Back To Top
50+1’in hikayesi kendim ettim kendim buldum...

50+1’in hikayesi kendim ettim kendim buldum...

 - Son Güncelleme: 04.10.2019 Cuma 08:31
- A +

Osmanlı padişahlık sistemiyle yönetilen ama kurumsal derinliği olan ve güçlü olduğu dönemlerde çağdaşlarıyla karşılaştırıldığında da üstünlükleri olan büyük bir devlet. Dolayısıyla bugünkü Türkiye bütün eksikliklerine rağmen, Osmanlı gibi kadim bir devletin mirasına sahip.

Hemen belirtmek gerekiyor ki, Türkiye’nin bugünkü yeni sistem arayışlarını değerlendirirken Tanzimat’la birlikte Batı ekseninde başlayan yeni sistem oluşumunu dikkate almak zarureti bulunmaktadır. Mesela zaman zaman açılıp kapanmasına rağmen Meclis-i Mebusan’ın Tanzimat dönemindeki varlığı, aynı zamanda parlamenter sistemin ilk örneğini oluşturmaktadır.

Kısacası Türkiye Cumhuriyeti sıfırdan kurulmuş ve yeniden icat edilmiş bir ülke değildir. Kaldı ki zaten yeni bir icada da gerek yoktur, çünkü insanlığın ortak tecrübeleriyle oluşan demokratik sistem herkes için ortak bir modeldir. Bu çerçevede başkanlık sistemi de, parlamenter sistem de demokrasinin içinde vardır.

Hal böyleyken, bizim hangi saiklerle dünyada eşi benzeri bulunmayan böyle bir sistem arayışına girdiğimiz henüz bilinmemekle birlikte bu sistemin kimsenin derdine merhem olamayacağı en net haliyle ortaya çıkmış bulunmaktadır.

Görüyoruz ki bizzat bu sistemi hazırlayanlar, hayata geçirenler de mutlu değiller. İlk günleri hatırlayalım; anayasa ve yönetim uzmanları “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” adı verilen bu sistemin, Türkiye gibi önemli bir demokrasi tecrübesine sahip bir ülkede uygulanmasının mümkün olmadığı, eğer mutlaka değişecekse gerçek anlamda bir başkanlık sisteminin hazırlanması gerektiği yönünde ciddi uyarılar yapılmış ama bu eleştiriler dikkate alınmamıştı.

***

O günlerde deniyordu ki, “Yeni sistem gelecek koalisyonlar bitecek, Türk ekonomisi şaha kalkacak, herkes Türkiye’ye gıpta ile bakacak ve yabancı yatırımcılar gönül rahatlığı ile bize gelecek”, ama ne yazık ki öyle olmadı ekonominin hali ortada, yabancı yatırımcıların akını henüz başlamadı. En önemlisi de koalisyonları bile aratacak öyle bir ‘ittifak’ modeli ortaya çıktı ki, iktidar çevreleri bile “50+1 Türkiye’yi yorar” diyerek henüz bir yılını yeni doldurmuş bu sistemi eleştirmeye başladılar.

Bu eleştirileri değerlendiren Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan “Bir yıl önce milletin onay verdiği şu andaki yönetim sistemini tekrar gündeme getirmek milleti yorar” ifadelerini kullandı ama aynı zamanda “İktidarı ve muhalefetiyle el ele vererek bir şey gerçekleştirilebilirse olabilir” diyerek bir bakıma değişime kapı aralamış oldu. Yani cumhurbaşkanı demek istiyor ki, muhalefet getirsin gereğini yapalım...

İşte 50+1’in bir yıllık hikayesi... İyi de şimdi kimsenin içine sinmeyen bu sistemi neden icat ettik ki... Galiba bu hikayenin özeti; kendim ettim kendim buldum...

Maalesef biz, demokrasinin hafızasında yeri olmayan, kimsenin hakkında hiçbir şey bilmediği Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi gibi afaki bir sistem icat ettik. Oysa demokratik dünyanın istikameti belliydi; ya Amerika’daki gibi kamil manada bir başkanlık sistemini, ya da eksiklikleri de olsa uygulayageldiğimiz parlamenter sistemi tercih edecektik. Parlamenter sistemden vazgeçtik, ama ABD’deki gibi güçlü bir ‘kuvvetler ayrılığı’ prensibine dayanan başkanlık sistemini değil, gücün tek elde toplandığı ‘kuvvetler birliği’ni içeren bir sistemi tercih ettik.

Ama kısa süre içindeki uygulamalar gösterdi ki, bu elbise bu bedene dar geliyor. Dünyanın sonuna kadar beklesek, bu sistemden demokrasi çıkmaz.

