Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar, ev hizmetlerinde ayda 30 günden az çalıştırılanlar ve ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışıp, çalıştığı saat karşılığında ücret alanlar 5510/88-5. fıkrasında çeşitli tarihlerde yapılan düzenlemeler sonrasında zorunlu genel sağlık sigortası (GSS) kapsamına alınmışlardır.
Yapılan değişikliklerle birlikte;
• Bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olup olmadıkları üzerinde durulmaksızın, 2012/Ocak ila 2016/Eylül ayları arasında eksik gün nedeni “06- Kısmi istihdam” veya “17- Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma” olarak bildirilmiş ve prim gün sayısı 30’dan az olan sigortalılar,
• Bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olanlar hariç, 2016/Ekim ila 2020/Mart ayları arasında eksik gün nedeni “06- Kısmi istihdam” veya “07-Puantaj kayıtları” ya da “17- Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma” olarak bildirilmiş ve prim gün sayıları 1 ila 20 gün arasında olan sigortalılar,
• Bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olanlar hariç 2020/Nisan ve sonrasında eksik gün nedeni “06- Kısmi istihdam” veya “07-Puantaj kayıtları” olarak bildirilmiş ve prim gün sayıları 1 ila 8 gün arasında olan sigortalılar
Zorunlu GSS kapsamına alınmışlardır.
Bu vatandaşların çalıştıkları süre içinde SGK tarafından bir tebligat gönderilmesini beklemeksizin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına müracaat ederek kısmi süreli çalıştıklarını beyan etmeleri halinde çalışırken de gelir testi yaptırmaları mümkündür. Gelir testi sonucunda aile içinde kişi başına düşen gelir miktarının asgari ücretin üçte birinden az çıkması halinde mevcut prim borçları silinerek GSS primleri 5510/60-c.1 kapsamında Devlet tarafından karşılanmaktadır. Buna karşın gelir testine başvurmamaları veya başvurmalarına rağmen gelir miktarının asgari ücretin üçte birinden fazla çıkması halinde GSS primlerinin 5510/60-g bendi kapsamında kendileri tarafından ödenmesi gerekmektedir.
Ayrıca 5510 sayılı Kanunun geçici maddelerinde yapılan düzenlemeler sonrasında 2012 ila 2015 yılı arasındaki ödenmemiş GSS primlerinin tahsilinden vazgeçildiğinden, 30 günden eksik prim günlerine ilişkin GSS primleri 30 güne tamamlatılan vatandaşların 2012 ila 2015 yılına ilişkin GSS prim borçları silinmiştir.
Eksik bildirilen sürelerde GSS kapsamına alınmış sigortalılardan hangileri, eksik sürelerini borçlanma kapsamında tamamlayabilir?
4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli çalışanlar ile ev hizmetlerinden 10 günden fazla çalışan sigortalıların 25/2/2011 tarihinden sonraki sürelere ilişkin eksik günlerini borçlanma kapsamında ödemeleri mümkündür. Ancak bu vatandaşların eksik günlerini borçlanabilmeleri için aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilen eksik gün nedenlerinin;
• 06-Kısmi istihdam
• 17-Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma
• 23-Yarım Çalışma veya 24-Yarım Çalışma ve Diğer olması gerekiyor.
Eksik gün nedeni 12- Birden fazla ve 13-Diğer olarak işaretlenenlerin ise borçlanma yapabilmeleri için kısmi süreli iş sözleşmelerini SGK’ya ibraz etmeleri icap etmektedir.
Bu bağlamda, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışıp, çalıştığı saat karşılığında ücret alanlar (eksik gün nedeni 07-Puantaj kayıtları) seçilenler 2016/Ekim ayından itibaren zorunlu GSS kapsamına alınmış olsalar bile, işverenlerince kısmi süreli iş sözleşmesi ibraz edilip eksik gün nedenleri 06-Kısmi İstihdam olarak değiştirilmediği sürece eksik günlerini borçlanma kapsamında tamamlamaları mümkün değildir.
Kısmi süreli çalıştıkları aylara ilişkin eksik günlerini borçlanacaklar dikkat!
Genel sağlık sigortası primi, aylık brüt asgari ücretin % 3’ü üzerinden tahakkuk ettirilmekte iken sayın Cumhurbaşkanının kararı ile 2025/12. aydan itibaren aylık brüt asgari ücreti % 6’sına çıkartılmıştır.
Ayrıca 7566 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrasında, kısmi süreli çalışanların ay içindeki eksik günlerini 5510/41. maddeye istinaden borçlanarak prim gün sayısı kazanabilmeleri için;
• Beyan edecekleri kazancın %45’i üzerinden;
• Bu sürelere ilişkin GSS primlerini ödemiş olmaları halinde ise beyan edecekleri kazancın %39’u üzerinden
Tahakkuk edecek sigorta primlerini ödemeleri gerekecektir.
Bu bakımdan kısmi süreli çalışılan aylarda GSS prim borcu çıkartılmış olan vatandaşların bu süreler için borçlanma başvurusunda bulunacak olmaları halinde GSS prim borçlarını ödemeden %45 üzerinden mi, yoksa GSS primlerini ödedikten sonra %39 üzerinden mi borçlanma yapmalarının daha avantajlı olduğuna dikkat etmelerinde yarar bulunmaktadır. Bu vatandaşların özellikle;
• Borçlanma başvurularını eksik günlerinin bulunduğu yıl içinde ve brüt asgari ücret üzerinden yapacak olmaları halinde GSS prim borçlarını ödemeden %45 üzerinden borçlanma başvurusunda bulunmaları,
• 2025/11 ve öncesindeki GSS primlerinin asgari ücretin % 3’ü üzerinden tahakkuk ettirilmiş olması nedeniyle GSS prim borçlarını gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte ödedikten sonra %39 üzerinden borçlanma başvurusunda bulunmaları
Menfaatlerine olacaktır.
Diğer taraftan, 2015 ve önceki aylarda aylardaki GSS prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmiş olması, ayrıca 2016/Ekim ve sonrasında kısmi süreli çalışmakla birlikte bakmakla yükümlü olunan kişi kapsamında olmaları nedeniyle GSS prim borcu çıkartılmayan vatandaşların bu süreler için borçlanma başvurusunda bulunmaları halinde, ödenecek GSS prim borçlarının bulunmaması nedeniyle beyan edecekleri kazancın % 39’u üzerinden prim borcu tahakkuk ettirilmesi gerektiği değerlendirilmekle birlikte, bu hususların SGK tarafından açıklığa kavuşturulmasında yarar bulunmaktadır.
