Back To Top
Kara çarşamba

Kara çarşamba

 - Son Güncelleme: 20.08.2019 Salı 09:20
- A +

Finans piyasalarında kara günler oldukça fazladır.

Kara pazartesi

Kara cuma...

Mesela geçen yıl 10 Ağustos bizim açımızdan kara cuma olmuştu. Dolar 5,53’ten 6,80’e kadar yükselmişti.

Piyasalardaki sert çöküşlerin yaşandığı günlere “kara günler” deniliyor.

Kara günlerden biri de 90’lı yıllarda İngiltere’de yaşandı. George Soros’un adını tüm dünya, İngiltere’nin kara çarşambası ile duymuştu.

Neydi olayın aslı?

Kısaca bahsedelim: İngiltere Merkez Bankası Avrupa Birliği entegrasyonu içerisinde milli parası sterlinin değerini korumak için faiz yerine dövize doğrudan müdahale yöntemini seçmişti. 

İngiltere Merkez Bankası’nın milyarlarca döviz satışı karşısında bu işin olmayacağını anlayan Soros tam tersi pozisyon alıyordu. Ve faiz yerine döviz satışını tercih eden İngiliz Merkez Bankası piyasalara ve Soros’a yenilmişti.

Kara çarşamba 1992’de yaşandı.

İngiliz Merkez Bankası bir günde iki kez faiz artırmış ama artık çare etmemişti. Kısa süre önce faiz artırımı ile sorunu çözebilecekken artık bir devalüasyon kaçınılmaz olmuştu.

Sadece bir spekülatör karşısında bile ayakta duramayan İngiltere Merkez Bankası boyun eğmişti. Hem faizleri aşırı yükseltmek hem de para birimlerini yüzde 15 civarında devalüe etmek zorunda kalmışlardı.

Benzer bir süreç, 2000-01 yıllarında bizde de yaşlandı. Zaten 2001 krizi de bizde “kara çarşamba” olarak tarihe geçti.

Yapılan yanlışların patlama günü sadece çarşamba gününe denk geldi. Hem faizler arttı hem de para birimimiz devalüe oldu.

21 Şubat 2001 günü 0,69’dan kapanan dolar/lira kuru sadece 1 gün sonra 0,95 lira seviyesini görmüştü. 11 Nisan 2001’de ise 1 dolar 1,30 TL oldu. Ve zirve ise 5 Eylül 2001’de 1 doların 1,65 liraya ulaşması ile gerçekleşti.

***

Bugün ülkeye gelmeyen döviz ile döviz hesaplarımız şişiyor. Gayet nettir ki, sistemin bir yerinde birileri çok acayip şekilde açık pozisyon alıyorlar. Yani olmayan dolarlar satılıyor veya alınıyor.

Sistem nasıl sürecek?

Faiz indirimi ve sadece baz etkisi ile enflasyon oranındaki birkaç aylık düşüş bu açık pozisyonu için yeterli destek verecek mi?

1992 yılındaki İngiltere’nin kara çarşambasında vurgunu Soros’un yaptığını herkes biliyor.

2001 yılındaki Türkiye kara çarşambasında vurgunu gece yarısı döviz satışıyla kimlerin yaptığı da biliniyor.

Aradaki fark şu: İngiltere’de oyuncu açık oynamış ve vurgunu piyasada yapmıştı. Oysa Türkiye’de oyuncu kapalı oynamış ve vurgunu devlet desteğinde yapmıştı.

Bizde sermaye zaten devletçidir.

Devlet olmadan sermayenin iş yaptığı çok az görülür. O nedenle hep devlete sırtı yaslamak geleneği vardır.

Neyse...

Şimdi konuya geri dönelim.

Ekim-kasım ayında enflasyonda baz etkisi tersine dönüyor. Hatta aralık ayında tersine baz epey çalışacak.

Yüzde 22 mevduat faizi yerine döviz alanlar şimdi ne yapacak? Düşen TL faizi daha mı cazip olacak? Ya da bilmediğimiz bir güven mi gelecek piyasalara...

Ama bizim bilmediğimizi dövizde açık pozisyonunu kim alıyorsa umarım biliyordur. Çünkü 1992’de Sorors’un bile tek başına dize getirdiği İngiltere Merkez Bankası operasyonuna bir daha maruz kalmayalım.

Sonra dış güçler vs söylemlerini daha ne kadar yedirebiliriz ki? Hata yapma lüksümüz kalmadı desem anlatabilir miyim?

