2004'te keşfedilen 450P, Jüpiter ile Neptün arasındaki bölgede Güneş'in çevresinde dolanan "kentaur" sınıfındaki cisimlerden biri. Bu tür gök cisimlerinin zaman içinde Jüpiter ailesine ait kuyruklu yıldızlara dönüşebileceği düşünülüyordu. Ancak dönüşümün kendisi şimdiye kadar gözler önüne serilememişti.
SATÜRN'ÜN ÇEKİM GÜCÜ YÖRÜNGESİNİ DEĞİŞTİRDİ
Araştırmacıların yaptığı yörünge hesaplamaları, 450P'nin bugünkü rotasının 1992'deki kritik bir karşılaşmanın ardından şekillendiğini ortaya koydu. Cisim, o tarihte Satürn'e yaklaşık 4,6 milyon kilometre kadar yaklaştı.
Ay ve gezegen buluşmalarından Hasat Dolunayı'na...: Eylülde 8 gökyüzü şöleni
Satürn'ün güçlü kütleçekimi, 450P'nin yörüngesini değiştirerek onu Güneş'e daha yakın bir güzergaha yönlendirdi. Böylece cismin Güneş'e en fazla yaklaştığı nokta, Jüpiter'in yörüngesinin hemen dışına taşındı.
ISINAN BUZ, GAZ VE TOZ ÇIKARMAYA BAŞLADI
450P'nin Güneş'e yaklaşmasıyla yüzeyindeki buzlu tabakalar ısınmaya başladı. Hawaii'deki Gemini North teleskobuyla yapılan gözlemler, cismin çekirdeğini çevreleyen gaz ve tozdan oluşan bir bulut meydana geldiğini gösterdi.
James Webb Uzay Teleskobu'nun gözlemleri ise bu yapının içerisinde karbondioksit gazı ve kristalleşmiş buz parçacıkları bulunduğunu ortaya çıkardı. Cismin bulunduğu uzaklıkta su buharı tespit edilmemesine karşın gözlenen gaz çıkışının karbondioksitten kaynaklandığı belirlendi. Bu hareketlilik, 450P'nin artık kuyruklu yıldızlara özgü bir etkinlik sergilemeye başladığını gösteriyor.
Yüzyılın gökyüzü olayı geliyor: Gündüz tam 6 dakika boyunca geceye dönecek
4,5 MİLYAR YILLIK YAPI YENİDEN HAREKETLENİYOR
Güneş Sistemi'nin dış kesimlerinde bulunan bu tür cisimlerin, sistemin oluşumundan yaklaşık 4,5 milyar yıl öncesinden kalan ilkel malzemeleri koruduğu düşünülüyor. Gözenekli ve amorf buz yapısının içerisinde hapsolmuş gazlar, Güneş'ten gelen ısıyla buzun yapısının değişmesi sırasında serbest kalabiliyor.
Ortaya çıkan gaz akışı, yüzeydeki toz parçacıklarını da sürükleyerek cismin çevresinde kuyruklu yıldızlarda görülen etkin yapının oluşmasına yol açıyor.
450P'nin dönüşümünü gerçek zamanlıya yakın biçimde izlemek, bilim insanlarına erken Güneş Sistemi'nden kalan maddelerin ısınma karşısındaki davranışlarını inceleme fırsatı sunuyor. Araştırmacılara göre gelecekte yaşanabilecek yeni kütleçekim etkileşimleri, cismin yörüngesini bir kez daha değiştirebilir ve 450P'nin tam anlamıyla bir Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızına dönüşmesine yol açabilir.
