Back To Top
Yolunuz çimerlikten geçti mi?

Yolunuz çimerlikten geçti mi?

 - Son Güncelleme: 01.08.2019 Perşembe 09:10
- A +

Mevsim yaz, fakat mevsime yaraşır; yani hafif, havadan sudan bahseden yazılar yazılmıyor. Gündem ağır.

Herkes sayfiyede değil elbette, yine de şiddetli yaz sıcakları bunaltıyor ve insanlar sahillere, serin yerlere yöneliyor.

Başlıktaki sorunun cevabını merak eden okuyuculara kendim için söyleyeceğim şu: Çimerlikten yolum geçti! Sabahın erken saatlerinde şöyle bir suya daldım. Bu arada kıyada mevzilenmiş bir saz grubu, keman, klarnet ve darbuka ile oyun havaları çalmaya başlamasın mı? Takım kalabalık, çalanlar olduğu gibi, oynayanlar da var! Bize seyretmek düştü.

“Plajda oyun havası” Tuhaf karşılanır elbette! Yabancı müzik olsa, dans müziği çalsa, kulak patlatanı bile olağan bulunur. Bu arada dans edenler de çıkabilir, yine tuhaf görülmez. “Ama burada da oyun havası olur mu ya!”

Denize girme alışkanlığımız biraz modernleşme tarihimizle iç içe sanki. Deniz hamamlarından bahseden Refik Halit yazılarını her seferinde keyifle okurum. O hem deniz hamamlarını görmüştür, hem “plajları”.

Neden “kumsal” denilmemiştir de “plaj” denilmiştir? Deniz hamamından plaja geçiş bir kültürel değişim hamlesidir. Deniz hamamında üç taraf çevrilmiştir, kadınlar ayrı, erkekler ayrı suya girecek şekilde düzenlenmiştir. Plaj artık deniz hamamı değildir; birlikte denize girilir. Biz hamamlarda ayrılığı sürdürürken, turistler bizim tarihi hamamlara karışık girmeyi tercih ediyor!

Evet, hem de dil devriminin hızlı zamanında kumsal demek yerine plaj tercih edildi. Modernlik bunu gerektirdi. Anlı şanlı Süreyya Paşa, kendi adına plaj tesisi kurdurdu, Maltepe yakınlarına…Bizim Maltepe günlerimizde, Süreyya Plajı istasyonu da vardı, şimdi bilmem var mı?

Gerçi artık “plaj”ın da modası geçti! Artık beach (biiç) devrindeyiz!

“Biiç”le “plaj”ın farkı ne?

Biiç ekseriya paralı denize girilen yerlerdir. Sahiller herkesindir, ama birileri buraları kapatır, birtakım malzemeler korsa iş değişir. Onun çadırını, hasırını, şezlongunu kullanmak zorunda kalırsınız ve de hayli yüklü bir “hamam parası” ödersiniz…

Okuyucuyu merakta bırakmak niyetinde değiliz, ama görünüşte bir türlü çimerliğe gelemedik. Halbuki İlk satırdan itibaren ondan bahsediyoruz!

Azerbaycan’da plaja “çimerlik” deniyormuş!

“Çimmek” bizde mahallî bir kelime olarak yaşıyor. Halis Türkçe, hatta Moğolca ile müşterek. Çommak şeklinde de söylenebilir. Böyle söyleyince çömçe ve çömlekle de bağlantı kurulabilir.

Çimmek, “yıkanmak, suya girmek” demek. Peki bu işin yapıldığı yere çimerlik mi diyoruz? Biz “çimek” veya “çimecek” diyoruz. Plaj için bunlardan birini kullanabilirdik.

Azerbaycan’da plaja çimerlik deniliyor diye Azerileri çok öztürkçeci sanabiliriz. Yok aslında farkımız! Bazen bizden daha öteye geçebiliyorlar. Mesela onların cumhurbaşkanları değil, prezidentleri var! Anayasa yerine konstitüsya diyorlar. Ya “sivilizasya”ya ne demeli, medeniyet varken! Daha birçok Latince, fakat Rusça üzerinden girmiş kelimeleri kullanıyorlar.

Tabiî biraz önce geçen kelimeler resmî dilin kelimeleri. Halk dilinde Türkçe kelimeler daha yaygın. Resmî olarak hatalı bir söz sarf ettim. Azerbaycan’da resmi dil “Azerbaycan dili”! Ülkeye ait bir dil adlandırması! Belli ki Türkçe dememek için böyle yapmışlar. Nitekim merhum Elçibey zamanında “Azerbaycan Türkçesi” idi. Benzeri var mı diye baktım, mesela Avusturya’nın resmî dili Almanca, Avusturalya’nın İngilizce!

