İngiltere'de Oxford Üniversitesi tarafından yapılan son bilimsel kedi araştırması ve kedi genetiği analizi sonuçları, sevimli dostlarımızın tarihi hakkında bildiklerimizi kökten değiştiriyor.
Google üzerindeki son dakika kedi haberleri arasında öne çıkan bu çalışma, kedilerin kökeni ve kedi evcilleştirme tarihi ile ilgili yerleşik algıları yıkıyor.
Bilim insanları, kedilerin insanlarla kurduğu bağın, sanılanın aksine 10 bin yıl öncesine değil, çok daha yakın bir tarihe dayandığını ortaya koyuyor.
KEDİLER İLK KEZ NEREDE ORTAYA ÇIKTI?
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, kediler, doğaları gereği insanlarla bağ kurma konusunda oldukça seçici davrandı ve bu süreç aceleye gelmedi.
Bilim dünyasından gelen yeni kanıtlar, kedilerin vahşi bir avcıdan evdeki dostumuza dönüşme sürecinin, sanılandan çok daha yakın bir tarihte ve farklı bir coğrafyada gerçekleştiğini kanıtlıyor.
Bilim dünyası sallandı: Kedilerdeki bu keşif her şeyi değiştirecek!
KEDİLERİN ATASI HANGİ HAYVAN?
Arkeolojik kazı alanlarında bulunan kemikler üzerinde yürütülen detaylı çalışmalar, kedilerin insanlarla kurduğu yakın ilişkinin Levant bölgesinde değil, Kuzey Afrika'da başladığını gösteriyor.
Tarihi çalışma, kedi-insan dostluğunun sadece birkaç bin yıl önce başladığını bilimsel verilerle doğruluyor.
KEDİLER İNSANLARLA NE ZAMAN TANIŞTI?
Oxford Üniversitesi'nden Prof. Dr. Greger Larson, kedilerin popülaritesine dikkat çekerek önemli bir tespitte bulunuyor.
Prof. Dr. Greger Larson, şöyle konuştu:
"Kediler her yerdeler, haklarında televizyon programları yapıyoruz ve internet dünyasında hüküm sürüyorlar.
Ancak kedilerle kurduğumuz ilişki 10 bin yıl önce değil; günümüzden yaklaşık 3 bin 500 veya 4 bin yıl önce başladı."
KEDİLERİN GENETİK YAPISI NASIL?
Günümüzde evlerimizde beslediğimiz kedilerin tamamının soyu, tek bir türe dayanıyor.
Genetik araştırmalar, tüm evcil kedilerin atasının Afrika yaban kedisi olduğunu doğruluyor.
Bilim insanları uzun zamandır kedilerin yabani özelliklerini tam olarak nerede, ne zaman ve nasıl kaybettiklerini anlamak için çalışmalar yürütüyor.
KEDİ DNA TESTİ SONUÇLARI NELER?
Araştırmacılar bu tarihi gizemi çözmek adına kapsamlı bir DNA çalışması yürüttü.
Anadolu, Avrupa ve Kuzey Afrika'daki arkeolojik alanlardan toplanan kedi kemiklerinden elde edilen DNA örnekleri laboratuvar ortamında tek tek analiz edildi.
Bütün evcil kedilerin (Felis catus) atası Afrika yabani kedisi
MISIR'DA KEDİ EVCİLLEŞTİRME NASIL OLDU?
Elde edilen kemiklerin tarihlerini belirleyen uzmanlar, bu örneklerin DNA yapılarını günümüz kedilerinin gen havuzuyla karşılaştırdı.
Ortaya çıkan yeni kanıtlar, kedilerin tarımın başladığı Levant bölgesinde veya Akdeniz'in doğusundaki topraklarda evcilleştirilmediğini gösteriyor.
KEDİLER TARIMLA MI EVCİLLEŞTİ?
Verilere göre kediler, tarımın başlamasından binlerce yıl sonra Kuzey Afrika coğrafyasında evcilleştirildi.
Prof. Dr. Greger Larson, bu durumun insanların tarımla yerleşik hayata geçtiği ilk bölgelerden ziyade, Mısır kültürüne özgü bir olgu olduğunun anlaşıldığını belirtiyor.
