Arşivde Ara

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın net rezervleri, 16 Mayıs haftasında 2,4 milyar dolar artışla 39,9 milyar dolara yükselerek nisan başından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Brüt rezervler de 145,6 milyar dolara çıktı.

TCMB'nin yılın ikinci Enflasyon Raporu sunumunda 2025 yılı enflasyon tahmini yüzde 24’te sabit tutuldu, yüzde 19–29 aralığı da korundu. Prof. Hakan Kara, “Manşet işsizlik oranlarının gerçek durumu yansıtmadığını Merkez Bankası mahcup bir şekilde ifade etmiş” dedi. Prof. Yalçın Karatepe ise, “Asgari ücret artışının enflasyonu artıracağı açıkça belirtilmiş” diyerek rapordaki dolaylı uyarıya dikkat çekti.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, enflasyonda düşüşün sürdüğünü, sıkı para politikasının etkilerinin görülmeye başlandığını ve tüm araçların kararlılıkla kullanılacağını söyledi. Merkez Bankası Başkanı Karahan, iç talebin yavaşladığını, enflasyonun beklentilerin altında seyrettiğini ve hizmet enflasyonunda düşüşün belirginleştiğini açıkladı. Merkez'in yıl sonu enflasyon tahmini değişmeyerek yüzde 24'te sabit kaldı.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, bugün Enflasyon Raporu 2025-II’yi açıklayacak. Sunumda yıl sonu ve gelecek iki yıla ilişkin enflasyon tahminlerinin yanı sıra, küresel ekonomi ve yurt içi enflasyon gelişmeleri de değerlendirilecek.

2025 Mayıs ayında Finansal Hizmetler Güven Endeksi (FHGE), önceki aya göre 9,2 puan düşerek 168,5 seviyesine geriledi. TCMB anketine göre, son üç aydaki iş durumu ve hizmetlere olan talep zayıfladı, gelecek döneme dair beklentiler de olumsuzlaştı. Buna karşılık, istihdam artışı sürdü; önümüzdeki üç ayda da istihdamda yükseliş bekleniyor.

2025’in ilk dört ayında konut satışları tüm zamanların rekorunu kırdı. Ancak aynı dönemde konut fiyatları reel olarak yüzde 1,8 oranında geriledi. Verileri değerlendiren Prof. Dr. Hakan Kara, “Alıcının pazarlık gücünün yüksek olduğu bir dönemdeyiz” ifadesini kullandı. TÜİK'e göre Nisan’da yıllık nominal artış yüzde 32,9 olurken, reel fiyatlar yüzde 3,6 azaldı. Ankara, yıllık yüzde 41,9 artışla en fazla fiyat yükselişinin görüldüğü il oldu.

TÜİK ve TCMB tarafından hazırlanan tüketici eğilim anketine göre güven endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 1,1 oranında artarak 84,8’e yükseldi. Ancak endeks hâlâ 100’ün altında kalarak kötümser eğilimin sürdüğünü gösteriyor.

Merkez Bankası Başkanı Karahan, 2025 yılının ikinci Enflasyon Raporu’nu Perşembe günü açıklayacak. Toplantıda yıl sonu ve orta vadeli enflasyon tahminleri güncellenirken, küresel ekonomik gelişmeler ve iç piyasadaki enflasyon dinamikleri de değerlendirilecek.

Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart’ta gözaltına alınıp tutuklanması sonrası finansal piyasalarda artan belirsizlik, dövize olan talebi tetikleyerek dolarizasyon oranını yılın zirvesine taşımıştı. Ancak son iki haftada döviz mevduatlarında başlayan düşüşle birlikte dolarizasyon oranı da yeniden gerilemeye başladı.

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Merkez Bankası verileriyle enflasyon beklentilerindeki düşüşü duyururken, ABD Başkanı Trump’ın artan gümrük vergilerinin küresel piyasalarda yarattığı belirsizliğe ve İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından başlayan protestoların piyasa üzerindeki iç etkilerine rağmen ekonomik programın hedeflerinden sapmadığını vurguladı.

Merkez Bankası’nın rezerv birikimine yeniden başlaması ve PKK’nın kendini feshetmesi gibi gelişmelerin ardından Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), yaklaşık iki ay sonra ilk kez 300 baz puanın altına geriledi.

Merkez Bankası, yılın ikinci Enflasyon Raporu’nun tanıtımını 22 Mayıs’ta İstanbul Finans Merkezi’nde düzenleyeceği toplantıyla yapacak. Başkan Karahan, toplantıda sunumun ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayacak.

