Volkswagen’in Wolfsburg’daki fabrikasını ziyaretimizde en çok dikkatimi çeken, fabrikanın girişinde gördüğüm karbon ayak izi görseliydi.

Gerçi Volkswagen karbon salınımı konusunda sabıkalı. Ürettiği otomobillerin karbon salınımını hileyle eksik gösterdiği için bir sürü ceza yemişti. Uyanık adamlar, test sırasında karbon salınımını eksik gösteren bir yazılım geliştirmişler. Böylece daha az gümrük vergisine ve başka vergilere tabi olmuşlar. Kendi ülkelerinde ve dünyada yaklaşık 30 milyar dolarlık bir tazminat ve yaptırımla ödemişler.

Biz Wolfsburg’a 2009’’da gitmiştik. Volkswagen cezaları 2015’ten itibaren yedi.

Fabrikanın girişindeki görselde Afrikalı, Amerikalı, Avrupalı, Asyalı insanların karbon ayak izleri kıyaslanıyordu. Metalden yapılmış ayak izi şekilleri. Afrikalının karbon ayak izi kendi ayağı kadar. Avrupalının ayak izi Afrikalınınkinin on katı büyüklükte. Amerikalının karbon ayak iziyse Afrikalının 20 katı.

Dünyayı kirletirken karbon ayak izi duyarlılığı sergilemek müşteri kazıklarken dükkanına besmele levhası asmanın bir başka çeşidi olarak görülebilir. Bunlar insanoğlunun daha ilk çağlarda geliştirdiği ve çağlar ilerledikçe karmaşıklaştığı hileler.

Geliştikçe hileyi dükkanına besmele asarak değil vatan millet edebiyatı parçalayarak yapıyorsun.

Ya da hileci yazılımlarla.

Bizimkiler de geliştiler. Fon dalaveresiyle yapıyorlar.

Dünyayı kirletip kirletmemeyi tartışırken bu tür hilelerle insanlığın kirletilmesine değinmek adetten değil.

Halbuki foncuların ya da yolsuzlukla milleti söğüşleyenlerin ürettiği manevi kirlilik ozon tabakasının delinmesi ya da küresel ısınmadan daha az önemli değil.

Onlar da insan tabakasını deliyorlar!

Ahirette karbon ayak izimizden sorulur muyuz?

Mollalar bu konuyla pek ilgilenmezler ama… Boynuzsuz koyun boynuzlu koyundan hakkını alacağına göre dünyayı kirletmeyen kirletenden hakkını alır. Yani Avrupalı, Çinli ya da Amerikalı… Irkçılık yok. Kim çok kirletiyorsa hesabını verir.

Foncular? Foncuların abileri?

Bu dünyada işleri iş.

Dünya devletleri dünyanın daha az kirlenmesini sağlamak için astarı yüzünden pahalı toplantılar tertip ediyorlar.

COP 31 Türkiye’de düzenlendi. 196 ülke katıldı. 95 ülkenin lideri Antalya’ya geldi. Büyük organizasyon. Çok kalabalık. İnsanlar dünyanın geleceğini konuşuyor. Ne dediklerine kulak verelim mi?

Vermeyelim. Boş konuşmuyorlar ama dolu da konuşmuyorlar. Onlar konuşurken dünyayı kirletme hızımız artıyor.

Dünyaya attığımız plastikler balıkların ciğerlerine kadar girdi.

Dünyayı en çok kirleten ABD ve Çin. Dünya çiftliğinin ağaları.

Dünyadaki karbon salınımının yüzde 42’sinden onlar sorumlu.

Alınan ya da alınacak kararları tanımıyorlar.

Onlar tanımayınca biz niye tanıyalım?

COP’ların hedeflerinden biri dünyanın ortalama ısısını belli bir seviyede tutmak.

Sanayi öncesi dünyanın ortalama sıcaklığı 13,5-13,8 civarındaymış. 2024’te 15 dereceyi bulmuşuz. Yani Paris anlaşmasında konulan 1,5 derece sınırını geçmişiz. Bu gidişle daha da geçeriz.

Ne olur 1,5 dereceyi geçince?

Buzullar erir. Mercanlar ölür. Fırtınalar, seller, orman yangınları artar. Sahilleri deniz basar.

İnsanlara bir şey olur. İnsanlar kendi kirliliklerinin cezasını çeker. Ama dünyaya bir şey olmaz.

Dünyanın iklimi daha önce de değişmiş. En yakını küçük buzul çağı. Bazı tarihçiler celali isyanlarını ve Fransız ihtilalini o devirdeki kıtlığa bağlıyorlar.

Ama dünya kainattaki seyrine devam ediyor. Biz olmasak da devam edecek.

Ama insan gibi yaşamak, temiz yaşamak, dünyayı kirletmemek doğru bir şey.

Sıfır atık nasıl?

Olsaydı iyi bir şey olurdu. Ama maalesef sıfır gerçek.

Kendi atığından, kendi israfından geri kalan kimseyi gördünüz mü?

Esnaftan bir arkadaşa ‘israf’ dedim, yüzünü buruşturdu. “Devlet kendi israfına baksın” dedi. Milletin asabı bozuk.

Antalya’daki toplantıya katılan zevatın karbon ayak izleri Afrikalı’nın yüz katı.

Etkinlikler arttıkça kirleniyoruz.

Toplantılar yapılıyor. Konferanslar, paneller.

Yemekler yeniliyor. (Avusturalya heyeti düne kadar 32 bin dolarlık kahve içmiş. Bedava bulunca içiyor insanoğlu. Bizimkiler kaç dolarlık içti acaba? Birisi hesap etse de öğrensek.)

Ödüller dağıtılıyor. Sertifikalar, plaketler.

Onlar da kirlilik değil mi?

Hele de plaketler. Tamamen lüzumsuz.

Sıfır atık önemliyse bari plaket dağıtmayı bırakın.