Devlet üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerin dijital platformlarda yürüttüğü yayıncılık ve içerik üretimi faaliyetleri, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin ilettiği resmi görüş doğrultusunda kapsamlı bir kısıtlamayla karşılaştı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) gönderilen yazıda; öğretim üyelerinin Youtube, sosyal medya ağları, internet siteleri ve mobil yazılımlar üzerinden sağladığı gelirlerin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesinde düzenlenen 'ticaret ve kazanç getirici faaliyet' yasağı sınırları içinde kaldığı bildirildi.
Yazının rektörlüklere ulaşmasının hemen ardından çok sayıda bilim insanı Youtube kanallarındaki yayınlarını askıya aldı.
Youtube'da gelir kapısı daralıyor: Yeni başlayacak içerik üreticileri için şartlar iki kat zorlaştı
RESMİ YAZIŞMA SÜRECİ 17 HAZİRAN TARİHİNDE BAŞLADI
Bürokraside geniş yankı uyandıran sürecin ilk adımı, YÖK'ün 17 Haziran 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığına ilettiği resmi başvuruyla atıldı.
Kurul bu yazıda, akademisyenlerin dijital mecralardaki video yayıncılığı ile uygulama geliştirme çalışmalarının mevzuat karşısındaki hukuki durumuna açıklık getirilmesini talep etti.
Talebi değerlendiren Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, konuya ilişkin mali incelemesini tamamlayarak hazırladığı resmi raporu 20 Ağustos 2026 tarihinde yetkili mercilere sundu.
Bu değerlendirmenin sonrasında Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, 2 Eylül 2026 tarihinde nihai görüşünü YÖK'e bildirdi.
İletilen görüş metninde, dijital mecralardan sağlanan maddi kazançların memuriyet kanunundaki ticaret yasağına dahil olduğu açıkça belirtildi.
DİSİPLİN CEZASI KAYGISIYLA VİDEOLAR SİLİNDİ
Cumhurbaşkanlığından gelen resmi yazının üniversite yönetimlerine tebliğ edilmesinin ardından, haklarında disiplin soruşturması açılmasını istemeyen pek çok öğretim üyesi Youtube platformundaki ders içeriklerini ve bilimsel video kayıtlarını yayından kaldırdı veya yeni video çekimlerini tamamen durdurdu.
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan, video mecralarının akademik bilginin geniş kitlelere ulaştırılması açısından vazgeçilmez bir imkan tanıdığına işaret ederek kendi kanalını kapattığını duyurdu.
Dijital mecraların dezenformasyon çağındaki önemini anlatan akademisyen, akademisyenlerin bu alanlarda aktif olmasının bilgi karmaşası içinde topluma doğru bilginin sunulması adına kritik bir değer taşıdığını dile getirdi.
Youtube, yapay zeka üretimi videoların reklam gelirini kaldırdı
BİLGİ ALANI EHLİYETSİZ KİŞİLERE KALACAK UYARISI
Alınan kararın kamuoyundaki bilgi üretimine vereceği zarara dikkat çeken Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Tekir, yetkin akademisyenlerin çekilmesiyle doğacak tehlikeli boşluğu gündeme taşıdı.
Düzenlemenin kültürel alandaki etkilerini eleştiren akademisyen, "Tarih alanındaki dijital içerik üretimi uzman olmayan kişilere bırakılacak" değerlendirmesinde bulunarak niteliksiz anlatımların sosyal medyaya hakim olacağı yönünde uyarı yaptı.
Tarihçiler ve sosyal bilimciler, bilimsel hakikatlerin sahte uzmanların eline terk edilmesinin toplumda telafisi güç yanlış kabullere yol açacağını ifade etti.
146 KANAL VE BİLİM İLETİŞİM OFİSİ ÇELİŞKİSİ
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Ergin ise hazırladığı güncel tespitle meselenin boyutunu gözler önüne serdi.
Akademisyen, kendi yaptığı derlemeye göre Türkiye genelinde düzenli video üreten ve Youtube kanalı bulunan öğretim üyesi sayısının yaklaşık 146 olduğunu aktardı.
Karardaki bürokratik vizyon çelişkisine değinen Prof. Dr. Oğuz Ergin, YÖK'ün bir taraftan üniversite kampüslerinde 'Bilim İletişim Ofisleri' kurulmasını hararetle teşvik ettiğini, diğer taraftan akademisyenlerin bu mecralardan gelir sağlamasını memuriyete engel ticari iş saydığını hatırlatarak ortaya çıkan bu tablonun ciddi bir tutarsızlık barındırdığını savundu.
Youtube izlenme sayacı değişiyor: Görüntülenme sayıları katlanacak
KAZANÇ SAĞLAMAYAN HESAPLARDA HUKUKİ BELİRSİZLİK
Mevzuat uygulamasının sınırlarına yönelik en büyük kafa karışıklığı, hiçbir maddi getiri sağlamayan akademik kanalların durumunda ortaya çıktı.
Hukuki çevrelerin bir bölümü, reklam ve gelir paylaşımı özellikleri kapatıldığı müddetçe akademisyenlerin içerik üretmeyi sürdürmesi önünde yasal bir engel bulunmadığını öne sürdü.
Buna karşılık idari denetim yorumcuları, ilgili dijital platformların teknik yapıları gereği kazanç sağlama potansiyeli barındırdığını, bu durumun da faaliyeti doğrudan ticaret kapsamına sokabileceğini savunarak ceza riskinin sürdüğünü kaydetti.
Yaşanan bu belirsizlik ortamı nedeniyle, ceza almaktan çekinen ve kanallarından hiçbir kâr elde etmeyen bilim insanları dahi arşivlerini internetten silmek zorunda kaldı.
BİLİM VE SANAT ÖZGÜRLÜĞÜNE DARBE TEPKİSİ
Gelişmeleri hukuk ve anayasal haklar penceresinden değerlendiren bilişim hukuku uzmanı Avukat Gökhan Ahi, dijital yayıncılığın toptancı bir bakışla ticari faaliyet şeklinde nitelendirilmesine sert biçimde karşı çıktı.
Akademik bilginin dijital kanallarla topluma yayılmasını engelleyen bu katı yorumun, anayasayla korunan bilim ve sanat özgürlüğü açısından ciddi sorunlar yaratacağını vurguladı.
Hukukçular, çağdaş dünyada bilginin kamusallaşması dijital ağlar üzerinden sağlanırken, onlarca yıllık kanun maddelerinin modern yayıncılığı engelleyecek biçimde yorumlanmasının Türk akademisini içe kapatacağını belirtti.
Sosyal medya çılgınlığı sınır tanımıyor: Milyarlık ordular bu ağlarda yaşıyor
