Back To Top
Enflasyon kazanı kaynıyor

Enflasyon kazanı kaynıyor

 - Son Güncelleme: 09.09.2019 Pazartesi 09:49
- A +

Ağustos ayında genel fiyat seviyesi yüzde 1,3 beklentilere rağmen sadece ve sadece 0,86 oranında artış gösterdi. Geçen yıl aynı ayın ortasında dövizin rekor kırması ile oluşan kur etkisi sayesinde fiyatlar yüzde 2,30 artış göstermişti.

Böylece “baz etkisi” ile yıllık enflasyon yüzde 16,65’den 15,01’e geriledi.

Enflasyonda eylül ayı tam bir “baz ayı”.  Geçen yıl kur şokunun fiyatlara asıl yansıması eylül ayında oldu. Sadece bir aylık fiyat artışı yüzde 6,30’a ulaşmıştı. Bu yıl eylül ayında fiyatlar daha önceki eylül aylarındaki gibi (2010-2017 arası ortalama) yükselmesi (0,71) halinde yıllık enflasyon yüzde 9,0’a düşmüş olacak.

Böylece enflasyon tek haneye inmiş oluyor. Ya da şöyle diyelim: Eylül ayı enflasyonu yüzde 1,67’nin altında gelmesi halinde tek haneli enflasyon yakalanmış oluyor. (Eylülde aylık 1,67 fiyat artışı yıllık %9,99 enflasyona yol açıyor.)

Gerçekten fiyatlar artık daha mı az artıyor? Hatta bazılarının anladığı gibi fiyatlarda düşüş mü var?

Enflasyonun pozitif olduğu her rakamda fiyatlar artmaya devam ediyor demektir. Geçen yıl kur şoku sonrası doların ağustos-eylül ayı ortalama fiyatı 6,070 seviyesiydi. Bugün ağustos ayından 8 eylüle kadar ortalama dolar kuru 5,65’den işlem görmüştür.

Kısaca meramım şudur: Bugün kura bağlı fiyat artışları yaşamıyoruz. Ortalama kur yüzde 7,0 aşağı düşmesine rağmen, fiyatlar genel seviyesi yine yüzde 9,0-10,0 arası yıllık artış göstermiş olacak.

Fiyat artışlarının devam ettiğini ve durmadığını başka noktalardan da izah edeyim. 2010-2017 arası aylık fiyat artışları ortalamalarına bakıyoruz. Ağustos ayında fiyatlar ortalama yüzde 0,29 artış gösterirken, bu yıl yüzde 0,86 artış yaşanıyor. Temmuz ayında ise ortalama 0,29 artış görüyorken bu yıl yüzde 1,36 artışa şahit oluyoruz. 2010-2017 arası rutin ortalama artışların üzerinde bir tempodayız.

Yılın ilk 8 aylık ortalama aylık artışları 2,38’e gelirken, bu yıl bu rakam 5,92’ye gelmiştir (2018 yılı 9,94’e ulaşmıştı).

‘Mevsimlik ürünler hariç tüfe’’de ise geçmiş ilk 8 aylık ortalama artış 2,99 puan ederken, bu rakam bu yıl 8,10’a ulaşmıştır (2018 yılı 10,25)

‘Yönetilen-yönlendirilen fiyatlar hariç tüfe’’de ise geçmiş ilk sekiz aylık artış 2,41  değere gelirken, bu yıl bu puan 4,43’e çıkmıştır (2018 yılı 10,25).

‘Çekirdek enflasyon -B endeksi’ ise önceki yıllar 4,16 puan artış gösterirken, bu yıl 6,69 puan artış yaşamıştır.

Kısaca olay şudur: Enflasyonda sadece ve sadece baz etkisine bağlı bir gerileme yaşanıyor ama altta kazan adeta kaynamaya devam ediyor.

2010-2017 arası ortalama artışların oldukça üzerinde bir fokurdama var. Ve bu fokurdama kasım-aralık aylarında bizi tersten çarpacak.

Aslında herkesin bildiği meseleye yeniden dönüyoruz: Eylül ayında enflasyonda  tek haneye düşme beklentisine rağmen Merkez Bankası yılsonu enflasyon hedefini yüzde 14,6’da sabit bıraktı.