Piyasa beklentileri, ekonomideki belirsizliklerin sürdüğüne işaret ediyor. TCMB’nin Mayıs 2025 Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 30,35’e yükseldi. 12 ay sonrası enflasyon tahmini yüzde 25,06, 24 ay sonrası yüzde 17,77 oldu. Yıl sonu dolar/TL kuru beklentisi 43,70'e çıktı. 2025 büyüme tahmini yüzde 2,9’a, 2026 tahmini ise yüzde 3,7’ye geriledi.

TCMB'nin açıkladığı verilere göre, yurt dışında yerleşik yatırımcılar 9 Mayıs haftasında hisse senedi piyasasında net 102 milyon dolarlık alım yaparken, devlet iç borçlanma senetlerinde güçlü bir çıkış daha yaşandı. Aynı dönemde DİBS işlemlerinde 933,7 milyon dolarlık net satış gerçekleştirildi.

Londra’daki EBRD panelinde konuşan ekonomist Timothy Ash, Türkiye’de rezerv kaybı, kur istikrarı ve KKM çözülmesinin erken faiz indirimi baskısı yarattığını belirtti. “Hiçbir normalleşme maliyeti yaşanmadı ama bence bunun bir maliyeti var” diyen Ash, enflasyonla ciddi şekilde mücadele edilmesi gerektiğini vurguladı. Faizlerin uzun süre yüksek kalması gerektiğini söyleyen Ash, “Yeterli normalleşme olmazsa sert iniş kaçınılmaz olabilir” dedi.

Bayram öncesi bankalardan kritik hamle geldi! Artan nakit ihtiyacıyla birlikte birçok banka ATM para çekme limitlerini yükseltti. Ancak 200 TL'lik banknotların ağırlıkta olması nedeniyle ATM'lerde yaşanan para sıkıntısı devam ediyor. Yeni nesil ATM’lerle çözüm aranıyor.

Commerzbank Gelişmekte Olan Piyasalar Kıdemli Analisti Tatha Ghose, Türkiye’ye yönelik sermaye hareketlerine ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türk lirasının önümüzdeki aylarda yeniden değer kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Ghose, siyasi gelişmelerin piyasalarda dalgalanmalara neden olduğunu ve bu ortamda yatırımcı güveninin zedelendiğini belirtti.

TCMB Başkan Yardımcısı Cevdet Akçay, Londra’daki EBRD panelinde yaptığı konuşmada sıkı para politikasına devam edileceğini vurguladı. “Bizi ne kadar az ciddiye alırlarsa, o kadar sıkı kalırız” sözleri sosyal medyada tartışma yarattı. Akçay'ın açıklamasına ekonomist İris Cibre, "Yani yeterince ciddiye alınmamanın sorumlusu vatandaş, şirketler vs. ve dolayısıyla cezasını da onlar çeker diyor." diyerek tepki gösterdi.

TCMB’de görevli iki uzmanın analizine göre, Eylül 2023’ten itibaren altın fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, Türkiye’de konut fiyatlarını yukarı çekerken, otomobil satışlarında da artışa neden oldu.

Merkez Bankası, 7 haftalık yoğun döviz satışının ardından yeniden döviz alımına geçti. Eski TCMB Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, bu gelişmeye ilişkin grafiği sosyal medya hesabından paylaştı.

TCMB, 2025 yılı Mart ayına ilişkin ödemeler dengesi verilerini yayımladı. Buna göre, cari açık martta 4 milyar 87 milyon dolarla piyasa beklentisinin üzerinde gerçekleşti.

TCMB’nin rezervlerinde yedi haftalık düşüşün ardından ilk kez artış kaydedildi. 9 Mayıs haftasında rezervler yaklaşık 5,8 milyar dolar yükselerek 144,3 milyar dolara çıktı.

ING, Merkez Bankası’nın sıkı para politikasıyla Türk lirasının güçlü kalmaya devam edeceğini belirterek, yıl sonu dolar/TL kurunu 43 olarak tahmin etti; enflasyon beklentisini ise yüzde 30’un altında tuttu.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Boğaziçi Üniversitesi Finans Zirvesi'nde yaptığı konuşmada küresel belirsizliklerin gelişmekte olan ülkelere etkilerini değerlendirdi. Para politikasında sıkı duruşun süreceğini vurgulayan Karahan, “Belirsizliklerin geçmiş döneme göre daha yüksek olduğunu da göz önünde bulundurarak ihtiyatlı ve sıkı bir para politikası duruşu sergiliyoruz” dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın toplam rezervleri, 2 Mayıs haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 519 milyon dolar azalarak 138 milyar 532 milyon dolara düştü. Düşüş hem döviz hem altın rezervlerinden kaynaklandı. Brüt döviz rezervleri bir haftada 1,6 milyar dolar, altın rezervleri ise 845 milyon dolar azaldı. Böylece toplam rezervlerde son üç haftadaki toplam gerileme yaklaşık 29 milyar dolara ulaştı.

