Sümela Manastırı ne zaman ziyaretçilere açılacak? Trabzon'un önemli tarihi noktalarından birisi olan ve her yıl binlerce turistin uğrak noktası olan Sümela Manastırı bir süredir tadilat nedeniyle ziyaretçi girişine kapalılydı. Bakan Ersoy, Sümela Manastırı açılış tarihine ilişkin gün verdi.
SÜMELA MANASTIRI NE ZAMAN AÇILACAK? SÜMELA AÇILIŞ TARİHİ
'Sümela Manastırı ne zaman açılıyor?' sorusu yanıtını buldu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2019 Arkeolojik Kazıları Basın Tanıtımı'nda konuştu.
Ersoy, “Biliyorsunuz Sümela manastırı restorasyon çalışmaları nedeniyle uzun süredir kapalı. Ben bir ziyarette bulunmuştum. Sümela manastırının 2020'den önce açılması mümkün gözükmüyordu. 18 Mayıs Müzeler Günü Sümela Manastırının ilk bölümünün açılması kesinleşti.” dedi.
18 Mayıs’ta Bodrum Müzesi’nin de 1. etap bölümünü ziyaretçiye açacaklarını ifade eden Ersoy, “Hazirandan itibaren bodrum Kaleiçi sahnesini bodrumların hizmetine ve tekrar sunmuş olacağız.” dedi.
RESTORASYON ÇALIŞMALARINDA SONA GELİNDİ
Türkiye’nin önemli tarihi, turistik ve inanç mekanlarından olan, yerli ve yabancı binlerce turistin ziyaret ettiği Trabzon’un Maçka ilçesinde Karadağ eteklerindeki tarihi Sümela Manastırı’nda, 3 yıl önce başlatılan restorasyon çalışmalarında sona geliniyor.
Manastırda, kaya ve buz kütlelerinin düşerek olumsuzluğa yol açmaması için endüstriyel dağcılardan oluşan özel ekiple sürdürülen ’yamaç ıslah çalışması’nın büyük bir bölümü tamamlandı. Ekipler, 3 aşamada yürütülen çalışmalarda 79 bin metrekare alanda kaya temizliği gerçekleştirdi.
Restorasyon çalışmaları sırasında bugüne kadar girilmemiş kuzey çatının üst sağ yamacında gizli bir geçitle ulaşılan nokta tespit edildi. Hristiyanların tapınak veya kutsal alan kabul ettiği ’şapel’ ve ’çile odaları’ olduğu belirlenen alanda, bugüne kadar görülmemiş ’cennet ve cehennem, ölüm ve yaşam’ tasviri taşıyan fresklerin yer aldığı belirlendi. 30 metrelik yol yapılması planlanan alan içindeki hasar gören fresk ve çatı kısımları yeniden onarılıyor.
Trabzon Kültür ve Turizm Müdürü Ali Ayvazoğlu, bu ay restorasyonu tamamlanan ilk bölümün ziyarete açılacağını belirterek, gelecek yıldan itibaren manastırın tamamının ziyaret edilebileceğini duyurdu.
Ayvazoğlu, "Manastırımız şartlarında el verdiği noktada eski günlerinden daha iyi bir şekilde gezilebilecek. İçerisindeki, belki daha önce gelen ziyaretçilerimizin girme fırsatı bulamadığı yapının tam özelliklerini göremediği, sadece belli alanlarda ancak girme fırsatı bulduğu alanın dışına çıkma imkanını sağlamış olacağız. İçeride restorasyon hızlıca devam ediyor. O var olan bütün yapılar aktif hale getirilme gayreti içerisindeyiz. Hakikaten Sümela Manastırı içerisindeki yapıları da tam ortaya çıkarıldığı zaman, manastırda harcanacak zaman iki üç saati bulacak" dedi.
SÜMELA MANASTIRI (MERYEM ANA MANASTIRI) TARİHÇESİ
Meryem Ana adına kurulan manastırın “Sumela” adını “siyah” anlamına gelen “melas” sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’dan geldiği düşünülmekte ise de, Sumela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.
Rivayete göre; Bizans İmparatoru I. Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6.yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.
Sumela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13.yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III.Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III.Alexios’un oğlu III.Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sumela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.
Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.
Sumela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır. Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gel-miştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.
Sumela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.
Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.
Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18. yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.
Sumela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.
Sümela Manastırı ne zaman açılacak? Restorasyon çalışmalaır sebebiyle bir süredir ziyaretçilere kapalı olan Sümela Manastırı açılış tarihi belli oldu. Karadeniz bölgesinin önemli turistik merkezlerinden birisi olan Sümela Manastırı ile ilgili açıklama Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'dan geldi. Bakan Ersoy, 'Sümela ne zaman ziyaretçilere açılacak?' sorusunun yanıtını verdi.