Piyasa beklentisi de zaten yılsonu için şu anda gerilemeye rağmen yüzde 14.42’de. 

Eylül ayında baz etkisinin zirvesini yaşamış olacağız. Ekim ayı ise nerede ise başabaş ayı olarak görülüyor. Ama kasım ve aralık aylarında tersine baz etkisi işleyecek.

2010-17 arasında kasım aylarında fiyatlar ortalama 0,63 artış gösterirken, geçen yıl yüzde 1,44 azalmıştı. Aralık aylarında da fiyatlar yüzde 0,40 artış gösterirken, geçen yıl yüzde 0,40 düşmüştü.

Kasım ve aralık aylarında tersine baz etkisi çalışmaya başladığında alttan alta kaynayan enflasyon canavarının yeni şokları ile karşılaşılabilir. İşte bu nedenle yıl sonu beklentisi hala yüzde 14,0-15,0 aralığında devam ediyor.

Enflasyon kazanı neden hala kaynıyor?

Asıl buraya odaklanılması gerekiyor. Mesela kamu zamlarında özellikle imalat sektörünün ana girdisi olan enerji (doğalgaz-elektrik) zamları süreçli bir enflasyona yol açıyor.

Bir başka unsur ise kur düşüşüne rağmen bir çok firmanın ve teşebbüsün bu düşüşe inanmamasıdır. Fiyatlamalarda düşen kurdan ziyade beklenen yüksek kur dikkate alınıyor. Çünkü sütten ağzı yanan girişimci artık yoğurdu üfleyerek yiyor ve enflasyon düşüşü sağlanamıyor.

Ve asıl soru ile bitirelim: Enflasyonda tersine baz etkisi çalışmaya başladığında ne yapacağız? Faizler ne olacak, kurlar nasıl seyredecek? Yani bu kış faturalar epey acı gelebilir.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 23:08
Aslanlar gibi Beratımız var, Yiğitimiz var. Onlar tüm sorunları halleder. (Yerseniz...)
KARAbursaR OKURU 09 Eylül 2019 22:13
2001 krizinde ecevit delikanlılık yaptı gerçek ten kriz var dedi kabullendi ve gitti bu hükûmet daha ağırını yaşattı ama yüzsüzlük yaptı hiç yokmuş gibi davrandı hâlen davranıyor bile bile yalan söylüyorlar.ikincisi belli olan ve gelen krizi fark edip millete beka meselesi diye yutturup erken seçimle beş yılı da ceplerine koydular ki bugün seçim olsa 51 alamaz erdoğan gidecek ama giderken çok şeyden vazgeçecek.pekde kolay gidemeyeck .taşeron a soz verdi tutmadı köprü otoyollar bedava olacak dedi yapmadı 2023 hedeflerinin hepsi hayal oldu.
kaan 09 Eylül 2019 17:41
Geçen yıl sarımsağı 8-10 tl ye almıştık.Bugün pazarda 30tl yi görmüş.Rakamlarla olmuyor bu işler.Yüksek maliyetleri olması gereken seviyeye taşımak lazımdır.Çiftçi bir ekiyor,iki ekiyor zarar devam ediyorsa ekim yapmaktan uzak duruyor.Çiftçilik zor ve getirisi garenti olmayan bir çalışmadır.Küçük 3-5 dönüm ekim yapanlar çoğu desteklerden faydalanamıyor.Çuval çuval alınan gübreler,bidonda alınan mazotunda desteğinide alamıyorlar.Kısacası halkı besleyecek üretimlerin maliyeti düşürülmelidir.
Sabır! 09 Eylül 2019 22:38
6
mevsimi mi sarmısak? 5- 8 liraya mevsiminde satıldı yeterince alıp evine koysaydın.Yeni mahsulü bekle Tahminim 10 lira olur 2 kilo al güneşte balkonda üç beş gün beklet dolabına koy yıl boyu tüket
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 14:23
Fiyat artışları her zaman yaz aylarında tarım ürünleri etkisiyle eksi değerlere kadar düşüktür. belirttiğiniz kasım aralık aylarıda şubat mart aylarına kadar yükselir
Kamil 09 Eylül 2019 12:14
Onemli olan Enflasyonun ne oldugu degil Ibrahim bey. Onemli olan satin alma gucu.Satin alma gucunu sifirlarsan Enflasyon duser.Su anda yapilan da bu.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:41
4 yıl önce 90 tl ye aldığım okul çantasının aynısını aynı mağazadan 200 tl ye aldım. haydi siz hesaplayın enflasyonu
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:44
Sizin derdiniz başka kardeşim onu biliyoruz.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:27
Son 10 yılın Aylık/Yıllık Enflsyon Oranlarına baktım.Genelde Mart,Mayıs,Eylül,Ekim ayalrında çıkışlar olmuştur.Şu an hükümet baskı ve tehdit ile Enflasyonu etkileyecek ürünlere zam yaptırmıyor.Peki Doğal gaz,Şeker,Un,Elektrik,Akaryakıt,gibi temel tüketim ve üretim girdisi mallara zam yaptırmıyor. Memur,işçi,emekliye az zam yaptıktan sonra bunlara zam bindiren ahlaksız politika izliyor.Kendi israfını kesmiyor. Yanı ali kıran baş kesen düzen,kör tuttuğunu öpüyor.Az kaldı AKP düzeni de bitecek halkta AKP'li leri öpecek.
Sabır! 09 Eylül 2019 10:46
Eylülde faizler en az 300 baz puan daha düşecek.Eylül ayı mevsim değişikliğine bağlı gıda fiyat artışı yaşanması gerekirken bu yıl öyle olmadı.Domatesi pazardan hala 1-1,5 lira aralığında alıyorum.taze fasulye 5 ,kabak 2 biber 1,5 patlıcan 1, bamya 8 üzüm 2,5 şeftali 2 lira kışlık sebzelerde gelmeye başladı.turfanda olmasına rağmen oldukça düşük fiyatlardan satılıyor.Şu an sebze fiyatları son 5 yılın en düşük fiyat aralığında,pazar enflasyonu yendi.7-8 kiloluk kavun 5 lira,karpuz kilo 0,75 kuruş bu mevsimde hiç bu kadar düşük fiyat görmedim.Kasaptan kuş başı yağsız eti 40 liradan alıyorum.
İyiymiş hayalde olsa! 09 Eylül 2019 21:49
0
Hangi semt, nerede bu pazar yeri? Bizde gidelim!
Kaç ton istersin! 09 Eylül 2019 22:43
2
Ege ye yolunuz düşerse uğrayın pazarlara
musto 09 Eylül 2019 10:20
Züğürt ağa filminde şöyle bir replik var Ağam bizimle eğlenir. Halimiz buna benzedi motorlar sustu çalışmıyor.İhtiyacı olan yakıtı alamıyor kış geliyor doğalgaz elektrik can yakıyor gıda fiyatlarında marketlerde mevsimlik ürünler dışında 5 tl altında fazla bir ürün bulamazsın.Toplu açılışlara bakıyorum cami ve kültür merkezi karın aç beyin durmadan cami aç.
Okur 09 Eylül 2019 10:01
Biberin fiyatı düşse enflasyon daha da inecektir.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 08:46
Son yillarda mutsuzluga gömüldük! Kavga, gerilim, siddet, hakaretlesmeler, öfke, birbirinden nefret eden bir toplum, savas, göc, ekonomiik krizler. Var mi mutlu, huzurlu günümüz?. Gelecek bize daha iyisini vaadetmiyor! Yillarimiz uçtu gitti, heba oldu yahu! Sayin yazar dogrulari yazmaya devam edin belki gelecek kusaklar daha iyi günler görür!
Erzincanli 09 Eylül 2019 08:41
İbrahim bey butun troller bugun sizde hayirdir ?
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 06:23
Sayın yazar olumsuzluk tablosu ile millette kaos çıkarmayı mı planlıyorsunuz? Sayın cumhurbaşkanımızın dediği gibi göstergeler iyi seyrediyor. Maliye bakanımız da geçenlerde söylemişti. Enflasyon aşağı ivme kazandı, tünelin ucunda ışık göründü diye. Hiç panik yapmayın, yıl sonu tahminler tutacak, tek haneli olacak, göreceksiniz. Zaten faizler de inişe geçti.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 08:35
1
Dogrulari yazinca, bilgiyle cevap vereceksin. Kaos diye çamur atmayacaksin! Siyasiler en dibi, tünelin sonundaki isik diye sunuyor? Siz hangi ülkede yasiyorsunuz!? Her halde tuzum kuru diyenlerdensiniz. Kura bagli artisa gerek yok otomatige baglanmis sekilde her kalemde fiyatlar artiyor! Vergiler, zamlar saha kalkmis! Süperiz degil mi? Vatandas partizanligi meslek edinmis!
Erzincanli 09 Eylül 2019 08:36
3
Avec tavuk uyurken ruyasinda kendîni bugday ambarinda hissedermis.
Murat K. 09 Eylül 2019 09:48
0
Allah için söyle sen nereden alışveriş yapıyorsan bende oradan alışveriş yapayım. Yahu aynı marketlerden sürekli aynı ürünleri alıyorum. Sadece 6 aylık süreçte dahi fiyatlarının %50 arttığını görüyorum. Delili (fişleri) ile sunabilirim. Enflasyon düşüyorsa ben niye elektrik, su, doğalgaz ve gıda ürünlerine bir yılda %50 den daha fazla ücret ödüyorum. Eğer maliye bakanının enflasyonu ölçtüğü marketi veya alışveriş merkezini biliyorsan bize de Allah rızası için söyle gidip oradan alalım.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:14
11
08.35 kimsenin tuzu kuru degil ayagini yorganina gore uzatanlarda sikinti yok sen galiba cevizler kirdin krediler cektin. Partizanlik yapmayalim dimi senin yaptigin ne erdogan dusmanligi degil dimi cancazim biz partizanlik yapiyoz sen candaslik yapiyorsun iki gozum benim
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:26
1
Göstergeler iyi mi seyrediyor gerçekten? C.B. artık sokağın nabzından o kadar uzaklaşmışken, onun " iyi seyrediyor" u ne kadar inandırıcı? Çay, şeker, sigara, doğalgaz, elektrik vs.. gelen zamlar yüzde 20-30 bandında ve enflasyon 0.86!!! Karar da yazıyor bugün; enerji şirketleri batıl 1.9 milyar dolar borç siliniyor?!! Benim mazlum halkımın ortalama 5bin dolar desen sıkıntısı; 5bin ×380 bin!! Bu şirketler yerine 380 bin ailenin borcu silinse , dolaylı yönden ekonomiye yapacağı dopingi düşün.. şirketlerin sahipleri ve hükümete yakınlıkları... anlarsın herhalde !!
Mensur Bin Ubeyde 09 Eylül 2019 01:56
Siz ne derseniz deyin. Ekonomimiz güçlü ve sağlamdır. Türkiye'nin ABD ve Avrupa'ya baş kaldırarak Rusya'dan füze ve uçak satın alması emperyalistlerin kuduruyor. Bu yüzden Ortadoğu'da kartlar yeniden karılırken Türkiye'nin süper güç olmasını istemeyen Faiz ve Döviz lobileri düğmeye bastılar. Faizi, dövizi falan yükselttiler. Bunlar yükselince otomatik olarak enflasyon yükseldi ve işsizlik arttı. Amaç Reis'i devirmek. İmamoğlu'nu şimdiden bu role hazırlıyorlar. Ekonomiyi batırmak istemelerinin gayesi budur. Bu hakikati siz de biliyorsunuz lakin bilmezlikten geliyorsunuz. Yazıklar olsun.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 08:29
0
Diyelimki haklısınız.iktidarın bu sebepten dolayı adaletten,liyakattan,israftan ,şatafattan vazgeçmemesi,milleti zillet ,illet diye aşalağıması ,mülteci sorununu,pyd-pkk sorununundaki becerisizliklerini ,Fetö ile çuvaldızı hep başkalarına batırırken iğneyi kendilerine batırmamalarını haklı çıkartır mı?
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 08:41
0
size de yaziklar olsun!. Yazar kalem kalem durumu ortaya koyuyor. futbol taraftari gibi taraf olmayi birakin?
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 09:10
0
Katar vatandaşı mısınız?
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 11:21
9
08.29 sen akplilere partizan diyorsun seni gidi chpli seni sen nesin? israf satafat liyakatsizlik chpnin icini dolduramadigi soylemlerdir biraz kendin ol tvde duyduklarini taraf oldugun icin nasilda kabullenirsin sayin Kahveciden belliki biyerlerden bu yazinin altina imza atip kosesinde yayinlansin istediler.. cunku mubarek kose yazari diil maliye bakani
ARKADAŞLAR, ÇIKTIĞINA İNANMADIK Kİ, DÜŞTÜĞÜNE İNANALIM, YAHU ENFLASYON DÜŞÜYOR, NİYE ÇÜNKÜ İŞ LER DÜŞTÜ E PATRONLAR MECBUR FİYATLAR DA İNDİRİM YAPTI, ÜLKEMİZ İN PATRONLARININ PARA HIRSINI BIRAKTIRMASI GEREKİYOR, DEVLETİMİZ, MÜDAHALE ETMELİ, BİLHASSA GIDA DA SERBEST PİYASADAN VAZ GEÇMELİ YİZ, ENFLASYON U YÜKSELTEN GIDA FİYATLARI, PEŞİNDE DİĞER KALEMLER DE İNDİRİM YAPILMASININ ÖNÜNÜ AÇMIŞ OLURUZ. DÜŞÜYOR ARKADAŞLAR ENFLASYON DÜŞÜYOR, HOŞUNA GİTMESE DE BİRİLERİNİN.
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 01:10
3
Niye sadece gıda da serbest piyasa san vazgecmeliyiz...Bu kafa yanliş kafa....Köylülere bir gıcıklığınız mi var....Arz talep meselesi..fazla üretirsen fiyatlar düser ve dengelenir....vazgecilecek se tüm sektörler devlet leşsin o zaman...herkes belli bir asgari ücret ten calişşın rahat ederiz belki....
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 02:31
1
01:10 Bu beyinli arkadas zorlamanin faydaya nasil da donustugu perspektifiyle bakmis galiba, mesela insanlarin satin alamamasi satisi yapan tarafin fiyatlari dusurmesine, ne guzel iste enflasyonun da dusmesine yol aciyor gibi.. mesela nerede fiyatlarin hizli yukselisi pörtlüyorsa (gida) orada kafasina indirmek gibi (serbest piyasadan vazgec) .. arkadas bayagi konforme bi tip:))) Heidi'nin dag havasi almasi gibi birsey bu bizi de kendi cukurlarina cekesileri var Allahim aklima mukayyet ol..
EKO 09 Eylül 2019 03:40
0
Millette para olmadığı için (çünkü ya işsizler ya da alım güçleri düştü, üstelik acayip borçlular) işlerin düşmesini iyi bir şey gibi yazmışsın. Enflasyonun geçici olarak baz etkisiyle düştüğünü pas geçmişsin. Enflasyonu sadece talep yüksekliği nedeniyle olur sanıyorsun. Maliyet enflasyonundan, memlekette üretimin sefil halinden haberin yok. Ekonomide resesyon, slumpflasyon veya depresyon nedir zaten bir fikrin yok. Bir de bu halinle YOU MAKE PLAN. Bence sen YES PANİK.
EKO 09 Eylül 2019 04:01
0
Ha, bu arada fiyatlar düşmüyor, sadece artış hızı azalıyor. O da baz etkisiyle ve geçici olarak. İbrahim Bey yazıda çok güzel anlatmış. Tabii okuyana ve anlayana. Fiyatlar düşerse ona deflasyon diyoruz zaten:) Devletimiz gıdada serbest piyasayı kaldırsın önerisine ise, yorum yapmaya dahi değmez sanırım. Gerçeği duyarsan panik yaparsın falan, ne me lazım:-)
KARAR OKURU 09 Eylül 2019 09:38
0
Şu herkesin diline doladığı patronlar işi bıraksın ne enflasyon kalır ne birşey! Niye bu kadar kahır çekiyorlarki! Üç kişiyi idare etmekten aciz insanlar burada ahkam kesiyor!
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN