Hangi kurumun sorumluluğu daha fazla?

Türkiye’yi 24 yıldır aralıksız yöneten Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kendi iktidar dönemlerini “çıraklık”, “kalfalık” ve “ustalık” olarak tasnif ettiğini biliyorsunuz. Erdoğan bu dönemlerdeki başarıyı da başarısızlığı da sahipleniyordu, sorumluğundan kaçmıyordu.

Ama Erdoğan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle birlikte şöyle bir tarz benimsedi, fiilen de bu tarz işliyor:

Mesela iyi giden işlerin başarısı Erdoğan’ın hanesine yazılıyor, bizzat çıkıyor başarılı işleri kendisi açıklıyor, ilan ediyor. İktidar medyası da “Başkan Erdoğan”ın o başarılı işi nasıl takip ettiğini, her aşamasında nasıl emeğinin olduğunu, nasıl talimatlar verdiğini bir, bir haberleştiriyor.

Kötü giden işlerin açıklamasını ise kamuoyuna ilgili bakanlıklar, kurumlar, valililer hatta kaymakamlar yapıyor, sorumluluklarını üstlerine alıyorlar. İşler kötüye gittiğinde devlet kurumları bir anda bağımsız, özerk bir yapıya da kavuşuyor zaman zaman. Sorumluluk bazen ilgili bakana, bazen valiye, bazen kamuoyunda adı sanı bilinmeyen bir bürokrata, bazen denetim kurumuna ait olabiliyor.

***

Piramit şöyle:

Bütün yetkileri tek elde toplayan hükümet sisteminde bütün yetki yukarıda, sorumluluk ise aşağıya doğru dağılıyor.

Ve son patlayan “fon skandalı”nda, AK Parti Genel Merkez Ekonomi İşleri Başkanlığı sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla SPK’nın görev ve yetkilerini madde madde sıraladı; kurumun “bağımsız ve tarafsız” olduğunun altını çizdi.

SPK’ya adeta, “Manipülasyon şüphesi taşıyanlar hakkında savcılığa başvurabilirsin; böyle bir görev ve yetkin var” diyen AK Parti Genel Merkez’in açıklaması aynen şöyle:

“Piyasa fiyatlarını yapay olarak etkilemeye çalışan (manipülasyon) veya gizli şirket bilgileriyle haksız kazanç sağlayan şüpheliler hakkında doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmaktadır.”

Yok, yanlış okumadınız, evet, aynen bu açıklamayı AK Parti Genel Merkez yaptı, Yeni Parti Ekonomi İşleri Başkanlığı değil.

SPK’ya görev ve yetkilerini hatırlatan, “Savcılığa suç duyurusunda bulunma yetkin var; neden kullanmıyorsun?” diyerek yol gösteren bizzat iktidar partisinin kendisi!

Şaşıracak bir şey yok. Hayır, iktidar partisi giderek daha enteresan bir hâl almıyor; patlak veren fon skandalı”nda faturanın Beştepe’ye kesilmemesi için başarılı bir şekilde krizi yönetmeye çalışıyor. İlgili bakanlıklar da kamuoyuna perde arkası” kulis bilgileri ve belgeler sızdırarak, devletin de hükümetin de üzerine düşeni yaptığını, olup bitenden haberdar olunduğunu ve gereken adımları attıklarını anlatıyorlar.

***

Bakın mesela, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı meğer üzerine düşeni yapmış aslında. Haberi iktidar medyasından okuyalım. Hemen hepsi, neredeyse aynı kelimelerle şöyle duyurdu, dikkatlice okuduğunuzda haberin kaynağını görebiliyorsunuz: İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Soruşturma Bürosunun 2026/149004 soruşturma dosyası kapsamında İstanbul 19 Ağustos 2026 tarihinde SPK’ya gönderdiği yazının, soruşturmanın ilk aşamalarındaki önemli adımlardan biri olduğu değerlendiriliyor. Müzekkerede, Borsa İstanbul Pay Piyasasında işlem gören bazı hisselerdeki manipülatif hareketlere ilişkin ihbarların bulunduğu, savcılığın da söz konusu iddialarla ilgili resen incelemeler yaptığı ifade edildi.”

Savcılık 19 Ağustos’ta SPK’ya bir yazı göndermiş. Ama SPK öyle görünüyor ki herhangi bir işlem yapmamış!

Acaba neden yapamadı, yapmadı! Kurum AK Parti Genel Merkez’in dediği gibi bağımsız ve tarafsız bir kurum olsaydı bu durumda atacağı adımlar ne olurdu?
Peki neden atamamış ve beklemiş!
Durun bir dakika, doğru soru şu: SPK beklemiş mi, hiçbir şey yapmamış mı gerçekten?

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 4 Kasım 2025 tarihinde Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresine katılmış ve orada “Bazı fonlar üzerinden manipülasyonların yapıldığını biliyoruz, bu alanda da düzenleme ihtiyacının farkındayız. Manipülasyonla mücadelenin dozunu, kayıt dışı ile mücadelenin dozunun üzerine çıkaracağız. Cezaları çok daha ağır hale getirmemiz gündemimizdeki bir konu” demiş.

