Günlük beslenme alışkanlıklarının merkezinde yer alan ilave şeker, toplum sağlığını tehdit eden en sinsi unsurların başında geliyor. Medicana Bursa Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Cemal Ergin; Türkiye’deki tüketim verilerini, organ tahribatını ve şekeri hayatımızdan kademeli olarak çıkarmanın yollarını paylaştı.
"ÖNERİLEN 6 ÇAY KAŞIĞI, TÜKETİLEN İSE 150 GRAM!"
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) günlük serbest şeker tüketiminde belirlediği kritik eşiği hatırlatan Uzm. Dr. Cemal Ergin, Türkiye tablosunu şu sözlerle özetledi:
"DSÖ, günlük serbest şeker tüketiminin toplam enerji ihtiyacının yüzde 5’ini geçmemesini öneriyor. Bu da yaklaşık 25 gram, yani 6 çay kaşığı şekere denk geliyor. Ancak yapılan araştırmalar Türkiye’de günlük kişi başı şeker tüketiminin 100 ila 150 gram seviyelerine kadar tırmandığını gösteriyor. Yani önerilen sınırın tam 4-5 katı üzerinde şeker tüketiyoruz."
YALNIZCA KİLO DEĞİL, KALP VE BEYNİ DE VURUYOR
Aşırı şeker tüketiminin sadece kilo artışıyla sınırlandırılamayacağını ifade eden Dr. Ergin, vücutta tetiklenen zincirleme hastalıkları anlattı:
İnsülin direnci ve tip 2 diyabet: Yüksek şeker alımı doğrudan hücrelerin insülin duyarlılığını kırıyor.
Karaciğer yağlanması: Paketli gıdalarda sıkça kullanılan fruktozun aşırı tüketimi karaciğer yağlanmasına zemin hazırlıyor.
Kalp-damar riskleri: Artan trigliserit seviyeleri ve kronik iltihaplanma damar yapısını bozuyor.
Beyin ve tip 3 diyabet tehlikesi: Kan şekeri dalgalanmaları ve glikasyon süreci vücuttaki hücresel yaşlanmayı hızlandırıyor. Aşırı şekerin beyin sağlığı üzerindeki tahribatı ve Alzheimer ile kurulan insülin direnci bağı sebebiyle tıp çevrelerinde "Tip 3 diyabet" tanımı giderek daha fazla öne çıkıyor.
PAKETLİ GIDALAR VE HAZIR SOSLARDAKİ GİZLİ TEHLİKE
Şeker tüketiminin yalnızca çay bardağına atılan küp şekerlerden ibaret olmadığını vurgulayan Dr. Ergin; ketçap gibi hazır soslar, gazlı içecekler, aromalı içecekler ve endüstriyel tatlılarda gizlenen şeker kaynaklarına karşı etiket okuma alışkanlığının şart olduğunu dile getirdi.
ŞEKERİ AZALTMANIN 5 ALTIN KURALI
Dr. Cemal Ergin, sürdürülebilir bir beslenme düzenine geçmek isteyenler için şu adımları tavsiye etti:
Etiketleri inceleyin: Ürün içeriklerinde glikoz şurubu, fruktoz ve maltoz gibi şeker türevlerini kontrol edin.
İçecekleri değiştirin: Gazlı ve yapay şekerli içecekler yerine bol su veya sade maden suyu tercih edin.
Kademeli olarak bırakın: Çay ve kahvedeki şekeri aniden kesmek yerine adım adım azaltın.
Meyveye yönelin: Rafine ve işlenmiş unlu mamuller yerine taze mevsim meyvelerini tüketin.
Alternatifleri bilinçli kullanın: Tatlandırıcı tercih edilecekse Stevia veya eritritol gibi seçenekler hekim veya uzman önerisiyle, kişisel gereksinimler gözetilerek değerlendirilmeli.
