Bilim insanları, çarşamba günü Antarktika’da türünün ilk örneği olan bir sığınağa antik buzul parçalarını yerleştirerek, Dünya’nın hızla yok olan iklim kayıtlarını uzun vadeli koruma altına aldı. “Buz Hafızası Sığınağı” (Ice Memory Sanctuary) olarak adlandırılan merkez, küresel ısınma nedeniyle eriyen dağ buzullarından alınan örnekler için güvenli bir arşiv oluşturmayı hedefliyor.
ALP DAĞLARI’NDAN ANTARKTİKA’YA YOLCULUK
Avrupa Alpleri’nden alınan iki buzul çekirdeği, dondurucu kıtadaki özel kar mağarasında depolanan ilk örnekler oldu. Fransa’daki Mont Blanc ve İsviçre’deki Grand Combin buzullarından çıkarılan toplam 1,7 ton ağırlığındaki çekirdekler, Trieste limanından yola çıktı. Örnekler, yaklaşık 50 günlük deniz ve hava yolculuğunun ardından Antarktika’ya ulaştırıldı.
Sığınak, Antarktika’nın merkezinde, 3 bin 200 metre yükseklikteki Concordia Station’da yer alıyor. Yüzeyin yaklaşık 10 metre altına kazılan ve 35 metre uzunluğundaki mağara, herhangi bir mekanik soğutma sistemine ihtiyaç duymadan, doğal olarak eksi 52 derece civarında sabit bir sıcaklık sağlıyor. Bu koşullar, buz çekirdeklerinin uzun yıllar bozulmadan korunmasına olanak tanıyor.
GELECEĞİN BİLİM İNSANLARINA MİRAS
Buzul çekirdekleri, binlerce yıl öncesinin iklim koşullarına ilişkin veriler içeriyor. Buz katmanları arasındaki tozlar, hava kabarcıkları ve izotoplar; geçmişteki hava durumu, volkanik faaliyetler ve atmosferik bileşim hakkında bilgi sunuyor.
Ice Memory Foundation Başkan Yardımcısı Carlo Barbante, arşivin değerinin zamanla daha iyi anlaşılacağını belirterek şu ifadeyi kullandı:
"Geleceğin bilim insanları, bugün hayal bile edemediğimiz teknolojileri kullanarak bu buzların içindeki şu an görünmez olan sırları açığa çıkaracaklar."
Proje kapsamında önümüzdeki yıllarda And Dağları, Himalayalar ve Tacikistan gibi bölgelerden alınacak buzul örneklerinin de sığınağa eklenmesi planlanıyor.
Sığınağın Antarktika'da bulunması, sadece iklimsel avantajlar değil, aynı zamanda siyasi tarafsızlık da sağlıyor. Küresel bir anlaşmayla yönetilen bu topraklarda saklanan örneklerin, herhangi bir ülkenin mülkiyetinde olmaksızın sadece bilimsel liyakat esasına göre erişime açık olması hedefleniyor.
