BBC'de yer alan yeni bir araştırma analizi, insan sağlığı ile ilgili çarpıcı bir detayı ortaya koydu. Bir flamingo değilseniz, gününüzün büyük bir kısmını tek ayak üzerinde geçirmiyor olabilirsiniz. Ancak uzmanlar, özellikle 50 yaş ve üzeri bireyler için bu basit hareketin genel sağlık ve yaşlanma kalitesi hakkında şaşırtıcı derecede önemli veriler sunduğunu belirtiyor.
BEYİN VE KAS ARASINDAKİ KRİTİK KÖPRÜ
Denge yeteneğimiz genellikle 30'lu yaşların sonlarına kadar zirve yapıyor ve sonrasında düşüşe geçiyor. Ancak bu düşüş sadece kas gücüyle ilgili değil; beynin bilgiyi işleme hızıyla da doğrudan bağlantılı.
Mayo Clinic Hareket Analizi Laboratuvarı Direktörü Kenton Kaufman, tek ayak üzerinde durmanın kas gücünün ötesinde, gözlerden, iç kulaktaki denge merkezinden (vestibüler sistem) ve eklemlerden gelen sinyallerin beyin tarafından ne kadar iyi işlendiğini gösterdiğini vurguluyor. Yaşlandıkça bu sistemlerin hepsi farklı hızlarda köreliyor, bu da denge kaybına yol açıyor.
10 SANİYE KURALI VE ÖLÜM RİSKİ
Araştırmalar, denge yeteneği ile yaşam süresi arasında ürkütücü bir bağlantı olduğunu gösteriyor:
%84 Daha Yüksek Risk: 2022 yılında yapılan bir çalışmaya göre, orta ve ileri yaşlarda tek ayak üzerinde 10 saniye duramayan kişilerin, önümüzdeki 7 yıl içinde herhangi bir nedenden ölme riski %84 daha fazla.
3 Kat Fark: Başka bir çalışmada, tek ayak üzerinde 2 saniye veya daha az durabilenlerin, 10 saniye ve üzeri durabilenlere kıyasla önümüzdeki 13 yıl içinde ölme ihtimalinin 3 kat daha yüksek olduğu belirlendi.
Alzheimer Sinyali: Alzheimer hastalarında tek ayak üzerinde 5 saniyeden az durabilmek, bilişsel gerilemenin daha hızlı olacağının bir işareti olarak kabul ediliyor.
"SARKOPENİ" TEHLİKESİNE KARŞI KALKAN
Doktorların tek ayak üzerinde durma testini önemsemesinin bir diğer nedeni de yaşa bağlı kas kaybı olan "sarkopeni". İnsanlar 30 yaşından itibaren her on yılda kas kütlesinin %8'ini kaybedebiliyor. Tek ayak egzersizleri, kalça ve bacak kaslarını aktif tutarak bu erimeye karşı direnç sağlıyor ve düşme riskini azaltıyor.
NE YAPMALI? GÜNDE SADECE BİRKAÇ DAKİKA YETERLİ
İyi haber şu ki, beyin "plastik" (şekillendirilebilir) bir yapıya sahip olduğu için denge yeteneği her yaşta geliştirilebiliyor.
Uzmanların önerileri şöyle:
Diş Fırçalarken Deneyin: Günde iki kez diş fırçalarken sırayla tek ayak üzerinde durmaya çalışın. Bu, egzersizi rutine bindirmenin en kolay yoludur.
Gözler Kapalı Zorlaştırın: Denge geliştikçe gözlerinizi kapatarak pratik yapın. Bu, beynin diğer duyusal girdilere (iç kulak ve kas hissi) daha fazla odaklanmasını sağlar.
Çıplak Ayak vs. Ayakkabı: Egzersizi hem ayakkabıyla hem de çıplak ayakla deneyin, çünkü iki durum farklı stabilite seviyeleri yaratır.
Amerikan Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Akademisi'nden Tracy Espiritu McKay, özellikle 65 yaş üstü bireylerin haftada en az üç kez tek ayak egzersizleri yapmasını öneriyor. Araştırmacılar, 95 yaşında bile olsa düzenli pratikle dengenin korunabileceğini belirtiyor.