İstanbul ya da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Bakan Şimşek’in bu sözleri üzerine resen bir soruşturma başlatmalı değil miydi?

Başlatmış mı? Biz 19 Ağustos 2026 tarihli soruşturmayı biliyoruz, daha erken olsaydı onu da sızdırırlardı kamuoyuna değil mi?

***

Devam edelim, SPK bürokratları da aslında fon piyasasındaki balonu fark etmişler, sekiz ay önce bir düzenleme, rapor hazırlamışlar, dönemin SPK Başkanı Ömer Gönül de bu düzenlemeyi imzalamış. Ama ne olduysa bu karara bir yerlerden müdahale olmuş ve raporun yayınlanmasının, uygulamasının önüne geçilmiş!

Yani kesin olarak bildiğimiz gerçek şu, devlet bir yıldır aslında fon piyasasındaki şüpheli işlemlerden haberdarmış. Ve bir şey daha var bu bir yılda hiçbir önlem alınmamış!

Ekonomik krizin, yüksek enflasyonun altında ezilen, kirasını, elektrik su faturasını ödemekte zorlanan vatandaş belli ki geçinebilmek, üç kuruş kazanabilmek için borsaya girmiş, küçük yatırımcı dediğimiz vatandaş. 550 bin kişinin doğrudan, 10 milyon kişinin ise dolaylı olarak etkilendiği bir skandal gerçeğimiz var.

Ve AK Parti Genel Merkez bütün ülkenin gözünün içine baka baka çıkıyor ve SPK’ya görevlerini, yetkilerini hatırlatıyor. AK Parti iktidar partisi SPK’ya görev hatırlatacak makamda mı?

AK Parti Genel Merkez illa bir şey yapmak istiyorsa bağımsız ve tarafsız bir kurum olan SPK’nın neden görevini yapamadığını, bu ülkede Maliye Bakanı’nın açıklaması üzerine savcılığın neden harekete geçemediğini masaya yatırsın.

***

Bu ülke 2018 yılından bu yana bütün yetkilerin tek elde toplandığı, bütün kurumların Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğu Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’yle yönetiliyor. Hiçbir kurumun kendi başına karar alma, kendiliğinden harekete geçme imkânı yok. Mehmet Şimşek de bu hükümet sisteminde ekonomi kurumları üzerinde etkisi ve yetkisi sınırlı bir “siyasi teknisyen”dir. Ya da Cumhurbaşkanının “ekonomi sekreteri.”

Eğer ülkemiz gerçek anlamda bir başkanlık sistemiyle ya da parlamenter sistemle yönetiliyor olsaydı, Mehmet Şimşek bu skandalı fark ettiği anda müdahale edebilir, gerekli önlemlerin alınmasını sağlayabilirdi. Ekonomik kurumlarda yetkisi olmayan bir bakan ne yapabilir? CB hükümet sistemi kurumları güçlendiren bir hükümet modeli olsaydı, kuvvetler ayrılığı ilkesi hakim olsaydı SPK harekete geçtiğinde de onu durduracak birileri çıkmaz, kurum görevini yapardı.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde kurumların ve kuralların nasıl aşındığını gösteren son örnek fon skandalı oldu. İktidarın ülkeyi yönetme biçiminin ve siyasi yozlaşmanın kurumları nasıl çürüttüğünün en somut örneklerinden biridir. Bu örnekler giderek fazlalaşıyor görüyorsunuz.

***

Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında ABD’ye giden Adalet Bakanı Akın Gürlek, Türk-Amerikan İşadamları Derneği (TABA-AmCham) tarafından New Jersey eyaletinde düzenlenen Küresel İş Zirvesi etkinliğinde yaptığı konuşmada son dönemlerdeki yargı operasyonlarına değinmiş, demiş ki:

Sermayenin ülkemize rahat girişi ve aynı zamanda yatırımcının, girişimcinin de rahatça hukuk öngörülebilirliği, hukuk güvenliği konusunda Türkiye’de yatırım yapması için Adalet Bakanlığı olarak elimizden geldiğince yeni sistemde düzenlemeler konusunda çalışıyoruz. İş insanlarının Türkiyede bir kısım spekülasyonlarla yatırım yapmasının engellendiğini görüyorlar. Bu konuda kesinlikle Türkiye hukuk alanında dünyada, Avrupada en güvenilir, öngörülebilir ülke.”

Sayın Adalet Bakanı; şu son fon operasyonuna bakan yabancı bir yatırımcı gerçekten Türkiye’nin hukuk alanında dünyada, Avrupa’da en güvenilir ülke olduğunu düşünür mü? Peki yabancı yatırımcı neden gelmiyor ülkemize, bırakın yabancı yatırımcıyı yerli yatırımcılarımız bile neden ülkemizden gider hale geldi?

İlgili kurumlar açıklama yaparlarken ortaya koydukları fotoğraftan anlaşılıyor ki: Maraş depremi gibi borsa skandalı da göz göre göre gelmiş!

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.