Ekonomist Şenol Babuşcu’nun paylaştığı göre, 19 Mart’tan bu yana yaşanan gelişmeler kredi ve mevduat faizlerini rekor seviyelere taşıdı. TCMB verilerine göre ihtiyaç kredisi faizi yüzde 73,09’a, ticari kredi faizi yüzde 62,63’e, 3 ay vadeli mevduat faizi ise yüzde 56,58’e yükseldi. Aynı dönemde tüketicilerin yüzde 72,76’sı enflasyonun artacağını düşünüyor. Babuşcu, “Artış yönlü beklenti kalıcı hale geldi” değerlendirmesinde bulundu.

Fitch Ratings, Türkiye’ye ilişkin güncel değerlendirmelerini paylaştı. Fitch, TCMB rezervlerinin son dönemde azalmış olsa da geçmiş yıllara kıyasla daha güçlü bir seviyede bulunduğunu vurguladı.

Bank of America, TCMB’nin ilk faiz indirimi beklentisini temmuz ayına öteledi, enflasyonun yukarı yönlü sürpriz yapması durumunda indirimlerin eylüle kayabileceğini belirtti. Raporda, faizlerin uzun süre sabit kalmasının Türkiye ekonomisinde resesyon riskini artırabileceği vurgulandı. BofA, yıl sonu politika faizi tahminini yüzde 36’dan 38’e yükseltti; kararın enflasyon ve rezerv verilerine bağlı alınacağını kaydetti.

Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, grup toplantısında ekonomi, dış politika ve hukuk düzenine dair dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Enflasyon verilerinden Kıbrıs’a, suikast iddialarından siyasi ahlak yasasına kadar pek çok başlıkta hükümete sert eleştiriler yönelten Davutoğlu, “Gemi batıyor, bu gidiş gidiş değil” ifadelerini kullandı.

Merkez Bankası’nın yüzde 46’ya çıkardığı politika faizi sonrası bankalarda mevduat faizleri yüzde 50-52 aralığına yükseldi. 100 bin lirasını 1 ay vadeyle bankaya yatıran bir mudi yaklaşık 3.700 TL, 1 milyon lirası olan ise 37.200 TL brüt faiz geliri elde ediyor. Faizler sabit kalırsa, bileşik getiriyle yıllık kazanç yüzde 63’e ulaşıyor; bu da 1 milyon TL için 632 bin TL brüt gelir anlamına geliyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, enflasyonun ana eğiliminde gerileme olduğunu, dezenflasyon sürecinin sürdüğünü belirtti. Mal ve hizmet enflasyonundaki düşüşe dikkat çeken Karahan, dövize yönelimin sınırlı kaldığını, sıkı para politikasının devam edeceğini vurguladı. Karahan “Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı duruş sürecek” dedi.

BB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart’ta tutuklanmasının ardından artan belirsizlik ortamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 18 Mart’tan bu yana yaklaşık 57 milyar dolarlık döviz sattığı belirtildi. Prof. Dr. Hakan Kara, “Belki bir teselli olarak döviz satışlarının giderek azaldığını söyleyebiliriz” değerlendirmesinde bulundu. İris Cibre ise, “Altın biriktirmemiş olsak yanmışız” dedi.

Nisan ayında TÜFE yüzde 3 artışla beklentilerin altında kaldı, yıllık enflasyon sınırlı gerilerken çekirdek göstergelerdeki yükseliş dikkat çekti; gözler 22 Mayıs’ta açıklanacak Merkez Bankası Enflasyon Raporu’na çevrildi.

Çarşı ve pazarda fiyat artışları aralıksız sürerken TÜİK'in enflasyon verileri yine kafa karıştırdı. Yüzde 3’ün memnun ettiği Bakan Şimşek, enflasyonun 19-29 aralığında seyredeceğini söyledi. Uzmanlar ise farklı görüşte: Her ay yüzde 2 artsa bile yıl sonu oranının 38’in altına inmesi imkânsız. Çünkü uygulanan program canavarın ateşini düşüremez.

Sayın Cumhurbaşkanı, tarihin ve zamanın yönünü değiştirme kudretiniz yok. Benim bir vatandaşınız olarak sizden isteğim, Türkiyemize zaman ve enerji kaybı yaşatacak beyhude gayretlerden uzak durmanızdır. Yapacağınız en doğru hamle, başta muhalifler olmak üzere toplumla ve temsilcileriyle samimi bir kucaklaşma sağlayıp demokrasiyi ve hukuk devletini hiç olmadığı kadar faal kılmak olmalıdır.

