James Webb'in 2022'de gözlemlere başlamasının ardından tespit edilen küçük kırmızı noktalar, evrenin ilk 1 milyar yıllık dönemine ait. Çok uzak oldukları için kırmızı görünen bu yapıların, süper kütleli kara deliklerin erken evreleri veya olağanüstü yoğun galaksiler olabileceği düşünülüyor.
Wuhan Üniversitesi'nden Xuheng Ding ve ekibi, bu yapıların çevresindeki galaksileri incelemek için COSMOS-Web bölgesine odaklandı. Bölgede 400'den fazla küçük kırmızı nokta belirlenmiş durumda.
PARLAK IŞIĞIN ETKİSİ AZALTILDI
Independent Türkçe’de yer alan habere göre, araştırmacıların karşılaştığı temel sorun, küçük kırmızı noktaların yoğun parlaklığının çevrelerindeki galaksilerin görülmesini zorlaştırmasıydı. Ekip, James Webb'in optik sistemine ilişkin ayrıntılı modellerden yararlanarak merkezi parlaklığı görüntülerden çıkarmaya çalıştı.
Daha sonra 217 farklı görüntü bir araya getirildi ve böylece daha önce görülemeyen galaktik ışığın izleri ortaya çıkarıldı.
GÜNEŞ'İN 1 MİLYAR KATI KÜTLE, 685 IŞIK YILLIK ALANA SIKIŞMIŞ
Elde edilen verilere göre küçük kırmızı noktaların çevresindeki yıldız kütlesi genellikle Güneş'in yaklaşık 1 milyar katı. Bu miktar Samanyolu'nun toplam kütlesinin yüzde 1'inden daha az olsa da söz konusu yıldız kütlesi yalnızca yaklaşık 685 ışık yılı genişliğinde bir alana sıkışmış durumda.
Araştırmacılar, bu yapıların aynı dönemde bulunan benzer kütledeki yıldız oluşturan galaksilerden yaklaşık 2,5 kat daha kompakt olduğunu hesapladı.
Çalışmada ayrıca küçük kırmızı noktaların içinde bulunduğu galaksilerin, evrenin o dönemindeki tipik galaksilerin yaklaşık yüzde 40'ı büyüklüğünde olduğu belirlendi.
GİZEMLİ YAPILARIN NE OLDUĞU HÂLÂ BİLİNMİYOR
Araştırmanın yazarlarından Andrew Battisti, kullanılan yöntemi parlak bir ışığın arkasındaki görüntüyü görünür hale getirmeye benzetti. Ekip, elde edilen sonuçların küçük kırmızı noktaların erken evrendeki galaksi oluşumu ve kara delik gelişimiyle bağlantısını anlamaya yardımcı olabileceğini düşünüyor.
Araştırmanın başındaki Xuheng Ding ise en önemli bulgunun bu yapıların izole ışık kaynakları olmadığının anlaşılması olduğunu belirtti. Buna göre küçük kırmızı noktalar, istatistiksel olarak kompakt ana galaksilerin içinde bulunuyor.
Ağustos ayında Nature'da yayımlanan başka bir çalışmada ise bu yapıların "kara delik yıldızı" adı verilen, dev bir kara delik ve çevresindeki yıldız benzeri sıcak gazdan oluşan farklı bir kozmik cisim olabileceği öne sürülmüştü.
Yeni araştırma bu ihtimali doğrulamıyor ya da çürütmüyor. Bilim insanları, küçük kırmızı noktaların çevresine ilişkin daha ayrıntılı gözlemlerin erken evrenin yapısına dair bu gizemi çözebileceğini düşünüyor.
