Massachusetts Institute of Technology (MIT) kurumunda görevli Prof. Dr. Daron Acemoğlu, yapay zekanın geleceğinin önceden belirlenmiş bir yazgı olmadığını, toplumun ve kurumların yaptığı seçimlerle şekilleneceğini belirtti.
2024 yılında Nobel Ekonomi Ödülü'ne layık görülen Prof. Dr. Daron Acemoğlu, mevcut teknolojik yönelimin verimliliği artırmak yerine otomasyonu ve merkeziyetçiliği beslediği konusunda ciddi uyarılarda bulundu.
Teknolojinin gerçek etkisinin, bizim hangi insani yolları izlemeyi seçeceğimize bağlı olduğunu vurgulayan ünlü ekonomist, yapay zeka sistemlerinin sadece işçilerin yerini alması senaryosuna karşı çıkıyor.
Yapay zeka nedeniyle tıklama oranları yarı yarıya düştü: Haber merkezleri alarmda
TEKNOLOJİ İNSANLIĞIN ELİNDEKİ BİR ARAÇ
'Ben, Kendim ve Yapay Zeka' adlı podcast programında konuşan Prof. Dr. Daron Acemoğlu, James A. Robinson ve Simon Johnson ile birlikte yürüttüğü çalışmaların ışığında, tarih boyunca teknolojik atılımların her zaman geniş kitlelere refah getirmediğini ifade etti.
Power and Progress (Güç ve İlerleme) kitabına atıfta bulunan uzman isim, teknolojinin bizim istediğimiz şeyi yaptığını savunuyor.
Prof. Dr. Daron Acemoğlu, şöyle konuştu:
"Teknoloji bir dereceye kadar bizim yapmasını istediğimiz şeyi yapar.
Teknolojinin bizi bir yöne veya diğerine götürecek önceden belirlenmiş bir kaderi yoktur."
Yapay zeka teknolojisinin çok yönlü doğasının bizlere pek çok farklı gelecek sunduğunu ancak mevcut anlatının insanları bir çaresizlik hissine sürüklediğini belirtti.
OTOMASYON TUZAĞI VE YENİ GÖREVLER
Yapay genel zeka (AGI) kavramının temelinde yatan otomasyon tutkusuna dikkat çeken Prof. Dr. Daron Acemoğlu, bu durumun sermaye sahipleri için cazip görünse de iş gücü için riskli olduğunu söyledi.
Otomasyonun rutin ve sıkıcı görevleri ortadan kaldırmasının olumlu bir yönü olduğunu kabul eden profesör, bunun tek başına çalışanlara fayda sağlamadığını ifade etti.
Prof. Dr. Daron Acemoğlu'na göre, teknolojinin insanı tamamlayıcı olması ve insanların daha önce hayal bile edilemeyen 'yeni görevler' yapmasına imkan tanıması gerekiyor.
60 yaş öncesinin bir gazetecisi ile günümüzün podcast veya video içerik üreten gazetecisi arasındaki farkı örnek gösteren ünlü ekonomist, bu tür yeni alanların üretkenliği ve ücretleri artırdığını savunuyor.
Google Gemini artık sizi eski sevgilinizden bile daha iyi hatırlıyor
BİLGİ MERKEZİLEŞMESİNE KARŞI ADEMİMERKEZİYETÇİLİK
Bilişim teknolojilerinin ilk yıllarında hakim olan merkeziyetsizleşme umudunun bugün tersine döndüğünü belirtti
Prof. Dr. Daron Acemoğlu, büyük dil modellerini (LLM) bilgi merkezileştirme araçları olarak tanımladı.
1960 ve 1970'li yıllarda kişisel bilgisayarların bireylere güç vermesi hedeflenirken, bugün yapay zeka sistemlerinin tüm insanlık bilgisini toplayıp merkezi bir şekilde işlediğini ifade etti.
Bu durumun bireysel katılımın ve merkezi olmayan insan zihninin yapabileceği işleri azalttığını vurgulayan uzman, teknolojinin demokratikleşmesi ve bireylere yardımcı olması yönündeki hedeflere geri dönülmesi gerektiğini söyledi.
VERİMLİLİK BİLMECESİ VE ÖLÇÜM SORUNLARI
Günümüzde patent sayılarının 40 yıl öncesine göre 4 kat artmasına ve sürekli yeni uygulamaların çıkmasına rağmen, ekonomik verilerde üretkenlik artışının yavaş seyrettiği görülüyor.
Silikon Vadisi temsilcilerinin bunu bir ölçüm sorunu olarak gördüğünü aktaran Prof. Dr. Daron Acemoğlu, durumun sadece istatistiksel olmadığını belirtti.
Antibiyotiklerin keşfinde olduğu gibi gerçek bir devrimin ekonomik verilere ve yaşam süresine doğrudan yansıması gerektiğini ancak yapay zeka tarafında henüz bu çapta bir etkinin gözlemlenmediğini söyledi.
Prof. Dr. Daron Acemoğlu, "Eğer otomasyonu ve bilgi merkezileştirmeyi aşırıya kaçırırsanız, o vaat edilen üretkenlik patlamasını aslında elde edemezsiniz" dedi.
Yapay zeka dönüşümünde kimsenin bilmediği yüzde 70 kuralı
YAPAY ZEKADA GÜVENİLİRLİK VE VERİ PAZARI SORUNU
Yapa yzeka sistemlerinin mevcut haliyle özellikle teknik alanlarda güvenilirlik sorunu yaşadığına değinen Nobel ödüllü ekonomist, bir elektrikçinin veya hemşirenin bu araçları güvenle kullanabilmesi için modele özgü derinlemesine eğitim gerektiğini belirtti.
ChatGPT gibi araçların genel bilgi sunduğunu ancak sektöre özel yüksek kaliteli verilerle eğitilmediğini, veri mülkiyeti hakları ve düzgün bir veri pazarı oluşmadığı sürece bu durumun değişmeyeceğini ifade etti.
Özellikle tıp gibi hata payının kabul edilemez olduğu alanlarda, yapay zeka sistemlerinin mevcut mimarisinin kısıtlı kaldığını vurguladı.
PROAKTİF DÜZENLEME VE SOSYAL FAYDA
Düzenlemelerin sadece teknoloji şirketlerini durdurmaya yönelik reaktif bir yapıda olmaması gerektiğini savunan Prof. Dr. Daron Acemoğlu, sektörün sosyal açıdan faydalı bir yöne evrilmesi için proaktif politikalara ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Büyük teknoloji şirketlerinin sahip olduğu ikna gücü konusunda uyaran profesör, toplumun bu şirketlerin niyetlerinin her zaman iyi olduğuna dair inancını sorgulaması gerektiğini dile getirdi.
Prof. Dr. Daron Acemoğlu, "Mutlak güç, mutlaka yoldan çıkarır. Bu iddialara gerçekten inanmalı mıyız bilmiyorum" diyerek; mühendislerin, girişimcilerin ve politika yapıcıların otomasyon yerine insan odaklı teknolojilere yönelmesi çağrısında bulundu.
Yapay zekaya verilen insan öldürme yetkisi sonumuzu getirecek