Şimdi yol yakınken ya yeniden parlamenter sisteme geri dönmek, ya da kuvvetler ayrılığının esas olduğu, gücün tek elde toplanmadığı adam gibi bir başkanlık sistemini tez elden inşa etmek gerekiyor. İktidar cenahından muhalefete kadar herkes biliyor ki öyle “yorulduk 40+1 yapalım”, olmadı biraz daha düşürelim gibi palyatif tedbirlerle bu sistem kaosundan kurtulamayız.

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
KARAR OKURU 06 Ekim 2019 13:24
Her mevzuya anlık makale yazmak, köşenizi magazinleştiryor. Erdoğan çıktı, böyle bir gündemimiz yok dedi, bütün yazdıklarınız çöpe gitti.
KARAR OKURU 06 Ekim 2019 13:21
50+1 i Faruk Çelik mi çıkardı? Bir dedikodu üzerinden öngörüde bulunmak moda oldu...
Sazanlara ayar... 05 Ekim 2019 14:20
Karar Gazetesinin manşeti: 50+1'e son nokta. Erdoğan: Seçilme oranını yüzde 50'den yüzde 40'a düşürme çabamız yok.
KARAR OKURU 05 Ekim 2019 00:51
Meclis’i mebusan’ı parlementer sisteme benzettiğin an yazıyı tamamlamaya bile gerek yok Meclisi mebusan olduğu zaman zarfında iki ayrı Meclis bulunuyordu bu Amerika’da ki başkanlığın örneği Devlet lideri parlementodan çıkmıyor bu da parlementere aksi bir durum örneği Peh...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 20:17
Bu abuk sabuk sisteme geçiş için referandum yapılırken, şu an burada aleyhte yorum yapanların bir çoğu dahil gidip evet oyu verdiniz. Anayasaya değişikliğini okumadınız bile. AKP afişlerinde "bakanları artık doğrudan halk seçecek" yazıyordu. İşin aslı ile taban tabana zıt... Yuh olsun ki onu bile sorgulamadan gerçek kabul ettiniz. O yüzden şimdi hiç ağlaşmayın buralarda. Allah müstehakınızı verdi. Hepsi bu.
Karar okuru 04 Ekim 2019 19:39
Bazı yerlerde kendin pişir kendin ye restorantlar vadır.Bu da kendin pişir başkası yesin gibi sonuç çıkıyor.Pişiren yiyen memnunsa problem yoktur.
Mertırmaklı 04 Ekim 2019 15:58
Yazıyı okumadım. Ama, başlık zaten herşeyi anlatıyor. Yazarı, bu özlü anlatımından dolayı tebrik ediyorum.
KARAR OKURU 06 Ekim 2019 14:04
0
15.58, Yazıyı okumadan beğenmiş... Böyle muhaliften bir şey olmaz.
pır 04 Ekim 2019 14:43
davutoğlunu ve babacanı tebrik ediyorum.demek ki en az % 10 oyları var o yüzden seçilme barajını. % 40'A düşürelim diyorlar ne yapsalar boş göklerden gelen bir karar var.
musto 04 Ekim 2019 13:30
Bizler çoluk çocuğumuzun geleceğini bu gününü yarınını düşünerek karabasanlar görerek uyuyoruz. Onlar ise durmadan hayati ihtiyaçlarımıza zam üstüne zam yaparak acımasızca çekilmez hayatımızı çekilmez yapmaktan bir adım geri durmuyorlar.Alıştık korku duvarı aşıldı.Korkulu rüyaları yaşatanlar yataklarında dört dönüyorlar.
E.K 04 Ekim 2019 12:11
Ulkedeki akl-i selim bir cok insan Cumhur Baskanligi Sisteminin sorunlu oldugunu soyledi...Akpliler Sn Erdogan'i bas yapmak icin bunda israr etti..Hesap koylu kafasiyla yapilmisti: %70lere varan sag secmen sayesinde sittin sene iktidarda kalmakti..Ancak evdeki hesap carsiya uymadi....Baktilar hic bir sey cantada keklik degil..Hatta gun gectikce iktidari kaybetme tehlikeleri artiyor...Mizikcilik yapiyorlar..Sn Erdogan'in yaklasimi : yemem ama cebime koy...Sistem ulkenin ihtiyacina gore degil, kisiye gore degisti...Sorunlu olmasi gayet tabii. Ne bekliyorduk ki?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:59
Bu sistemin kaosundan kurtulmak isteyen kim, maksat gelecek seçimi, dolaysıyla muktedirin seçilmesini garantiye almak
Akıncı 04 Ekim 2019 11:27
Selam sayın ocaktan,Cumanız mübarek olsun,acaba diyorum sayın kuzu başını yastığa koyduğu zaman rahat uyuşabiliyormu?Resin hukuk bilgisi yok,hukukçu diye ona güvendi oda sanki bu millete bir garazi var gibi bu sistemi ballandıra ballandıra anlattı işte sonuç,Allah daha beterinden saklasın.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:17
Ülkeye,millete bu kadar bedel ödettiler, utanmadan 40+1 olsun diye teklif sunuyorlar.Noldu 50+1 yemedimi.!Hani 31 Mart seçiminde %52 idiniz! Mursi ,Mısır'da 49 milyon seçmenden 24 milyon seçmen kendini boykot etti.Geri kalan 25 milyon seçmenin % 51'i (12.75 milyon kişi) oyu ile seçildi.Rakibi Ahmet Şefik %49(12.25 milyon) oy aldı.Şimdi 12.25+24.00=36.25 kişi Mursi'ye red demiş,kaktı inatla, ülke yönetmeye çalıştı. Ne odu! 1 sene sonra milyonlar protesto etti.Kalkmış bana darbe yaptı diyor.O zaman Mübarek'te protesto ile gitti, ona damı darbe yapıldı.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:02
Parlamenter sistemde seçilmek için yüzde 35 yetiyor. 50+1 daha geniş tabanlı iktidar demektir. Başkanlık siteminde bir zorluk yok. Seçimlerin sonunda muhakkak bir hükumet kuruluyor. Kualisyonlar yerine seçim ittifaklarının yapılması daha demokratik bir şeydir. Parlamenter sistemde mesela bir seçmen X partisine ülkeyi yönetsin diye oy veriyor. Yeterli çoğunluk olmayınca Y partisi ile kualisyon yapılıyor. X partisine oy veren seçmenin, Y partisi ile kualisyona rızası sorulmuyor. Başkanlık siteminde herkes neticede ne olacağını bilerek oy veriyor.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 10:49
Rehberi bahçeli/ milliyetçilik olanın varacağı nokta bu olsa gerek
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 10:07
Bu sistemtin gelmesi güce karşı hiç bir doygunluk duymayan Tayyip erdoğan istediği için geldi. Ve ilk senesinde çuvalladı. Bence hiç seçim yapmasınlar herhalükarda seçimi erdoğan kazanır desinler olsun bitsin
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:53
Bu sistem şahsa özel olarak bir kişinin paşa gönlü için icat edildi. Onun keyfi yeter ya da gücü biterse sistem de gider. Değiştireceğiz derken Kuzey Kore modeline geçmeyelim de.
METİN P. 04 Ekim 2019 09:11
DAHA KOLAY ve kullanışlı olan 40+1 dir.Çünkü birinci turda başkan seçilir ve Türkiye her zaman olduğu gibi seçimlerden çökmüş ve bitkin bir şekilde çıkmaz.Tartışılması gerekir.
Vatandaş 04 Ekim 2019 11:20
0
İkinci tur ülkeyi bitkin düşürmez.İkinci turda seçilmekten umudu olmayanlar, korkanlar ancak 40+1 i ister.O zaman adam gibi olacaksın kimseyi dışlayıp vatan haini ilan etmeyeceksin işte o zaman ikinci tur sana bayram olur.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:49
0
100 den kaç 40+1 çıkar, biliyor musun yalakam?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 14:12
0
Daha Kolay ve kullanışlı olan bence seçimden seçime değişebilir. Duruma göre, ekonomiye göre değişebilir. Şimdiden pek de kendimizi bağlamamak lazım sevgili kardeşim. En kolay nasıl seçilebiliyorsak öyle olsun bence. Nasıl?
Takipci 04 Ekim 2019 08:56
Tek Adam sistemleri eninde sonunda duvara toslar. Dunyamizin yakin tarihi bunun ornekleriyle doludur.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 10:51
16
8.56, İki adamın birden seçildiği bir sistem mi var?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:10
9
8.56, Çift adam sistemi nedir? Mesela eş başkanlık vs. mi? Peki Apo'yla birlikte eşbaşkan kim?.. CIA mı?..
evin 04 Ekim 2019 08:18
akp tek parti iktidarı sayesinde koalisyonların değerini anladım. keşke bundan sonra en az 3 partili koalisyonlar olsa hep...en azından liderleri kendilerini halife ya da padişah zannetmez...
ERKAN DOĞAN 04 Ekim 2019 08:18
Sayın Yazar Bu AKP hep birilerine kuyu kazdı sonrada o kuyuya kendi düştü. Binlerce sağ görüşlü memur var. Kimsenin aklına bunları kamudan uzaklaştırıp yerine selamünaleyküm tayfasından adam koymak gelmedi bunların geldi.657 değiştirip milleti işten atmakla tehdit etti.Sonra belediyeler gidip fatura yandaşa kesilince korkmayın sizin 657 kanununuz var bir şey yapamazlar dedi. Kürt, Alevi, Laik, yada ona oy vermeyen kim varsa yok etmek için fırsat kolluyordu. Demem o ki mesele sistem falan değil zihniyet. Erdoğan giderse bu ülkede bir yeni bir anlayış yeşerecek. dilerim bu millet akli yürür.
Alparslan Tekin 04 Ekim 2019 06:27
Sn Ocaktan bildiği halde bilmemezlikten geliyor.Aslında bu sistemin gündeme bile gelmesine gerek yoktu. Tek isteyen Recep Tayyip Erdoğandı. Paşa gönlü olsun diye koca bir ülkeyi çıkmaza soktular. MHP liderini de tarih bu konuda affetmeyecektir
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 06:09
50+1 uzun zaman içinde iki gruba zarar verecek. Bunlardan birincisi 50+1 için kurulan benzemezler ittifakına, ikincisi kendini +1 zanneden siyasi partilere.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 06:03
50+1 Türkiye'nin uzaktan yönetilmesini zorlaştırmıştır.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 20:25
0
Erdoğan, ülkeyi uzaktan yönetenlere zor geliyor diye, yeni yöneticiyi yakından seçti: "Kıymetli dostum Putin".
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 05:46
Delinin biri kuyuya bir taş atar 40 akıllı o taşı çıkaracam diye uğraşırmış. Bu gundem konusu da o muhabbet :)
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 05:35
Hep diyorum kuvvetlerin ahenkli çalışması, birliği düz vatandaşın kulağına, özünde yanlış bile olsa, daha mantıklı gelir. Onun için kuvvetler ayrılığı demeyin. Başka bir terim bulun kuvvetler ayrılığını tanımlamak için. Bizim halk ayrıyı gayrıyı sevmez. Birlikten güç doğar der. Aklıma gelen yetki dağılımı, güç paylaşımı...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 05:21
dün %49, %51'e tahakküm edemez diyorlardı, bugün %40 ile %60'a tahakküm etmenin yollarını arıyorlar.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 11:50
0
Takıldığın şeye bak... Mütedeyyin ve muhafazakar cenah fil gibi dönüp duruyor (Karnı kolay kolay doymuyor ya.). Hasarsızlık olur mu?
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 04:33
Sayın Erdoğan gibi güçlü bir siyasi dahi bu sistemle ülkeyi yönetmekte çok büyük sıkıntı yaşıyorsa, daha düşük profilli bir Başkan ile ne hale gelir, düşünsenize.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 08:46
0
E işte o nedenle parlamenter sistem diyoruz ya.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 03:28
En yorulmayacak olanı 40+1 ile ömür boyu başkan seçmektir.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 02:08
Son bir kaç yıldır bütün değişimler, yeni sistemler, referandumlar, iptaller, yeniden seçimler vs, herşey beyimizi biraz daha iktidarda tutmak için. Gerçekten yorulduk, ne istiyorsalar verelim de daha fazla çekiştirip durmasınlar.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 01:45
Demokrasiye inanmamış inanır gibi görünen bir anlayıştan ne beklenir? Demokrasi gibi bir sistem işte bu o! Sayın Ocaktan...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 01:16
Isleyebilir bir siyasal ve kamuyonetimi sisteminin daha ne oldugunu bilmedikleri belli olan acikca cahil yoneticiler kendi darkafalarina gore cumhurbaskanligi sistemi denen bir ucube sistemle ulkenin tepesine coreklenirlerse, herseyi ellerine yuzlerine bulastirmalari ve 'sistem'in cuvallamasi dogal bir sonuc olur, yani ucacagiz sloganiyla batirirlar ulkeyi...Ne yazik ki faturayi millet oduyor...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 13:18
0
Millet başkasının faturasını ödemiyor, ektiğini biçiyor... Meheldir diyeceğim, yurduma olan her şeye rağmen sevgim izin vermiyor.
Karar Okuru 04 Ekim 2019 00:40
Milletin butun kesimlerinden temsilci bulunduran Turkiye Buyuk Millet Meclisi'ni yeniden calistiracak parlamenter sisteme donmek zorundayiz. Baskanlik sisteminde partili ve tarafli cumhurbaskani sadece kendi secmenini temsil ediyor. Bugun itibari ile milletin % 60'ini temsil etmiyor. Boyle yurumez.
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 09:16
3
Parlemsnter sistem de 35 le iktidar olunur
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 13:17
0
09:16, parlamenter sistemin ne olduğunu bildiğine emin misin? O sistemde ülkeyi 5 yıl boyunca kafasına göre yönetecek padişah seçimi yapılmıyor da, hatırlatayım dedim...
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 18:56
0
13.17, Demirel, Ecevit....
KARAR OKURU 04 Ekim 2019 21:46
0
Uzun Demirel dönemlerinde yapılan yatırımlara kafan basmıyor zağar, KO 18:56.
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN