Back To Top
‘Önden yüklemeli faiz indirimi’

‘Önden yüklemeli faiz indirimi’

 - Son Güncelleme: 14.01.2020 Salı 09:40
- A +

Önden yüklemeli faiz indirimi” kavramını, TCMB, yerindelik ve zamanlama açısından makul olmayan; faiz indirim işlemini savunmak için tedavüle sokmuştu.

TCMB’nin yaptığı anketlere göre, beklenen enflasyon, yılsonu için %10 ve iki yıl sonra için %8,5’tir.  Bu veriye rağmen, önceki yazımda, 2020’nin ilk çeyreğinde, “tek haneli faizleri görme talimatı”nın yerine getirileceği ve TCMB’nin faizleri, %9’lara kadar indirebileceğini yazmıştım.

Varsayalım ki, TCMB, “bankanın %5 olan uzun vadeli enflasyon hedeflerine paralel olarak, faizleri önden yüklemeli olarak %6’ya indirdim” demiş olsun.

Birinci Kritik SORU: Enflasyonun %12 olduğu bir ortamda, faizler %6’ya indirilirse gerçek ve tüzel kişiler ne yapar?

Faizleri %9’lara indirmek ile %6’ya indirmek arasında nitelik olarak bir fark yoktur. Fark nicelikte.

Faizler %6’ya indirilirse
kıyamet mi kopar?

Enflasyonun %12 olduğu bir ortamda, faizlerin önden yüklemeli olarak %6’ya indirilmesi; TL birikimlerin satın alma gücünü uzun vadede eritecektir.

Bu durumda, kişilerin neredeyse tamamı, her zaman yaptıkları gibi öncelikle döviz ve altın alırlar. Bazıları da paranın satın alma değeri daha fazla düşmeden “parayı mala bağlar”lar; tüccarlar hammaddeye, kişiler otomobil, bilgisayar, beyaz eşya gibi ürünlere.

Para sahipleri, birikimlerinin değerini korumakla yetinmez; mümkünse birikimlerini yatırıma yönlendirerek çoğaltmak isterler.

Bu yatırımlar döviz ve hisse senetleri gibi finansal; altın ve gayrimenkul gibi fiziki yatırım harcamaları olabilir.

Döviz ve altın hariç; faizlerin aşırı bir oranda düşürülmesinden dolayı başlayan bu beklenmedik tüketim ve yatırım harcamaları, hükümetin kredi verdirerek yaptırmak istediği fakat yeterince başaramadığı bir gelişme olur.

Borçlanarak harcayacak kişilerin yerine, parası olan kişilerin harcamaları, ekonomide doping etkisi yaratır. Her harcayanın parası, başkasının geliri olacağından; her bir harcama, bir sonraki harcamayı tetikleyecektir.

2020’nin ilk çeyreğinde başlayacak bu harcamalar piyasalara, hiç kimsenin ummadığı ve planlamadığı bir canlılık ve hareket getirecektir.

Bu canlılık bütçe gelirlerini de artıracağı için, kamu tüketim ve yatırım harcamaları da daha rahat yapılacaktır. Özel sektöre ilaveten, kamu sektörünün tüketim ve yatırım harcamaları sayesinde, piyasalarda, ikinci tur bir hareket ve canlanma yaşanacaktır.

Hiçbir iktisadi gelişmenin etkisi tek boyutlu değildir; ardışık etkilerin bazıları yararlı, bazıları da zararlı olabilir.

Şerden hayır doğar mı?

İkinci Kritik SORU: Ekonomiyle ilgili alınan yanlış kararlar, beklenmedik dışsal etkilerle olumlu sonuçlar doğurabilir mi? Kısa vadede evet. Yukarıda anlattım.  Uzun vadede, süresini bilmemekle birlikte, hayır. Anlatacağım.

Şahsi bilgim, görgüm ve öğrendiklerime göre ekonomide verilen her yanlış kararın mutlaka bir faturası olur.

Bu şartlar altında 2020 yılının “ilk yarı”sı için büyüme tahminim %6’dır. “İkinci yarı”yı tam kestiremiyorum. Ancak döviz kurlarında aşırı bir hareketlenme beklemiyorum. Fakat 2021 zor bir yıl olacak.

Otomobil, beyaz eşya, bilgisayar, makine ve cihazlar talebi ithalatı artıracaktır. Yüksek ithalat cari açığı, cari açık da dış borçları artıracaktır. Türkiye dış borç limitlerini doldurduğu için borç artış ihtimali, alacaklıları tedirgin edebilir. Bu olgu, orta vadede kur artışlarına; kur artışları da maliyet enflasyonuna sebep verebilir.

Hızlanan toplam talep, 6-18 aylık bir dönemde, fiyat artışlarına yani daha yüksek enflasyona sebebiyet verecektir.

2021 yılında hem kurların şişireceği maliyetler hem de harcamaların körükleyeceği talep kökenli enflasyonist etkilerin baskısı altında, ekonomide dengeler yeniden bozulmaya başlayacaktır.

Bozulan dengeleri düzeltmek için tekrar başa dönülecek ve bizim gibi kırılgan ekonomiler için antibiyotik niteliğinde olan “faiz artış tartışmaları sarmalı” tekrar başlayacaktır.

Üçüncü Kritik SORU: Kısa vadeli yararlar için, toplumun uzun vadeli çıkarları feda edilebilir mi? Dengesi bozulan bir ekonomi hayırlara vesile olur mu?

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 14 Ocak 2020 14:27
Sn Yazar;bugünlerde yapabildiğimiz en güzel şey musluktan akan suya şükretmek...Ülkede psikolojileri sürekli asgari geçim sınırına indirgeme ve buna duacı olma yönünde bir güruh var."Şükredelim"! Neye şükredeceğiz suyun aktığına mı?Akan su kimine şelale kimine damla damla akarkenmi şükredeceğiz?Türkiye dışında nerede böyle bir tarz vardır?İnsanoğlu;finans camiasıyla bağlantısı olmayan,üç kuruşluk zekasıyla akıl verenlerin yönlendirmelerine vakit ayıracağına farklı mecralarda farklı arayışlara girmeyi mantıklı bulmalıdır.Bunuda bir başına yapmalıdır."ARTIK YETER" demeyi bilmeliyiz ve diyoruz!
Krr 14 Ocak 2020 10:35
Senaryo: 2020'de ekonomiyi kısa vadeli canlandıralım, ne gerekirse yapalım, şişirelim, boyayıp sıvazlayalım, herşey yolunda algısı oluşturalım. 2021 Mart ayında da baskın seçimi patlatalım. Sonraki beş yılı garanti altına alalım. Hayal satmak bedava nasıl olsa.
Menderes YILDIRIM 14 Ocak 2020 10:24
Mehmet Ali Bey ve Karar Okurları; 1. ve 2. Yorumumda yazdıklarım aslında TAMAMEN GERÇEK. Fakat bizler politik tercihlerimiz sebebiyle yaklaşımımız TARAFLI oluyor. Ben FAİZ' ve KUR artışına karşıyım. 34,5 Yıl Maaşlı ve şimdi 21 aydır da Emekliyim. 24 Ocak 1980 de Rahmetli DEMİRE' in % 30 - 40 zammını; 1994 T. ÇİLLER (% 300 - 400) + 2001 B. ECEVİT (150 - 170) ve 2018 T. ERDOĞAN' ın (% 130 - 150) zamlarına TERCİH EDERİM. Bizlere iyi bir şey yapmaları mümkün değil, AZ ZAM ile nasıl kurtuluruz diye düşünüyorum. Umarım, Önden Yüklemeli FAİZ ve KUR BASKISI' nın acısı bizlerden çıkmaz. Saygılarımla
Menderes YILDIRIM 14 Ocak 2020 10:08
Mehmet Ali Bey; Yazınızdaki ÖNDEN YÜKLEMELİ FAİZ İNDİRİMİ ni yaparsınız da, 1. Yorumumdaki durumla karşılaşırsınız. Para Dünyadaki en güçlü SİLAH, Para sahipleri de en güçlü KOMUTANDIR. Kabul etseniz de etmeseniz de dünyadaki geçerli SİLAH ve GÜM bu. Hükümetler, HEDEFLERİNİ kendi tasarrufları yerine piyasayı TERBİYE etmeye kalkarlarsa, "YAVAŞ ATIN TEKMESİ, PEK" olur diyorum. Bu yorumumu okuyanlar, şöyle düşünebilirler, Dövizi var, o nedenle öyle yazıyor. Ben 21 aylık emekliyim, ondan önce maaşlı birisiyim, dövizimin olması mümkün mü? Saygılarımla
Menderes YILDIRIM 14 Ocak 2020 10:01
Mehmet Ali Bey; Önden Yüklemeli Faiz İndirimi başlıklı yazınızı iyice okudum. Yazınızı okuyunca 24.01.1980 ekonomik kararlar + 5 Nisan 1994 + 2001 + 2018 gibi ekonomik BUHRANA GİTTİM. 1980 tarihinde alınan kararlarda Hükümet KUR ve FAİZ lerde KENDİ RIZASI ile artışa gitti ve artış % si yanılmıyorsam % 35 - 40 aralığındaydı. Mehmet Ali Bey, Kur ve Faize direnen Hükümetler döneminde = 1994 (% 300 - 400) + 2001 (% 150 - 170) + 2018 (% 130 - 150) arasında artış ile karşılaştığımızı HATIRLAYINCA, Galiba Rahmetli DEMİREL' in yaptığı diğerlerinin yaptığına göre ÇOK İYİ GÖRÜLÜYOR. Saygılarımla
Metin 14 Ocak 2020 09:07
Faizi enflasyonun altına çekince kur artar,kur artınca kuru tutmak için tekrar faiz artırılır,enflasyon artar.tekrar başa dön.bu borç ekonomisi zor yürür.Üretime,ihracata dönmessek hangi hükümet gelirse gelsin bu döngü devam eder gider.Egitim katma degerli üretim gerisi laf.
KARAR OKURU 14 Ocak 2020 08:26
Önden yüklemeli karamsarlık ve kötümserliğe örnek bir yazı...
KARAR OKURU 14 Ocak 2020 08:13
Kardeş,faiz maliyettir.Milletin üstüne yük bindirmektir.Faiz düşdükçe yük azalır.Faizin azalması,parayı değersizleştirmez.Değersizleştiren enflasyondur.Döviz kuru yükselmeyeceğini belirttiğinize göre,Vatandaşın tasarrufunu dövizde tutmasının da bir avantajı yoktur.Vatandaşın satın almaya yönelmesi güzeldir fakat bunun için daha süre var.Özellikle ithal mallarına yöneliş pahalıdır sınırlı olur.
KARAR OKURU 14 Ocak 2020 00:44
2020 baslamadan 2021 opsiyonlari uzun vadeli senaryo analizi, akici olmus guzel.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN