olağan üstü şekilde arttığını kaydetti.

Martin Wikelski, bu hareketliliğin bir önsezi olmadığını; yer kabuğundaki elektriksel değişimlere ve düşük frekanslı seslere verilen doğal bir reaksiyon olduğunu aktardı.

Yine de bu verilerin tek başına güvenilir bir deprem tahmin sistemi kurmak için henüz yeterli olmadığı belirtiliyor.

Özellikle Şanlıurfa, Gaziantep ve Tunceli gibi sismik hareketlerin yakından takip edildiği bölgelerde, yurt dışı kaynaklı bu araştırmalar vatandaşlar tarafından büyük ilgiyle karşılanıyor.

KÖPEKLER TRAFİK KAZALARINI ÖNCEDEN BİLEBİLİR Mİ?

Günlük yaşamda karşılaşılan trafik kazaları, yangınlar veya ani tehlikeler konusunda köpeklerin önceden uyarı verdiğini kanıtlayan güvenilir bir veri bulunmuyor.

Gökyüzündeki bir drone veya yoldaki bir e-scooter yüzünden aniden ürken bir köpeğin gösterdiği tepkiler, olay sonrasında geriye dönük olarak mucizevi bir önsezi gibi yorumlanıyor.

Gerçekte köpek, o anda sadece fren yapan bir aracın lastik gıcırtısını, yanık kokusunu veya tehlike anında sahibinin bedeninde oluşan ani kas gerginliğini saniyeler öncesinden fark ediyor.

Bireyler e-Devlet veya bilimsel kanallar üzerinden araştırma yaptığında, köpeklerin geleceği görme yeteneği olmadığı gerçeğiyle karşılaşıyor.

Köpeklerin hiçbir doğa üstü gücü bulunmuyor; biyolojik mekanizmaları sayesinde etraflarındaki fiziksel değişimleri hızlıca işleyip tepki veriyorlar.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN