Sosyal güvenlik mevzuatı yönünden asıl işveren/alt işveren ilişkisinin kurulmuş sayılabilmesi için;
İşyerinde sigortalı çalıştıran asıl işverenin varlığı,
Alt işverenin yapmayı üstlendiği iş için sigortalı çalıştırması,
İşin asıl işverenin işyerinde yürütülmesi,
Alt işverenin işyerinde asıl işverenin yapmış olduğu ana işin bir bölümünde, eklentilerinde veya yardımcı işlerinde iş alması,
şartlarının tamamının gerçekleşmiş olması gerekmektedir.
Alt işveren dosyasının tescili nasıl yapılır?
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 31/1. fıkrasına istinaden alt işverenlerin sosyal güvenlik mevzuatından doğan yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri için asıl işverene ait işyeri dosyasından her bir alt işveren için 001’den başlanılarak 3 haneli alt işveren dosyası tescil edilmesi gerekmektedir.
Alt işveren dosyasına açılmasına yönelik bildirim, asıl işverenin e-Bildirge kullanıcısı tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan “İşyeri Bildirgesi (4-a lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden)” seçeneğinden “Değişiklik İşlemleri” ve “Yeni Değişiklik” seçenekleri işaretlenmek suretiyle erişilen ekran üzerinden, asıl işverene ait işyeri sicil numarasının ilk 23 numarası girilmek suretiyle yapılır.
Alt işveren bildiriminin yapılmasının ardından SGK’ya hangi belgeler ibraz edilir?
Alt işveren bildiriminin e-Devlet uygulamaları üzerinden yapılmasının ardından doğrudan alt işveren dosyası tescil edilmeyip, asıl işveren tarafından yapılan bildirim işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine aktarılmaktadır.
Alt işveren bildiriminin yapılması sonrasında, alt işveren ve asıl işveren arasında yapılan alt işverenlik sözleşmesinin, alt işverenin vergi levhasının, ticaret sicil gazetesinin, imza sirkülerinin ve e-Bildirge sözleşmesi başvuru formu ile e-Bildirge yetkisi verilecek kişiye ilişkin noter onaylı vekaletnamenin veya SGK işlemlerini yürütmekle yetkili olduğuna dair imza sirkülerin taranarak işyeri bildirgesi ekinde gönderilmesi halinde alt işveren tescil işlemi yapılarak e-Bildirge şifresi, e-Bildirge kullanıcısı olarak belirlenmiş kişinin e-Devlet uygulamasına aktarılmaktadır.
Bu aşamada asıl işveren tarafından alt işveren bildiriminin elektronik ortamda yapılması zorunlu olmasına rağmen işyeri bildirgesinin referans numarasıyla birlikte bir örneğinin alt işverene verilmesi halinde, alt işveren bildirimi ekinde verilmesi gereken belgelerin alt işveren tarafından kağıt ortamında SGK’ya verilmesi de mümkündür.
Alt işveren bildirimi en geç ne zamana kadar yapılmalıdır?
Asıl işverenlerce yapılacak alt işveren bildirimlerinin alt işverenlerce istihdam edilecek sigortalıların işe giriş bildirgelerinin süresi içinde verilebilmesini teminen, SGK nezdinde yapılacak işlemler ve işe giriş bildirgelerinin düzenlenmesi için geçecek süre de göz önünde bulundurularak alt işveren işçilerinin çalışmaya başlayacakları tarihin en az birkaç gün öncesinde yapılması önemlidir.
Bu bağlamda asıl işverenlerce yapılacak alt işveren bildiriminin geç yapılması halinde alt işveren bildirimi yönünden idari para cezası uygulanmamasına rağmen, bildirimin geç yapılması nedeniyle alt işveren sigortalılarına ilişkin işe giriş bildirgelerinin süresi içinde verilememesi durumunda (nakil nedeniyle yapılacak girişler hariç) süresi dışında verilen her bir işe giriş bildirgesi başına bir aylık asgari ücret tutarında idari para cezasıyla karşılaşılacaktır.
Alt işverenlerce istihdam edilecek sigortalılara ait işe giriş bildirgeleri hangi süreler içinde verilmelidir?
Alt işverenlerin faaliyette bulundukları sektöre bakılmaksızın, asıl işverenin;
İnşaat balıkçılık veya tarım sektöründe faaliyet göstermesi (işyeri sicil numarasının 2 ila 5. karakterlerinin 41XX, 42XX, 43XX) inşaat, (03XX) balıkçılık, (01XX) tarım/hayvancılık) halinde olması durumunda, alt işveren işçilerine ilişkin işe giriş bildirgesinin en geç çalışmaya başladıkları tarih itibariyle,
Diğer sektörlerde faaliyet göstermesi halinde en geç çalışmaya başladıkları tarihin bir gün öncesinde
verilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan asıl işverenlerce ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir aylık süre içinde işe alınan sigortalılara ilişkin işe giriş bildirgelerinin ilk defa sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihi izleyen bir aylık süre içinde verilmesine yönelik istisnai süre, alt işverenlere yönelik olarak da uygulanmaktadır. Ancak alt işverenlere verilen sözkonusu istisnai süre yalnızca asıl işverenlere tanınan süre için geçerli olup, asıl işverenlere tanınan bir aylık süre sonrasında işe alınan alt işveren çalışanlarına ait işe giriş bildirgelerinin asıl işverenin faaliyette bulunduğu sektöre bakılarak ya işe başlama tarihinden bir gün önce ya da işe başladığı tarihte verilmesi gerekecektir.
Alt işverenlerin prim ve idari para cezası borçlarının olup olmadığının kontrolü nasıl yapılır?
Asıl işverenlerce alt işverenlerin ödeme vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borcunun olup olmadığı iki farklı uygulama üzerinden sorgulanabilmektedir. Bu sorgulama için asıl işverene ait e-Bildirge şifresi ile;
“İşveren Sistemi” uygulamasından “Dönem Borç Görüntüleme” seçeneğine girilip ekranın üst tarafından yer alan “Aracı Bilgi” sekmesi işaretlendikten sonra aracı numarası seçilerek,
yahut
“e-Bildirge V1” uygulamasından” İşveren Borç Görüntüleme (Geçmiş Dönem, Müfredat, Banka Emanet, İcra Bilgileri)” seçeneği vasıtasıylaAlt işverenlerin SGK’ya borçlarının olup olmadığının kontrolü yapılabilecektir.
