Nükleer füzyon, tehlikeli radyoaktif atık üretmemesi ve neredeyse sınırsız enerji potansiyeli sunması nedeniyle uzun süredir “temiz enerjinin kutsal kasesi” olarak tanımlanıyor. Bu süreç, Güneş’in çekirdeğinde gerçekleşen doğal tepkimelerin Dünya ortamında taklit edilmesine dayanıyor. Ancak bu tepkimelerin büyük ölçekte ve kararlı biçimde sürdürülmesi şimdiye kadar mümkün olamadı ve çalışmalar deneysel aşamada kaldı.
TOKAMAK DENEYLERİNDE DİKKAT ÇEKEN İLERLEME
NTV'de yer alan habere göre, son yıllarda füzyon teknolojisi alanında önemli ilerlemeler kaydedildi. Çin Bilimler Akademisi’ne ait Deneysel Gelişmiş Süperiletken Tokamak (EAST) reaktöründe elde edilen sonuçlar da bu ilerlemeler arasında yer alıyor. EAST, geçtiğimiz yıl bin saniyeyi aşan kesintisiz çalışma süresiyle önemli bir eşiği geçmiş, bu rekor daha sonra Fransa’daki WEST reaktörü tarafından aşılmıştı.
GREENWALD SINIRI NEDEN KRİTİK?
Ancak bugüne kadarki tüm deneyler, plazma belirli bir yoğunluğun üzerine çıktığında kararsızlaşmasına yol açan ve “Greenwald Limiti” olarak bilinen teorik sınıra takılmıştı. Bu sınır, füzyonun pratik ve sürdürülebilir bir enerji kaynağına dönüşmesinin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyordu.
Çinli araştırmacılar, “plazma-duvar öz örgütlenmesi” olarak adlandırılan yeni bir yöntem sayesinde bu sınırı aşmayı başardıklarını açıkladı. Geliştirilen teknikle plazmanın, çok daha yüksek yoğunluk seviyelerinde bile kararlı biçimde tutulabildiği belirtildi.
“UYGULANABİLİR BİR YOL SUNUYOR”
Araştırma ekibine göre bu gelişme, tokamak tipi reaktörler ve yeni nesil yanıcı plazma füzyon cihazlarında yoğunluk sınırlarının genişletilmesi açısından uygulanabilir bir yol ortaya koyuyor. Bilim insanları, yöntemi EAST reaktöründe yüksek performanslı plazma koşulları altında yeniden test ederek sonuçları doğrulamayı hedefliyor.
Çalışmanın ayrıntıları, saygın akademik dergi Science Advances’ta yayımlandı.