Bu Azerbaycan bizim sıkı Türkçecileri bazen soğuk çimdiriyor!

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Muhtefi. . 01 Ağustos 2019 18:56
Dil uzmanı değilim.13:28 TÜRK MİLLETİNIN ferdiyim.ama Milletin (kelime arabca -ibranice-aramca) Tarihine, Değerlerine bağlı kalarak Dünyada en iyi yerde olmasını isterim ve isteyen merakli insanım.ne bir uslanmaz Yobazim,ne de Köksüz bir modernist,elitistim (Modern latince Güncel vb kökenden gelme) .Koca Yunus ne guzel demiş. *Gönül Calab’ın tahtı, Calap gönüle baktı İki cihan bedbahtı, kim gönül yıkar ise.*.Beyler yok gayrimiz Samimi isek Türk Milletinin İstiklal ve Istikbalinde.Tevhid"te olalım.!.yeterli. acizane.
KARAR OKURU 01 Ağustos 2019 16:04
Azerbaycan'da yabanci kelimeler kullanildigini, cumhurbaskani yerine prezident dediklerini daha once de yazmistiniz. Bu onemli bir konu olmamasina ragmen tekrar yazmissiniz. Biz Turkiye Turkcesinde cok sayida Arapca ve Farsca kullanirken kimseye neden yabanci dillerden kelimeler kullaniyorsunuz demeye hakkimiz yok. Turkiye Turkcesinin kelime hazinesinin yarisindan fazlasi Arapca, Farsca. Latin kokenli kelimeler de az degil bizde. Bosverin bunlari.
Davut Karacan 01 Ağustos 2019 13:18
Sayın yazar perzident ne kadar Türkçe değilse cumhurbaşkanı da değildir. Yüz, yüzelli sene önce az biraz kullanılıp sonra unutulmuş binlerce Arapça kelimeyi diriltme mücadelesi veren şahsınıza bu yazı yakışmamış. Suud Kralı olsaydım size Arap kültürüne üstün hizmet madalyası verip bir de maaş bağlardım.
Muhtefi. 01 Ağustos 2019 12:28
Pidecide Dün gördüm,Mustafa Kemal Paşanın GENÇLİĞE HİTABESİNİ asmış tezgahın arkasına,Adamla bazen Muhabbet ediyoruz ordan,burdan Vatansever,Milletperver hemfikirim.Desem ki Arab Alfabesi kaldırılmadan, Latince'yi de öğrenseydik bana Yobaz, Örümcek kafa veya Delimi ne bu çağda :))..Hitabeyi Sorsam Şerait,cebren,dalalet,mustevli, ahval vb Türkçeden ,Turkceye Tercumede zorlanıriz. ! Düşündürücü! .Lisanimiza sahip çıkalım Ahlak,Akil,ilim,Hikmet ve özgüvenle. Ecnebi kelimeler bizi Yukseltmez.!.üstünde yapmaz. !.yapmadı, yapmayacaktir, !
Lisana sahip çıkmanın İLK VE TEMEL KURALI imlaya sahip çıkmaktır, Muhtefi. Böylesine, TÜRKÇE OLMAYAN iğrenç bir imla ile yazmayı, özgünlük sanıyorsan, bu yollar yol değil, derim. Alfabe ile kelime ayrı ayrı konudur. Arap alfabesini kullanmamız, Arapça kelimeleri kullanmamızı zorunlu kılmaz. Bir dil başka dilden kelime almakla değil, KURAL almakla bozulur. Mesela “ŞERAİT” işgalci bir kelimedir, çünkü ÇOĞUL KURALINI da içerir. Türkçenin çoğul eki var. O kelimenin kökünü alır, ŞARTLAR yaparız, bizim olur.
Karar Okuru 01 Ağustos 2019 15:25
0
O hitabeyi 1923 te saray ve yüksek okur yazar dışında kimse anlamazdı. Bu yanlış osmanlıca takıntısından vazgeçmek lazım. Yunus okursan anlarsın çünkü türkçe. İngilizlerinde terk edilmiş bir eski dili vardır.
KARAR OKURU 01 Ağustos 2019 18:40
0
15:25...Sizinle hemfikirim. Yunus Emre'nin kullandigi dil bugun de kolayca anlasiliyor cunku ozturkce. Yunus daha o devirde seriata da karsiydi. Bazi siirlerinde okuyabilirsiniz seriatla ilgili dusuncelerini...Buna karsilik Turkce'nin Latin alfabesiyle yazilmasi neden insanlari rahatsiz eder, anlamis degilim. Turkce'nin ozgun bir alfabesi olmadigi icin tarih boyunca 8 degisik alfabe kullanilmistir. Mesela Osmanli'da ilk yazilan Turkce roman "Akabi Hikayesi" Ermenice alfabeyle yazilmistir.
Muhtefi. . 01 Ağustos 2019 19:21
0
15:25 sadece 1923 öncesi değil Günümüzde bile Anadoluda seni, beni anlayamayacak İnsan çoktur. Ifrada kaçarak birseyi yüceltmek,baska bir şeyi kötülemek İLİM DIŞIDIR.Disiplinlerarasi geçişle (atlayarak,yok farzederek degil) İnsan Madden ve Manen Tekamul eder.Örnek:Balkan Kökenliyim oralarla Ortak Tarih ve Kültürümüz var.Milli Tarih ve Kulturden kopuk Bir Ruhla orada yabanci oluruz.Asyada"da oyle.İki yerde vd MİLLİ,MANEVİ TARİH ve KULTUR ŞUURU ile yabancılık çekmeyiz.İstiklal ve Istikbalimiz buna bağlıdır bizce. !.
Muhtefi. . 02 Ağustos 2019 10:39
0
18:40 :))) Sakın bir Oryantalistin yanında yada o görüşün,görüşlerin olduğu ortamda Hz Yunusumuzun ŞERİATA karşı olduğunu söyleme.!. Seviyeni ortaya koymuş olursun .. (akademik unvanin olsada ) .....!
ede 01 Ağustos 2019 10:43
hocam maraşta hala çimmek yunmak yıkanılan yere de çimecek deriz selamlar
Karar Okuru 01 Ağustos 2019 10:23
Hocam esas mesele beach lerde denize girip eğlenenlere duyulan öfke. Öfkede keyif ve yaşam anlamında “ellere varda bize yok mu” özünde. Buna özenilmese ne bunun farkına varılır ne de her konuya meze edilir. Orta doğulu içten içe arzulayıpta yapamadığı her şeye düşman olur. Tabiki esas olan kimseyi rahatsız etmemek çok itici geliyorsa üslubunca uzak durmaktır. Burnunu illa sokarsan dönüp kendine bakacaksın. Zaten artık içiçe değil mesafeli yaşayacağız. Senin dinin sana benimki bana.
Takipci 01 Ağustos 2019 08:39
Sn Yazar, Arapca ve Farsca olmayan, Turkce bir kelimeyi bize tanittiginiz icin size tesekkur ediyorum.
KARAR OKURU 01 Ağustos 2019 08:10
Yazıya sinsice yerleştirilmiş gizli reklamın farkına siz de vardınız mı ? Plajda "oyun havası" niye olmasın, diyerek, Suriyelilerin, plajda, nargile sefalarını meşrulaştırmaya çalışıyor, bizim Arap kültürü hayranı.
KARAR OKURU 01 Ağustos 2019 08:10
6
Dedektif nasıl yakaladın hemen! Senden de birşey gizlenmiyor. Hey allahım kafaya bak.
dilek 01 Ağustos 2019 08:57
2
onca cümleden suriyeli mesajını bulman, heba oluyorsun buralarda üstad...
........... 01 Ağustos 2019 00:38
Süreyya paşa, serasker rıza paşanın oğludur. miras reddetip soyadı ilmen olmuştur. diğer oğlu, BJK nin kurucularından dr. şükrü paşa dır, viyana askeri ateşesi ve padişahın dr.todori ile dr.luğunu yapmıştır, 1908/1911 BJK başkanıdır. 3 kızı olur, damatları dr.rıza nur, saffet atabinen, dr. fikri paşa dır.fikri paşa fransada tıp okumuş ve Kasımpaşa hst.si kurucularından olduğu söylenir. 3 kızı olur, damatlarından biri, sakarya meydan savaşında gazi olan mitralyöz kumandanı bnb. settar beydir, kanunla sakarya soyadını alır.
KARAR OKURU 31 Temmuz 2019 23:59
Dili toparlamak için basın yayın alanında düzenlemeler yapılmalı. Kısa sürede etkisini görürüz. Bir yandan da yeni sözcük türetilmesi için Türk Dil Kurumu'nu etkin şekilde çalıştırıp teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan sözcüklerin Türkçe'si oluşturulmalı. Bilgisayar gibi uçak gibi.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN