Back To Top
Kamu kazancından vakıf kime hayırdır?

Kamu kazancından vakıf kime hayırdır?

 - Son Güncelleme: 10.07.2019 Çarşamba 11:10
- A +

Kuran’ı Kerim namaz ve oruç ibadetlerini infak ve zekattan ayırmamış tam tersi tamamlayıcı bir rüknü gibi görmüştür. Belki de bu sebeple Müslümanlar da asırlar boyunca çok büyük bir istekle kendi mallarını hayır için vakfetmişlerdir. Her ne kadar İslam’da vakıf diye bir müessese olmasa da bu sistemi ortaya çıkaracak pek çok ayet ve hadis fazlasıyla mevcuttu.

Bir müminin amel defterinin üç türlü kapanmayacağına inanan bir ümmet için bu kaçınılmazdı.

“İnsanoğlu öldüğü zaman, bütün amellerinin sevabı da sona erer. Şu üç şey bundan müstesnadır: Sadaka-i câriye, istifade edilen ilim, kendisine dua eden hayırlı evlat”

Vakıf kelimesi terim olarak “bir malın maliki tarafından dini, içtimai ve hayrî bir gayeye ebediyen tahsisi” şeklinde özetlenebilir. Burada açık olan husus bir kimsenin mülkiyetindeki bir malı-kazancı herhangi bir sebeple bir ihtiyacın karşılanması için –bu insan ya da canlı olmak zorunda da değil- tahsis etmesidir.

İslam tarihinde çok farklı ve ilginç gerekçelerle kurulmuş çok sayıda vakıf örneği görmekteyiz; ‘evde kalmış kızları evlendirme vakfı’, ‘vahşi hayvanları besleme vakfı’ …

Fakat buradaki asıl mevzu bu vakıfların güçlerini kurucularının güçleri nispetince vakfettikleri mal-mülkten almasıdır. Vakfın kurucusu, vakfın kuruluş senedinde neleri vakfettiğini, elde edilen gelirin hangi usul çerçevesinde ne kadarının vakfın giderleri için, ne kadarının hayır amacı için ve ne kadarının da mütevelli heyetinin geçimi için kullanılacağını; mütevelli heyetinin de kimlerden oluşacağını ayrıntılı bir şekilde yazardı.

***

Peki, şimdi neden böyle bir ayrıntıya girdik diye merak edenleriniz olmuştur.

Neden mi?

Son yerel seçimler sürecinde gündemi en çok meşgul eden konulardan birisi herkesin malumu; belediye bütçelerinden çeşitli vakıf ve derneklere aktarılan kamu malları ve kaynaklarının inanılmaz boyutlarda bilançolar tutması idi. Halbuki ortaya saçılan bu tabloların özellikle İslami hassasiyete sahip çevreleri fazlası ile rahatsız etmesi gerekirdi ancak doğru düzgün kimseyi etmedi.

Burada beni ilgilendiren ve rahatsız eden şey bu paraların A, B ya da C vakfına verilmiş olması değil, yukarıda tanımını verdiğim vakfın tanımına aykırı bir şekilde kamunun mal ve parasının seçmeci bir usul ve siyasi ya da başka kaygılarla dağıtılmasıdır.

Vakıf varsa ki bu vakfın da bir kaynağı-sermayesi olmak durumunda, yok ve olmayan kaynak bir belediye ya da devlet kurumundan sağlanıyorsa, bu durumda konu bir vakıf faaliyeti olmaktan çok bir kamu faaliyetine dönüşür. Kamu faaliyeti olması durumunda ise bu faaliyetin herhangi bir sosyal-siyasi-kültürel grup ya da oluşum lehine değil toplumun tüm kesimlerini içine alacak şekilde olması gerekir.

Vakıfların işleyişinde hemen her vakfın çoğunlukla kendi hassasiyetleri çerçevesinde faaliyet gösterdikleri bir gerçektir ve bu da ayıplanacak bir durum değil. Sonuç itibariyle siz malınızı-kazancınızı bir amaç uğruna –istediğiniz- birileri için kullanılmasını isteyebilirsiniz. Hatta ilk bakışta insanları şaşırtacak taleplerde bile bulunabilirsiniz.

Bilenler bilir vaktiyle Bursa’da bir Müslüman bir çeşme yaptırmış, kitabesinede “Her kula helal, Müslümana haram!” Yazdırmış…

Ama burada kamunun yani tüm vatandaşlardan alınan vergilerinin kullanılarak ‘biz falanca ve filancalar için … hizmet yaparız’ demek kamu malının iç edilmesidir. Bir kere burada rızalık alınmayan bir paylaşım söz konusudur.

Geçen hafta en çok paylaşılan haberlerden biri: ‘Eski bir belediye başkanının, başkanlığı döneminde, belediyeye ait milyonluk bir araziyi bir vakfa 20 yıllığına 50 bin TL’ye kiraladığı, aynı vakfın ise bu arsayı bir akaryakıt şirketine 1 milyon 600 bin TL’ye kiraladığı’ iddiası idi.

Acaba kaçımız bu habere şaşırdı?

Maalesef Türkiye’de işler bu şekilde yürüyor. Vakıflar, dernekler kurulur siyasiler ve bürokrasideki yakınlıklar kullanılarak bir şeyler talep edilir ve kaynak oluşturulur. Örneğin İstanbul’un göbeğinde m2’si 2000-3000 dolar olan yerler onlarca yıl için neredeyse bedavaya tahsis edilir.

Edilir edilmesine de bunlar kamu kaynakları ise kamu vicdanı da göz önünde tutulmalıdır. Bu tür tahsisler olacaksa da belli kriterler çerçevesinde toplumun hemen her kesimini kapsamalıdır. Vesselam…

 

Diğer Yazıları

Yorumlar

Yorumlar 600 Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Karar Yayıncılık A.Ş ve yazar, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Yorumların 600 karakteri (boşluklu) aşmaması gerekmektedir.
HAY-DİN Gİ-DİN 10 Temmuz 2019 14:44
Her işin davranışın eylemin düşüncenin kısaca insan için olan herşeyin takvası takvalısı vardır.Vakıf işininde takvaca en makul makbul adil asil olanı vakfın herşeyinin emekçisinden yemekçisine nakliyecisine tedarikçisine kadar herşeyinin tamamen Allah rızası için olmasıdır.Ne yazıkki islam dünyasında henüz böyle bir vakıf yok.Sırf gönüllü olarak iş yapan çevre hayvan doğa vs gibi aktivist guruplar var.Siz hiç cami cemaatine bir günde çevreci bir aktivite yapalım diyen ve organize edip gerçekleştiren imam,cemaat duydunuzmu? bu kafayla değil 5 vakit 5 milyar vakit kılsak,kıl 5i kurtar başı zor.
KARAR OKURU 10 Temmuz 2019 11:56
Kamu kaynaklarıyla vakıf işletmek hatamı meşru göstermenin yoludur. Ben helâl etmiyorum. Vakıf kurmak isteyen kendi parasıyla kursun.
Demircan 10 Temmuz 2019 11:30
İslamın muazzez değerleri aşındı.gençliğin neden dest ateist olduğu pekala anlaşılıyor. Vakıf falan yok.kamunun malını peşkeş çekmek için sadece kılıf o kadar.
Bunların Hepsi dinden dindarliktan..allaha en güzel şekilde imandan yapılıyor olsa gerek...
Kasım Özdemir 10 Temmuz 2019 09:00
Hesap gününe inanmış biri olarak söylüyorum: Bugünün dindarları, dava adamları tam da bu tahsislere imza atan tahsislerden sofra kuran 'seckinler' Peki bu seçkinler helali, haramı ogrenebilmisler mi?
Karar Okuru 10 Temmuz 2019 02:40
Bu iktidardan seffaflik ve herkesi kapsamasini beklemek safliktir. Gecen onsekiz yila bakin, aleniyetle ve hakkaniyetle yapilan ne var?
Bursalı kararlı 10 Temmuz 2019 01:43
Hayrettin Hoca'dan almışlardır fetvasını.Ne gam
X

Her an haberdar olmak ister misin?

Aşağıdaki butona basarak tüm haberlerimizden anında haberdar olabilirsin. Tıpkı telefonunda olduğu gibi sana bildirimler göndereceğiz. Bu servisi dilediğin zaman iptal edebilirsin.

TIKLA HABERLER ANINDA ULAŞSIN