2015 ila 2018 yıllarında çalıştığım firmanın Azerbaycan’da taahhüt işleri alması nedeniyle sıklıkla Azerbaycan’a gidip geldim. Kimi zaman onbeş gün kimi zaman bir ay süreyle Azerbaycan’da kaldım. Bu sürelerde SSK’lı olarak hizmetlerimi firma bildirdi. 2029 yılında emekli aylığına hak kazanıyorum. Emekli aylığına başvurduğumda yurtdışındaki günlerimin emeklilikten sayılmayabileceği söyleniyor. Bu doğru mudur, ne yapabilirim? Karar okuru
Sigortalıların SGK’dan yaşlılık veya malullük aylığı başvurusunda bulunmaları halinde, aylık bağlanması için gerekli şartları sağlayıp sağlamadıklarının yanı sıra sigortalılık bildirimlerinin yapıldığı süreler zarfında yurtdışında bulunup bulunmadıkları SGK personeli tarafından pasaport kayıtlarından kontrol edilmektedir. Ayrıca, sigortalı bildirimlerinin, sahte olabileceğine yönelik ihbar, şikâyet veya şüphe hali varsa bu kontrollerin emeklilik başvurusundan önce de her zaman yapılması mümkündür.
Yıllık iznini yurtdışında geçiren sigortalıların yurtdışı hizmet süreleri geçerli kabul edilmektedir.
Yapılan kontroller sonrasında, sigortalı bildirimlerinin yapıldığı süreler içinde yurt dışında bulunulan sürelerin bulunması ve bu sürelerin yıllık izin süresinde olacak şekilde makul bir süreyi kapsıyor olması halinde yurtdışındayken bildirilen hizmet süreleri geçerli sayılmakta, haliyle emeklilikte aranılan prim gün sayısının hesabına da dahil edilmektedir.
Yıllık izin süresi dışında yurtdışında geçen hizmet sürelerine geldiğimizde,
Yurt dışında bulunulan sürelerin yıllık izin süresinde geçirilebilecek makul bir süreden daha uzun bir süre alması veya yurtdışına sıklıkla ya da yıl içinde belirli periyotlarla çıkıldığının anlaşılması halinde, sigortalının işvereni tarafından bir işin icrası, kontrolü, denetimi gibi nedenlerle geçici olarak görevlendirilmiş olup olmadığı başka bir ifadeyle yurtdışında bulunulan süreler zarfındaki hizmet sürelerinin, fiili çalışmaya dayanıp dayanmadığı Kurumca araştırılmaktadır.
Bu noktada yurt dışında bulunan süreler zarfındaki sigortalı hizmetlerinin geçerli sayılabilmesi için 2013/11 sayılı SGK Genelgesine göre;
1.Sigortalının yurt dışına çıkmadan en az bir gün önce 4/a kapsamında sigortalılığının başlatılmış olması
2.SGK Müdürlüğü tarafından ilgili firmadan talep edilecek;
*Yurt dışında geçici görevlendirildiğine dair belgenin
*Sigortalının yurt dışına gidiş ve gelişi ile kaldığı sürelerdeki masraflarının işyeri kayıtlarına işlendiğini gösteren kayıtların
SGK Müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekiyor.
SGK Müdürlüğü tarafından talep edilecek belgelerin Kuruma verilmemesi halinde sigortalının yurttan çıkış tarihinden sonraki hizmet süreleri ile yurda giriş tarihinden önceki hizmet süreleri iptal edilmekte, haliyle bu süreler emeklilik için aranılan prim gün sayısının hesabına dahil edilmemektedir.
Bahse konu belgelerin SGK Müdürlüğüne ibraz edilmesine rağmen, sunulan belgelerin kabul edilip edilmeyeceği hususunda tereddüte düşülmesi halinde ise bu defa konu, yurtdışındayken bildirilen hizmet sürelerinin geçerli kabul edilip edilmeyeceği noktasında denetim ve kontrolle görevli memurlarınca incelenmek üzere denetime sevk edilmektedir.
İşverenler ve sigortalılar dikkat!
Sosyal güvenlik mevzuatına göre özel sektör işverenlerinin işyeri defter, kayıt ve belgelerini saklama süresi ile ilgili olarak her ne kadar takip eden takvim yılı başından itibaren 10 yıllık bir süre belirtilmiş olsa da yurtdışına çıkış-giriş yapmış sigortalılar yönünden yurttan çıkış tarihi ile yurda giriş tarihi 10 yıldan daha önceki sürelere ilişkin olsa bile (yıllık izin süreleri hariç) bu belgeler talep edilmektedir. Dolayısıyla mevcut uygulama dahilinde 4/a kapsamında bildirim yapılan tarihlerde yurtdışında geçici olarak görevlendirildiğine dair belgeler SGK’ya ibraz edilemediği takdirde, bu çalışanların yurtdışı hizmet süreleri 10 yıldan daha önceki bir süreye ait olsa bile prim gün sayısının hesabına dahil edilmemektedir.
Bu bakımdan yurtdışına geçici olarak görevlendirilen sigortalıların emeklilik aşamasında sorun yaşamamalarını teminen yurt dışı geçici görevlendirme belgeleri ile yurt dışına gidiş ve gelişi ile kaldığı sürelerdeki masraflarının işyeri defter ve kayıtlarına işlendiğini gösteren kayıtların 10 yıllık saklama süresinin geçmiş olup olmadığı üzerinde durulmaksızın işverenlerince saklanması ve SGK tarafından talep edilmesi halinde ilgili SGK Müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekmektedir.
Belgelerin birer sureti sigortalılara da verilmeli
2013/11 sayılı SGK Genelgesinde sigortalının yurt dışında bulunduğu süreler zarfındaki hizmetlerinin geçerli kabul edilip edilmeyeceği noktasında talep edilecek belgelerin işverenlerden istenileceği belirtilmiş olmakla birlikte, işyerinin kapanması, terki, iflası, gibi haller nedeniyle işverene ulaşılamaması durumunda varsa bahse konu belgelerin sigortalı tarafından da SGK Müdürlüğüne ibraz edilmesi mümkündür.
Dolayısıyla çalışanların iş akdinin feshi halinde, her ne kadar fesih tarihi itibariyle emeklilik başvurusunda bulunmasalar bile ilerleyen süreçte emeklilik aylığı başvurusunda bulunabilecekleri ve çalışanların emeklilik başvurusunda bulunacakları tarihte işyerinin gayri faal hale gelebileceği de dikkate alınarak, yurtdışına geçici olarak görevlendirilmiş personele iş akdinin feshi sonrasında yurtdışında geçici görevlendirildiğini kanıtlayan belgelerin birer örneğinin verilmesi, ilerleyen süreçte sigortalının yaşayabileceği olası sorunların önüne geçilmesi açısından faydalı olacaktır.
