NASA’nın Ekim 2023’te uzaya gönderdiği Psyche uzay aracı, Mars ile Jüpiter yörüngeleri arasında bulunan “16 Psyche” isimli metalik asteroide yönelik yolculuğunu sürdürüyor.
Bilim insanları, ana asteroit kuşağının dış kısmında yer alan bu gök cisminin, Dünya, Mars, Merkür ve Venüs gibi kayalık gezegenlerin oluşum sürecinde ortaya çıkan erken dönem bir gezegen çekirdeğinin kalıntısı olabileceğini değerlendiriyor.
Yeryüzünden ve uzay teleskoplarından yapılan gözlemler, asteroidin yüksek derecede yansıtıcı metalik bir yüzeye sahip olduğunu gösteriyor.
MARS’IN KÜTLEÇEKİMİ “DOĞAL SAPAN” OLARAK KULLANILDI
Uzay aracının yaklaşık 3,6 milyar kilometrelik yolculuğunda yakıt tasarrufu sağlamak ve rotasını ayarlamak amacıyla Mars yakın geçişi görev planına dahil edildi.
Psyche uzay aracı, 15 Mayıs tarihinde Mars’ın yakınından geçerken gezegenin kütleçekim kuvvetinden yararlandı. Bu manevra sayesinde uzay aracının hızının saatte yaklaşık bin mil, yani yaklaşık 1600 kilometre arttığı bildirildi. Ayrıca aracın yörünge düzleminin Güneş’e göre yaklaşık 1 derece değiştirildiği açıklandı.
NASA’nın Kaliforniya’daki Jet İtki Laboratuvarı’nda navigasyon sorumlusu olarak görev yapan Don Han, görevle ilgili şu açıklamayı yaptı:
"Mars'ın uzay aracına sağladığı ivmeyi onayladık. Şu anda 2029 yazında asteroit Psyche'ye ulaşacak şekilde rotamızda ilerliyoruz"
MARS’IN NADİR GÖRÜLEN HİLAL GÖRÜNTÜLERİ KAYDEDİLDİ
Yakın geçiş sırasında Mars yüzeyine yaklaşık 4 bin 609 kilometre kadar yaklaşan uzay aracı, üzerindeki tüm bilimsel cihazları ve kameraları aktif hale getirdi.
Görev ekibi, bu aşamanın aynı zamanda hedef asteroid çevresinde yürütülecek bilimsel çalışmalar için bir prova niteliği taşıdığını belirtti.
Uzay aracının Mars’a yüksek açıdan yaklaşması sayesinde, gezegenin güneş ışığıyla aydınlanan ince hilal biçimindeki nadir görüntüleri elde edildi. Daha sonraki aşamada ise Mars’ın “neredeyse dolunay” görünümüne benzer kareler kaydedildi.
Arizona Eyalet Üniversitesi’nden görüntüleme ekibi lideri Jim Bell, elde edilen görüntülerin hem teknik hem bilimsel açıdan önemli olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Yaklaşma sırasındaki ince hilal görünümünün ve geçiş sonrasındaki 'neredeyse dolunay' manzarasının, kameraların kalibrasyonu ve görsel arşiv için eşsiz fırsatlar sunduğunu"
GÜNEY KUTBU, DEV KRATERLER VE TOZ HATLARI GÖRÜNTÜLENDİ
Psyche uzay aracının kameraları, Mars’ın güney kutbundaki buz örtüsünü, yüzeyde yer alan dev Huygens Krateri’ni, gece ve gündüz bölgeleri arasındaki geçiş alanlarını ve kraterler arasında rüzgarla taşınan toz hatlarını içeren binlerce görüntü kaydetti.
Görev ekibi, bu görüntülerin hem cihaz performansının değerlendirilmesi hem de gelecekteki gözlemler için veri oluşturulması açısından önemli olduğunu belirtti.
NİHAİ HEDEF: 16 PSYCHE ASTEROİDİ
NASA’nın planlamasına göre Psyche uzay aracının Ağustos 2029’da “16 Psyche” asteroidine ulaşması bekleniyor.
Göreve ilişkin açıklamalarda, uzay aracının asteroid çevresinde farklı irtifalarda yörüngeye girerek gök cismini ayrıntılı biçimde haritalandıracağı belirtildi.
Bilim insanları, elde edilecek verilerin asteroidin antik bir gezegen çekirdeği olduğu yönündeki teoriyi doğrulaması halinde, Dünya ve diğer kayalık gezegenlerin iç yapısına ilişkin önemli bilgiler sağlayabileceğini değerlendiriyor.
