Gökbilimciler, insan gözüyle yeşil renkte algılanabilecek bir yıldızın özelliklerini ortaya çıkardı. Warwick Üniversitesi’nden astrofizikçi Mark Hollands liderliğindeki araştırmada, Güneş benzeri yıldızların yaşamlarının son aşamasında geride bıraktığı yoğun gök cisimleri olan beyaz cüceler mercek altına alındı.
CNN’in aktardığı bilgilere göre araştırmacılar, beyaz cücelerin renklerinin yalnızca sıcaklıklarıyla değil, atmosferlerindeki elementlerin dağılımıyla da ilişkili olduğunu belirledi. Çalışma, yıldızlardan gelen ışığın spektrum verilerini insan gözünün renk algısıyla ilişkilendiren bir sınıflandırma yaklaşımı sunuyor.
ATMOSFERDEKİ ELEMENTLER YILDIZLARIN RENGİNİ DEĞİŞTİRİYOR
Araştırma kapsamında Dünya’ya yaklaşık 65 ışık yılı mesafede bulunan 151 beyaz cüceye ait veriler incelendi. Spektroskopik ölçümlerden yararlanan bilim insanları, atmosferinde ağırlıklı olarak kalsiyum, sodyum ve lityum bulunan bir yıldızın insan gözüne yeşil görünebileceğini hesapladı.
Yıldızların ışığı farklı dalga boylarına ayrıldığında, atmosferlerinde bulunan elementlere ilişkin önemli bilgiler elde edilebiliyor. Beyaz cücelerin dış katmanlarında helyumun yanı sıra demir, magnezyum ve sodyum gibi elementlerin izlerine de rastlanabiliyor. Bu maddeler, yıldızın geçmişinde bir gezegen sisteminin bulunup bulunmadığına dair ipuçları sağlayabiliyor.
Dünya’ya ikinci bir alternatif mi? İki yıldızlı sistemde yaşanabilir gezegen ihtimali
Bir asteroit ya da gezegene ait kalıntılar beyaz cüceye çok yaklaştığında güçlü kütleçekiminin etkisiyle parçalanabiliyor. Ortaya çıkan maddeler yıldızın atmosferine karıştığında, gökbilimciler bu kalıntıların kimyasal yapısını inceleyebiliyor.
Kaliforniya Üniversitesi San Diego’dan astronomi ve astrofizik profesörü Adam Burgasser, araştırmaya katılmamasına rağmen beyaz cücelerin bu yönüne dikkat çekti. Burgasser, bu yıldızları gezegen sistemlerinin geçmişini araştırmak için bir tür “suç mahalli” olarak nitelendirdi. Atmosferde tespit edilen elementler, parçalanan gök cisimlerinin hangi maddelerden oluştuğunun anlaşılmasına yardımcı olabiliyor.
PEMBE TONLARINDA GÖRÜNEN YILDIZ DA İNCELENDİ
Çalışmada dikkat çeken tek renk yeşil olmadı. Araştırmacılar, insan gözüne somon pembesi tonlarında görünebilecek bir başka beyaz cücenin özelliklerini de değerlendirdi. Hollands, bu görünümün yıldızda yüksek miktarda bulunan karbon molekülleriyle bağlantılı olduğunu belirtti.
Penn State Scranton’dan astrofizikçi Agnès Kim ise araştırmanın beyaz cüceler hakkındaki temel bilgileri baştan yazmasa da farklı disiplinleri buluşturan bir yöntem ortaya koyduğunu ifade etti. Kim’e göre yıldızların spektrumlarından yararlanarak insan gözünün algılayabileceği renkleri hesaplamak, çalışmanın öne çıkan yönleri arasında yer alıyor.
Bilim insanları, sıcaklık ve atmosfer özelliklerinin renk bilgileriyle birlikte değerlendirilmesinin beyaz cüceleri daha ayrıntılı gruplandırmayı mümkün kılabileceğini düşünüyor. Böylece farklı yıldız gruplarının kimyasal bileşimleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar daha kolay araştırılabilecek.
YENİ GÖZLEMLERLE YILDIZ SAYISI ARTABİLİR
Sonuçları RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlanan çalışma, tamamen yeni bir yıldız türünün keşfedilmesinden ziyade mevcut gözlem verilerinin farklı bir yöntemle değerlendirilmesine dayanıyor. Araştırmacılar, yıldızların renklerini insan görüşü açısından hesaplayarak beyaz cücelerin sınıflandırılmasına yeni bir boyut kazandırmayı hedefliyor.
Hollands, gelecekte yapılacak spektroskopik gözlemlerin araştırma için kullanılan veri miktarını önemli ölçüde artırabileceğini belirtti. Spektrum bilgisi bulunan beyaz cüce sayısının yaklaşık 10 katına çıkması bekleniyor.
Bu genişleme, insan gözüne yeşil görünebilecek beyaz cücelerin sayısının da artmasını sağlayabilir. Araştırmacıların tahminine göre mevcut bir veya iki adayın sayısı, yeni verilerle birlikte 10 ila 20 arasına ulaşabilir.