Kediler köpeklerden çok sonra evcilleşti
FİRAVUNLAR KEDİLERİ NEDEN SEVERDİ?
Bu bulgular, firavunlar diyarı Mısır'ın kedilere duyduğu saygıyla birebir örtüşüyor.
Mısır toplumunun kedileri sanat eserlerinde ölümsüzleştirdiği, onlara saygı duyduğu ve mumyalayarak koruma altına aldığı biliniyor.
KEDİLER DÜNYAYA NASIL YAYILDI?
Kediler insanlarla ilişki kurduktan sonra, özellikle farelere karşı verilen mücadelede kritik bir rol üstlendi.
Bu yetenekleri sayesinde gemilere alınarak dünyanın dört bir yanına taşındılar ve popülasyonları hızla arttı.
Çin'in Henan Eyaleti'ndeki Şinzheng şehrindeki Han Hanedanlığı dönemine ait bir mezarda bulunan bir leopar kedisinin kafatası
KEDİLER AVRUPA'YA NE ZAMAN GELDİ?
Sanılanın aksine kediler Avrupa'ya çok daha geç bir tarihte ulaştı.
Araştırmalar, kedilerin Avrupa kıtasına ancak 2000 yıl önce, yani düşünülenden çok daha sonra ayak bastığını gösteriyor.
ROMALILAR KEDİ BESLER MİYDİ?
Romalılarla birlikte Avrupa'yı dolaşan kediler, daha sonra İngiltere'ye kadar ulaştı.
Yayılma süreci burada durmadı ve İpek Yolu güzergahını takip ederek doğuya, Çin topraklarına doğru ilerlediler.
Bugün gelinen noktada, Antarktika hariç dünyanın her yerinde kedi popülasyonu bulunuyor.
Leopar kedisi Asya'daki en yaygın yabani kedi
ÇİN'DE İLK KEDİ TÜRÜ NEDİR?
Bilim dünyasındaki yeni bir gelişme ise Çin tarihine ışık tutuyor.
Bilim insanları, evcil kedilerin ortaya çıkmasından çok önce, Çin'de yabani bir kedi türünün insanlarla ilişki halinde olduğunu keşfetti.
Bu kediler, yaklaşık 3500 yıl boyunca Çin'deki yerleşimlerde yaşayan leopar kedileriydi.
LEOPAR KEDİSİ EVCİL Mİ?
Küçük kedilere, üzerlerindeki beneklerden dolayı leopar kedisi ismi veriliyor.
Pekin Üniversitesi'nden Prof. Dr. Shu-Jin Luo, insan ve leopar kedisi arasındaki ilişkinin 'kommensal yaşam' olarak adlandırıldığını belirtiyor.
Bu, iki türün birbirine zarar vermeden yan yana yaşaması anlamına geliyor.
Bakan açıkladı: Ülkedeki 14 milyon kedi itlaf edilecek!
İNSANLAR VE KEDİLER NASIL ANLAŞTI?
Prof. Dr. Shu-Jin Luo, şöyle konuştu:
"Leopar kedileri insanların yanında yaşamaktan fayda sağlarken, insanlar onları büyük ölçüde etkilemedi.
Hatta kemirgenleri uzaklaştırdıkları için bu kediler insanlar tarafından memnuniyetle karşılandı."
Ancak leopar kedileri evcilleştirilmedi ve Asya'nın hemen her yerinde yabani olarak yaşamaya devam ediyor.
BENGAL KEDİSİ NASIL ÜRETİLDİ?
Tarihsel süreçte ilginç bir detay daha bulunuyor.
Leopar kedileri yakın dönemde evcil kedilerle çiftleştirilerek Bengal kedileri elde edildi.
Bu melez tür, 1980'lerde yeni bir kedi cinsi olarak literatürdeki yerini aldı.
Söz konusu araştırma Science dergisinde ve Cell Genomics'te yayımlandı.
Kediler Güney Kıbrıs'ı ele geçirdi: İnsanlardan daha kalabalık oldular!
