Arşivde Ara

TCMB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay, Londra’daki EBRD panelinde yaptığı konuşmada sıkı para politikasına devam edileceğini vurguladı. “Bizi ne kadar az ciddiye alırlarsa, o kadar sıkı kalırız” sözleri sosyal medyada tartışma yarattı. Akçay'ın açıklamasına ekonomist İris Cibre, "Yani yeterince ciddiye alınmamanın sorumlusu vatandaş, şirketler vs. ve dolayısıyla cezasını da onlar çeker diyor." diyerek tepki gösterdi.

TCMB’de görevli iki uzmanın analizine göre, Eylül 2023’ten itibaren altın fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, Türkiye’de konut fiyatlarını yukarı çekerken, otomobil satışlarında da artışa neden oldu.

Merkez Bankası, 7 haftalık yoğun döviz satışının ardından yeniden döviz alımına geçti. Eski TCMB Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, bu gelişmeye ilişkin grafiği sosyal medya hesabından paylaştı.

TCMB, 2025 yılı Mart ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini yayımladı. Buna göre, cari açık martta 4 milyar 87 milyon dolarla piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti.

TCMB’nin rezervlerinde yedi haftalık düşüşün ardından ilk kez artış kaydedildi. 9 Mayıs haftasında rezervler yaklaşık 5,8 milyar dolar yükselerek 144,3 milyar dolara çıktı.

ING, Merkez Bankası’nın sıkı para politikasıyla Türk lirasının güçlü kalmaya devam edeceğini belirterek, yıl sonu dolar/TL kurunu 43 olarak tahmin etti; enflasyon beklentisini ise yüzde 30’un altında tuttu.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Boğaziçi Üniversitesi Finans Zirvesi'nde yaptığı konuşmada küresel belirsizliklerin gelişmekte olan ülkelere etkilerini değerlendirdi. Para politikasında sıkı duruşun süreceğini vurgulayan Karahan, “Belirsizliklerin geçmiş döneme göre daha yüksek olduğunu da göz önünde bulundurarak ihtiyatlı ve sıkı bir para politikası duruşu sergiliyoruz” dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın toplam rezervleri, 2 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 519 milyon dolar azalarak 138 milyar 532 milyon dolara düştü. Düşüş hem döviz hem altın rezervlerinden kaynaklandı. Brüt döviz rezervleri bir haftada 1,6 milyar dolar, altın rezervleri ise 845 milyon dolar azaldı. Böylece toplam rezervlerde son üç haftadaki toplam gerileme yaklaşık 29 milyar dolara ulaştı.

Ekonomist Şenol Babuşcu’nun paylaştığı göre, 19 Mart’tan bu yana yaşanan gelişmeler kredi ve mevduat faizlerini rekor seviyelere taşıdı. TCMB verilerine göre ihtiyaç kredisi faizi yüzde 73,09’a, ticari kredi faizi yüzde 62,63’e, 3 ay vadeli mevduat faizi ise yüzde 56,58’e yükseldi. Aynı dönemde tüketicilerin yüzde 72,76’sı enflasyonun artacağını düşünüyor. Babuşcu, “Artış yönlü beklenti kalıcı hale geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Fitch Ratings, Türkiye’ye ilişkin güncel değerlendirmelerini paylaştı. Fitch, TCMB rezervlerinin son dönemde azalmış olsa da geçmiş yıllara kıyasla daha güçlü bir seviyede bulunduğunu vurguladı.

Bank of America, TCMB’nin ilk faiz indirimi beklentisini temmuz ayına öteledi, enflasyonun yukarı yönlü sürpriz yapması durumunda indirimlerin eylüle kayabileceğini belirtti. Raporda, faizlerin uzun süre sabit kalmasının Türkiye ekonomisinde resesyon riskini artırabileceği vurgulandı. BofA, yıl sonu politika faizi tahminini yüzde 36’dan 38’e yükseltti; kararın enflasyon ve rezerv verilerine bağlı alınacağını kaydetti.

Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, grup toplantısında ekonomi, dış politika ve hukuk düzenine dair dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Enflasyon verilerinden Kıbrıs’a, suikast iddialarından siyasi ahlak yasasına kadar pek çok başlıkta hükümete sert eleştiriler yönelten Davutoğlu, “Gemi batıyor, bu gidiş gidiş değil” ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası’nın yüzde 46’ya çıkardığı politika faizi sonrası bankalarda mevduat faizleri yüzde 50-52 aralığına yükseldi. 100 bin lirasını 1 ay vadeyle bankaya yatıran bir mudi yaklaşık 3.700 TL, 1 milyon lirası olan ise 37.200 TL brüt faiz geliri elde ediyor. Faizler sabit kalırsa, bileşik getiriyle yıllık kazanç yüzde 63’e ulaşıyor; bu da 1 milyon TL için 632 bin TL brüt gelir anlamına geliyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, enflasyonun ana eğiliminde gerileme olduğunu, dezenflasyon sürecinin sürdüğünü belirtti. Mal ve hizmet enflasyonundaki düşüşe dikkat çeken Karahan, dövize yönelimin sınırlı kaldığını, sıkı para politikasının devam edeceğini vurguladı. Karahan “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruş sürecek” dedi.

BB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart’ta tutuklanmasının ardından artan belirsizlik ortamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 18 Mart’tan bu yana yaklaşık 57 milyar dolarlık döviz sattığı belirtildi. Prof. Dr. Hakan Kara, “Belki bir teselli olarak döviz satışlarının giderek azaldığını söyleyebiliriz” değerlendirmesinde bulundu. İris Cibre ise, “Altın biriktirmemiş olsak yanmışız” dedi.

Nisan ayında TÜFE yüzde 3 artışla beklentilerin altında kaldı, yıllık enflasyon sınırlı gerilerken çekirdek göstergelerdeki yükseliş dikkat çekti; gözler 22 Mayıs’ta açıklanacak Merkez Bankası Enflasyon Raporu’na çevrildi.

Çarşı ve pazarda fiyat artışları aralıksız sürerken TÜİK'in enflasyon verileri yine kafa karıştırdı. Yüzde 3’ün memnun ettiği Bakan Şimşek, enflasyonun 19-29 aralığında seyredeceğini söyledi. Uzmanlar ise farklı görüşte: Her ay yüzde 2 artsa bile yıl sonu oranının 38’in altına inmesi imkânsız. Çünkü uygulanan program canavarın ateşini düşüremez.

Sayın Cumhurbaşkanı, tarihin ve zamanın yönünü değiştirme kudretiniz yok. Benim bir vatandaşınız olarak sizden isteğim, Türkiyemize zaman ve enerji kaybı yaşatacak beyhude gayretlerden uzak durmanızdır. Yapacağınız en doğru hamle, başta muhalifler olmak üzere toplumla ve temsilcileriyle samimi bir kucaklaşma sağlayıp demokrasiyi ve hukuk devletini hiç olmadığı kadar faal kılmak olmalıdır.

TCMB, Türk lirasına geçişi desteklemek için yeni makroihtiyati düzenlemeleri devreye aldı. Ancak Prof. Dr. Selva Demiralp’e göre bu hamleler, sürdürülebilirlikten uzak ve ekonomiyi yeni bir sıkılaşma dalgasına sürüklüyor. Demiralp, “Bankalar kemeri iyice sıktı, siyasi krizin ekonomik faturası ağırlaşıyor” derken, kapsamlı bir programdan yoksun ekonomi için asıl soruyu soruyor: Bu yükle daha ne kadar ilerlenebilir?”

Ekonomist Mahfi Eğilmez, TCMB rezervlerindeki sert düşüşe dikkat çekerek, "Swap hariç net rezervler 65,4 milyar dolardan 12 milyar doların altına geriledi" dedi. Artan risklerin TL'den dövize kaçışı hızlandırdığını belirten Eğilmez, "Bu artık yalnızca ekonomik kararlarla, para politikası uygulamalarıyla olabilecek gibi görünmüyor" ifadesiyle yapısal reform ihtiyacına işaret etti.

TCMB, TL’nin sistemdeki ağırlığını artırmak amacıyla döviz mevduatlarına yönelik zorunlu karşılık oranlarını yükseltti, ihracat gelirlerinin satış zorunluluğunu %35’e çıkardı ve TL’ye dönüşüm desteğini artırdı. Prof. Dr. Hakan Kara, bu adımların 2021-2023 dönemindeki politikalara benzediğini, bu kez siyasi hasarın ekonomik etkilerini sınırlamaya yönelik olduğunu belirtti. Serkan Özcan ise “Kavcıoğlu’nun akıl ve mantıktan uzak politikaları geri geldi” diyerek eleştiride bulundu.

Merkez Bankası, Türk lirasının finansal sistemdeki ağırlığını artırmak amacıyla döviz mevduatlarına uygulanan zorunlu karşılık oranlarını yükseltti, ihracat gelirlerinin satış zorunluluğunu yüzde 35’e çıkardı ve TL’ye dönüşüm desteğini artırdı; bankalara ise TL mevduat oranlarını kademeli artırma yükümlülüğü getirildi.

Merkez Bankası’nın net uluslararası rezervleri 25 Nisan haftasında 3,6 milyar dolar azalarak 35 milyar dolara gerilerken, resmi rezervler 141,1 milyar dolarla 11 ayın en düşük seviyesine indi.

Takasbank verilerine göre, Nisan 2025’te karşılıksız çek sayısı bir önceki aya göre yüzde 119,9 artarak 22 bin 566’ya çıktı. Karşılıksız çek tutarı 15,68 milyar TL’ye ulaşırken, ibraz edilen toplam çek adedi ise 1,3 milyonu aştı.

Merkez Bankası’nın faiz artışı sonrası bankalar arasında mevduat faizleri yükselmeye devam ediyor. Bazı bankalar, 1 milyon TL yatırıldığında 1 ayda 37.260 TL’ye kadar getiri sağlarken, kimileri için düzenli bir gelir elde etme fırsatı sunuyor.

TCMB verilerine göre, döviz ve altın dönüşümlü kur korumalı mevduat hesaplarının toplam bakiyesi mart ayında 2,6 milyar dolar azalarak 21,6 milyar dolara geriledi.

TCMB Başkanı Karahan, iç talebin beklentilerin üzerinde güçlü seyretmesinin dezenflasyon süreci üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, ihtiyaç duyulması halinde ilave parasal sıkılaştırma adımlarının atılabileceği mesajını verdi.

2024'te 290 milyar TL zarar açıklayan TCMB, 2025’te yalnızca dört ayda 325 milyar TL kâr elde etti. Prof. Dr. Hakan Kara, MB'nin bu kârının 19 Mart operasyonundan sonra kuru dizginlemek için yapılan 55 milyar doları bulan döviz satışından olduğunu söyledi.

Merkez Bankası, TL'deki baskıyı azaltmak amacıyla fonlama maliyetini yüzde 48,8'e çıkararak yılın en yüksek seviyesine taşıdı.

Merkez Bankası’nın 2024 yılına ait Olağan Genel Kurulu, 30 Nisan 2025 Çarşamba günü Ankara’da yapılacak. Toplantıda bilanço onaylanacak, Banka Meclisi ve Denetleme Kurulu üyeleri için seçim gerçekleştirilecek.

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, "1 ayda 53.5 milyar dolar erittikten sonra, 3 yılda 41 milyar dolar öngörüsü" diyerek rezerv kaybını eleştirdi. "Rezerv eridi mi? Karşılığı TL olarak duruyor" diyenlere yanıt veren Gürses, "Tutma gerekçesi olmayan iç siyasi hedeflerle hızla erittiğinizde, nelerin altını oyuyorsunuz anlayın" ifadesini kullandı. Gürses, Merkez Bankası'nın rezervleri ekonomik güven ve dış borç ödemeleri için tuttuğunu hatırlattı.

Commerzbank, TCMB'nin faiz artırımlarına rağmen Türk lirasındaki değer kaybının sürdüğünü belirterek, para politikasındaki yön değişimlerinin Merkez Bankası'nın güvenilirliğini zedeleyebileceği uyarısında bulundu. Banka, dolar/TL kurunda önümüzdeki çeyreklerde kademeli yükseliş bekliyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 6 Mayıs’ta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda para politikası ve enflasyonla mücadeleye ilişkin sunum yapacak.

Merkez Bankası’nın sıkı para politikası sonrası mevduat faizleri yüzde 50’ye dayandı, 500 bin TL'lik yatırım 32 günde 18 bin 630 TL getiri sağlıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, reel sektörün ticari kredi reel faizi tarihi yüksek seviyelere ulaştı. "Esas para politikası sıkılaşması şimdi başladı" diyen Prof. Dr. Hakan Kara, "Önümüzdeki aydan itibaren ekonomide yavaşlama ve enflasyonda düşüş şeklinde kendini göstermesini bekliyorum." değerlendirmesinde bulundu.

TCMB, zorunlu karşılıklara uygulanan faizin, politika faizi yerine ağırlıklı ortalama fonlama faizi üzerinden hesaplanacağını duyurdu. Bankacılık sektörü için olumlu karşılanan düzenlemenin, mevduat maliyetlerini sınırlı da olsa düşürmesi ve Türk lirasını desteklemesi bekleniyor.

Besfin CEO’su Ferda Besli, kredi kullanımının ihale usulüne döndüğünü belirterek, yüksek faizli kredilere erişimin mümkün olduğunu ve yüzde 55 faizli bir kredinin gerçek maliyetinin yüzde 73,7’ye çıktığını söyledi.

Dünyada yaşanan gerilimlerle birlikte küresel ekonomide belirsizliğin artması devletlerin de güvenli liman olan altına talebini rekor seviyeye yükseltti. Son üç yıldır merkez bankaları bin tondan fazla altın satın alırken, jeopolitik gerilimlerle bu oranın giderek katlanması bekleniyor. 2024’te Türkiye en fazla altın alan iki ülkede biri olurken, 615 tonu aşkın altın rezerviyle ülke sıralamasında ilk 10’da yer alıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TCMB'nin yayımladığı "Sektörel Enflasyon Beklentileri" raporunu değerlendirdi. Şimşek, 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin hane halkında 17, reel sektörde 15, piyasa katılımcılarında ise 10 puan gerilediğini belirtti. Geçen aya göre sınırlı artış olsa da yıllık bazda kayda değer iyileşme olduğunu belirten Şimşek, "Yıl sonunda enflasyonun TCMB’nin tahmin aralığında gerçekleşeceğini öngörüyoruz" dedi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti yayımlandı. 19 Mart sonrasında artan finansal oynaklıkların “enflasyon görünümünde risk oluşturduğu” belirtilerek sıkı duruşun güçlendirildiği ifade edildi. Raporda, "Kurul, politika kararlarını parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de dikkate alarak, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir" ifadesi yer aldı.

Prof. Dr. Şenol Babuşcu’nun paylaştığı verilere göre TCMB’nin swap hariç net rezervleri, 19 Mart sonrası beş haftada 44,9 milyar dolar azaldı. 14 Mart haftasında 65,3 milyar dolar olan rezerv, 18 Nisan itibarıyla 20,4 milyar dolara düştü.

Koç Üniversitesi’nin Nisan 2025 Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi'ne göre, 12 ay sonrası enflasyon beklentisi geçen aya göre 2 puan artarak yüzde 68’e yükseldi, yıl sonu enflasyon beklentisi ise yüzde 69'a ulaştı. Prof. Dr. Selva Demiralp, “Bu ay belirsizliğin önemli ölçüde arttığını gözlemliyoruz” dedi. Dağılımın ortasında kafa karışıklığının arttığını vurgulayan Demiralp, beklentilerdeki çıpa kaybının para politikası açısından ciddi bir risk taşıdığını belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Kazakistan Cumhuriyeti Merkez Bankası ikili para takası anlaşması imzaladı. Anlaşma uyarınca iki ülke merkez bankaları arasında en fazla 28 milyar Türk lirası veya 423 milyar Kazakistan tengesi tutarında yerel para birimi takası yapılabilecek.

Altının gram fiyatı, dünkü düşüşün ardından güne yükselişle başladı. Saat 09.40 itibarıyla gram altın 4 bin 86 liradan işlem görürken, çeyrek altın 6 bin 860 lira, cumhuriyet altını ise 27 bin 330 liradan satılıyor.

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı, Nisan ayında bir önceki aya göre düşüş gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, mevsimsel etkilerden arındırılmış oran 0,6 puan azalarak yüzde 74,6’ya geriledi. Arındırılmamış veri ise 0,1 puanlık sınırlı düşüşle yüzde 74,3 olarak kaydedildi.

Merkez Bankası Başkanı Dr. Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında Washington’da gerçekleştirdiği sunumda, enflasyonla mücadeledeki kararlı duruşlarını vurguladı. Karahan, “Enflasyonda düşüş başladı ancak riskler devam ediyor. Politika faizini gerekli olduğu sürece sıkı tutacağız” mesajını verdi.

Konut kredi stoku son bir yılda yüzde 24,2 artarak 551,7 milyar liraya yükseldi. Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Ekiz, Türkiye'de konuta talebin her zaman yüksek olduğunu belirterek "Talebin ne kadar canlı olduğunu yüksek faiz oranlarına rağmen son aylarda ipotekli satışların artmasından ve kredi stokunda rekor kırılmasından daha net anlayabiliyoruz" dedi.

Mahfi Eğilmez, “Bu faizle üretim mümkün değil” diyen iş dünyasına, önce gerçek enflasyonu kabul etme çağrısı yaptı. Faiz ve kur şikâyetlerinin, geçmişte desteklenen yanlış politikaların sonucu olduğunu belirtti. “Faiz sebep enflasyon sonuç” anlayışıyla atılan adımların bugünkü ekonomik sıkıntılara yol açtığını vurgulayan Eğilmez, “Enflasyon yüzde 75 ise bunu kabul edip ona göre önlem almak gerekir” ifadesini kullandı.