***

Herkes dolar düşer mi, yoksa çıkar mı diye soruyor ya... Bazı yabancı kuruluşlar dolar için 4,70 rakamları açıklamışlar.

Kısaca herkes oynuyor.

Ama bizim açımızdan asıl mesele şu olmalı: Dolar 6-7 lira ederken yapılan zamların üzerine ha bire yeni zamlar yapılıyor.

Kur düşüyor zam.

Kur yatay seyrediyor zam.

Kur yükseliyor zam.

Anlayacağınız reel sektör kendini zaten risklere karşı ayarlıyor ve maliyet çıkartmaya çalışıyor.

O nedenle dolar düşse ne olur; çıksa ne olur? Zamlar zaten yapıldı ve yapılmaya devam ediliyor.

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
Abdullah hasan 21 Ağustos 2019 08:18
Dolar çıkarken gelen zamların hiçbiri dolar düşerken geri alınıyormu? Hayır. EEEE bu bizim kabullüğümüzden değilmi, şikayet varmı?
Abdullah hasan 20 Ağustos 2019 16:31
Dolar çıkarken gelen zamların hiçbiri dolar düşerken geri alınıyormu? Hayır. EEEE bu bizim kabullüğümüzden değilmi, şikayet varmı?
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 11:23
Dolar ve euro, ve altin iki gündür neden hizla uçusa geçti sayin yazar? Bir kara Sali mi?
Kul hakkinin en onemli husus oldugu islam dinine mensup insanlarin yasadigi Turkiye'deki borcluluk oranina bakiniz.Ey gercek ve tuzel kisiler, kazandiginizdan fazla harcayin, Borclanin borclanin sonra vergilerden toplananlarla hazine borcunuzu kapatsin bekliyorsunuz,nerede kaldi kul hakki?Ormanlari yakin sonra 2b arazisi deyip gokdeleni,villayi oteli kondurun sonra otelde zarar gosterip vergi odemeyin Siz cennete gideceginizi mi dusunuyorsunuz boyle?Olmeden once borcunuzu kapatin ki kul hakki yemis olmayasiniz.Calisana az ucret verilmesine sebep olanlar ve zaten milyonlarin kul hakkini yiyor
YELLOW SYNDICATE 20 Ağustos 2019 12:23
1
Sarı sendika denilen sendikanın eski başkanının , yeni başkanının çocukları, yakın akrabaları acaba hangi kamu kurumunda ve kaç katı memur ücretine çalışıyor da ne iş yapıyor? Muhalefet partisinde olsam bir araştırırdım.
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 15:24
0
Aynen kardeş; üç kuruş kazanan asgari ücretli , bir esnaftan daha çok vergi verir; misal bir kuyumcu, bir börekçi ; kimse bunu görmez:))
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 10:30
Çalışana az ücret veren işverenler böylece alım gücünü düşürerek kendi kendilerinin batmasını sağlıyorlar. Çözüm şuydu,daha ucuza üreten Çin'e basacan vergileri Trump gibi ve yerel ücretleri de arttiracan ki ekonomi donsun uretim olsun, gida haricindeki sektorlerde girisimcilik artsin.Tasarruf biriksin ve faizler dussun. Isci, memur az kazaninca az harciyor ve esnaf ve isyerleri gida sektoru ve ulastirma haric batiyor. Doktorlar, muhendisler bile bir araya gelip kebapci ve donerci aciyor, cafe isletmeye basladilar.Ne de olsa yuzde 70 insan ayda bir doner yer.
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 10:17
Türkiye'de çalışanların yüzde 75'i ücretli çalışan,yüzde 22.5 kendi işinin sahibi. Yüzde 2.5 politikacı tayfası.Ücretli çalışanın alım gücü düştüğünde yüzde 22.5 da batıyor ve neredeyse sadece gıda iş yapıyor.Teknoloji üretimi bu sebeple olmaz bu ülkede, çünkü sadece devlet ve bir kaç şirket alabilecek alım gücüne sahip, neden üretsin ki girişimci teknoloji?Yüzde 2.5 zaten her durumda kendini siyasi olarak koruyor ne de olsa onlar politikacı.Turizmcilerin kazandigi parayi zaten cocuklari ve rus gelinleri yiyor.Diger tarafta orman vasfini kaybetmis arazilerden koseyi donen belesci bir kesim var
Kaan 20 Ağustos 2019 10:17
Geçim ekonomimiz vücudumuz gibidir.Bir yerimiz ağrıdığı zaman doktora gidiyoruz.Gitmezsek virüs yayılır yatağa düşeriz.Acıda olsa ilacı içeriz.Halbuki ekonomik çalışmaları yaparken şeffaf olsak ,filtreler sistemi ile oynamasak kendi işleyişi devam etse vücut kedi kendini tedavi eder.Tabiki açıkları,güzü açıkların,kuralsızların yolunu kapatmak lazım.
İBRAHİM 20 Ağustos 2019 10:02
DAMAT RESMEN EKONOMİYİ BATIRDI. ÜLKEYİ BATIRDI. DAMAT GİTMEDEN EKONOMİNİN BAŞINA EHLİYETLİ VE LİYAKATLI VE ÖZGÜR DAVRANAN BİRİ GELMEDEN EKONOMİ DÜZELMEYECEK MAALESEF. YA DAMAT!!! YA MİLLET!!!!!!!!!
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 09:19
Şöyle bir geçmişten günümüze bakın; bu ülkede doların istikrarlı bir şekilde yükseldiğini görürsünüz.Üç beş kuruş düşmesi kimseyi yanıltmasın.
Sabır! 20 Ağustos 2019 08:58
Faiz yükseltilerek Türkiye ekonomisinin genleri ile oynanmıştır.Faiz % 7 lere düşürülmeden Türk ekonomisinin normal refleks göstermesini kimse bekleyemez.Şu an fiyat artışı yok.düşmede yok.Ben bunu marketlerde gözlemliyorum.dolar yükselirken yaptıkları zamların büyük kısmını geri çekmediler.Buda aşırı kar marjı demek oluyor.
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 08:15
Bu millet her şeyin en iyisine layıktır...
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 08:15
Geçmiş iktidarlar çok iyiydi de, millet onların peşinden gitmedi mi.
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 11:17
1
Gidin siyaset yapin bir partide oy alirsiniz. Bu nasil bir mantik? Particilikten baska bir gözlük takin biraz ..Ayip ötesi..
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 07:44
Bugün secim olsa sonuç değişmez ki... Hayalî hakikat gösteriyorlar. Milletimizde uçuyoruz sanıyor... İnşallah sert iniş yapmayız.
Okur 20 Ağustos 2019 03:54
Bu millet bu yonetime layik cunku bos laflar ve sloganlar pesine gidiyor. Cok kucuk bir azinlik zengin oluyor fakat bu milletin %80'ni sefaletler icinde yasiyor. Onun icin bu millet buna layiktir diyorum.
KARAR OKURU 20 Ağustos 2019 02:14
Ibrahim bey devlet desteğiyle kapalı oynayarak vurgun yapan kim yada kimler. Saygılarımla
Karar Okuru 20 Ağustos 2019 01:44
Kazancin hakca paylasilmadigi, durustluk yerine sozum ona 'iyilik'in yerlestirildigi, hukukun guguk oldugu bu ortamda her gunumuz kara. Kapkara. Kimsenin eli bir sey uretmeye gitmiyor. Cunku uretilmis her emegin kara delige gidecegini herkes biliyor.
musto 20 Ağustos 2019 00:27
İktidarımız ve bağımlı medyamız zam demiyor bu gün akaryakıt fiyatlarına 17 kuruş ayarlama yapıldı kelimelerimizi lütfen doğru kullanalım.111 Mehmet tahta geçtiğinde 19 kardeşini boğdurur vak'a nüvis olan tarihci İsmail hür efendi bunu nasıl yazacak padişahımız okadar merhametliydiki 19 kardeşinide cennet kayığına bindirdi.Yeğenlerinde gözlerine mil çektirir onuda şöyle yazar okadar merhametliydiki gönül gözlerini açtı.Sağolsun iktidarımız gönül gözlerimizi açtı cennet kayığına binmemize az kaldı.
HERMES 20 Ağustos 2019 09:23
1
Çok güzel yorum. Bu millet uyanmıştı ama şimdi bir kısmı bir iktidar tarafından hipnotize edilerek büyülenmiş gibi. Bunların çoğu çağı okuyamayan, aklı yüzlerce yıl geride kalmış insanlar gibi. Lideri kutsayan, partiyi kutsayan, devleti kutsayan ve bunun için her insanı feda edebilecek bir düşünce(insansız devlete bile evet derler gibi :)). Cahilliğe-seviyesizliğe övgü, her yapılanın "hatasız" olduğunu kabul etme, farklı düşüneni hainleştirme vs kompleks bunlar...Seviyede referans benim düşüncem, bunun üzerinde ülkede başka seviye olamaz diyen bir anlayış...
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN