Sinema sektörü, son yılların en hareketli ve bereketli yaz dönemlerinden birini yaşıyor. Marvel’ın merakla beklenen yeni halkası ‘Spider-Man: Brand New Day’ (Örümcek Adam: Yeni Bir Gün) ile sinema dünyasının dahi yönetmeni Christopher Nolan’ın mitolojik destanı ‘The Odyssey’, vizyona girdikleri ilk günden itibaren izleyicileri salonlara akın ettirdi. Ancak beyazperdede estirilen bu görkemli rüzgâr, dijital evrende çok geçmeden büyük bir güvenlik ihlali ve telif krizine dönüştü. Filmlerin gişe başarısı göğüs kabartırken, vizyonun hemen ilk saatlerinde X (eski adıyla Twitter) platformuna düşen yüksek kaliteli (HD bootleg) korsan kopyalar sektörü şoka uğrattı. ‘Spider-Man: Brand New Day’, telif ihtarları sonucu platformdan kaldırılana kadar geçen 9,5 saatlik sürede tam 5,9 milyon hesaba ulaştı. Nolan’ın ‘The Odyssey’si ise müdahale edilene kadar sadece 2,5 saat içinde 2,1 milyon kez izlendi.
KULLANICI YORUMLARINDA İRONİK TABLO
Sızıntıların ardından sosyal medyada dönen diyaloglar ise krizin trajikomik boyutunu sergiledi. Bir kullanıcının “Nolan’ın 250 milyon dolarlık filmini X’te kaydırırken izlemek sinema sanatına saygısızlık ama dürüst olayım görüntü kalitesi harikaydı” paylaşımı binlerce beğeni alırken; bir başka kullanıcının Spider-Man sızıntısının altına yazdığı “Marvel spoiler yemeyelim diye 3 yıl gizli tuttu, çocuk 4 saatlik Premium hesaptan filmi tek parça yükledi” yorumu platformdaki telif açığını özetledi. Milyon dolarlık güvenlik yatırımlarına rağmen, sosyal medya platformlarının uzun video yükleme izinleri (Premium kullanıcıların 4 saate kadar video yükleyebilmesi) ile telif denetim mekanizmaları (DMCA) arasındaki hız farkı stüdyoları çaresiz bıraktı. Her iki film de vizyondaki ilk haftalarında rekor kırarak perdede zafer ilan etse de, Hollywood devleri artık gişe rakamlarından çok korsan ağların bu inanılmaz hızını tartışıyor.
YAZ SİNEMASININ GİŞE DEVLERİ
Salonlara âdeta can suyu olan iki dev yapım, hem dünyada hem de Türkiye’de rekor üstüne rekor kırıyor. Marvel’ın yeni halkası ‘Spider-Man: Brand New Day’, küresel gişede 6 günde 1 milyar dolar barajını aşarak Avengers: Endgame’den sonra tarihin en hızlı 1 milyar dolara ulaşan ikinci filmi unvanını aldı. Film, Türkiye’de ise hafta sonunda 725 binden fazla seyirciye ulaşarak son 4,5 yılın en iyi açılış rekoruna imza attı. Nolan’ın görkemli yapımı ‘The Odyssey’ ise küresel çapta açılış haftasında 58 milyon dolar elde ederken, Türkiye’de vizyondaki üçüncü haftasında 1 milyon seyirci barajını geride bırakarak yaz sezonunun en çok izlenen yapımlarından biri oldu.
DİJİTAL TELİF SİSTEMİ ÇÖKTÜ MÜ?
Hollywood stüdyolarının ‘Odisseas’ ve ‘Örümcek Adam’ sızıntılarının ardından X platformuna karşı yasal süreç başlatmaya hazırlandığı öğrenildi. Krizin temelinde ise platformun abonelik modeli yatıyor. Premium kullanıcılara tanınan 4 saate kadar kesintisiz ve yüksek çözünürlüklü video yükleme hakkı, korsan yayıncılar için bulunmaz bir imkâna dönüştü. Otomatik telif algılama sistemlerinin (DMCA) dev bütçeli filmleri tespit edip kaldırma süresi saatleri bulurken, bu süre zarfında videolar milyonlarca kullanıcı tarafından yayılıyor ve indirilip farklı mecralara aktarılıyor. Universal ve Sony temsilcileri, “Dijital platformların abonelik satmak uğruna telif haklarını ve emekleri hiçe sayan bu korumasız yapısı kabul edilemez” diyerek sosyal medya devlerine denetim tüzüklerini sertleştirme çağrısında bulundu.