TCMB, Türk lirasına geçişi desteklemek için yeni makroihtiyati düzenlemeleri devreye aldı. Ancak Prof. Dr. Selva Demiralp’e göre bu hamleler, sürdürülebilirlikten uzak ve ekonomiyi yeni bir sıkılaşma dalgasına sürüklüyor. Demiralp, “Bankalar kemeri iyice sıktı, siyasi krizin ekonomik faturası ağırlaşıyor” derken, kapsamlı bir programdan yoksun ekonomi için asıl soruyu soruyor: Bu yükle daha ne kadar ilerlenebilir?”

Ekonomist Mahfi Eğilmez, TCMB rezervlerindeki sert düşüşe dikkat çekerek, "Swap hariç net rezervler 65,4 milyar dolardan 12 milyar doların altına geriledi" dedi. Artan risklerin TL'den dövize kaçışı hızlandırdığını belirten Eğilmez, "Bu artık yalnızca ekonomik kararlarla, para politikası uygulamalarıyla olabilecek gibi görünmüyor" ifadesiyle yapısal reform ihtiyacına işaret etti.

TCMB, TL’nin sistemdeki ağırlığını artırmak amacıyla döviz mevduatlarına yönelik zorunlu karşılık oranlarını yükseltti, ihracat gelirlerinin satış zorunluluğunu %35’e çıkardı ve TL’ye dönüşüm desteğini artırdı. Prof. Dr. Hakan Kara, bu adımların 2021-2023 dönemindeki politikalara benzediğini, bu kez siyasi hasarın ekonomik etkilerini sınırlamaya yönelik olduğunu belirtti. Serkan Özcan ise “Kavcıoğlu’nun akıl ve mantıktan uzak politikaları geri geldi” diyerek eleştiride bulundu.

Merkez Bankası, Türk lirasının finansal sistemdeki ağırlığını artırmak amacıyla döviz mevduatlarına uygulanan zorunlu karşılık oranlarını yükseltti, ihracat gelirlerinin satış zorunluluğunu yüzde 35’e çıkardı ve TL’ye dönüşüm desteğini artırdı; bankalara ise TL mevduat oranlarını kademeli artırma yükümlülüğü getirildi.

Merkez Bankası’nın net uluslararası rezervleri 25 Nisan haftasında 3,6 milyar dolar azalarak 35 milyar dolara gerilerken, resmi rezervler 141,1 milyar dolarla 11 ayın en düşük seviyesine indi.

Takasbank verilerine göre, Nisan 2025’te karşılıksız çek sayısı bir önceki aya göre yüzde 119,9 artarak 22 bin 566’ya çıktı. Karşılıksız çek tutarı 15,68 milyar TL’ye ulaşırken, ibraz edilen toplam çek adedi ise 1,3 milyonu aştı.

Merkez Bankası’nın faiz artışı sonrası bankalar arasında mevduat faizleri yükselmeye devam ediyor. Bazı bankalar, 1 milyon TL yatırıldığında 1 ayda 37.260 TL’ye kadar getiri sağlarken, kimileri için düzenli bir gelir elde etme fırsatı sunuyor.

TCMB verilerine göre, döviz ve altın dönüşümlü kur korumalı mevduat hesaplarının toplam bakiyesi mart ayında 2,6 milyar dolar azalarak 21,6 milyar dolara geriledi.

TCMB Başkanı Karahan, iç talebin beklentilerin üzerinde güçlü seyretmesinin dezenflasyon süreci üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, ihtiyaç duyulması halinde ilave parasal sıkılaştırma adımlarının atılabileceği mesajını verdi.

2024'te 290 milyar TL zarar açıklayan TCMB, 2025’te yalnızca dört ayda 325 milyar TL kâr elde etti. Prof. Dr. Hakan Kara, MB'nin bu kârının 19 Mart operasyonundan sonra kuru dizginlemek için yapılan 55 milyar doları bulan döviz satışından olduğunu söyledi.

Merkez Bankası, TL'deki baskıyı azaltmak amacıyla fonlama maliyetini yüzde 48,8'e çıkararak yılın en yüksek seviyesine taşıdı.

Merkez Bankası’nın 2024 yılına ait Olağan Genel Kurulu, 30 Nisan 2025 Çarşamba günü Ankara’da yapılacak. Toplantıda bilanço onaylanacak, Banka Meclisi ve Denetleme Kurulu üyeleri için seçim gerçekleştirilecek.

Ekonomi yazarı Uğur Gürses, "1 ayda 53.5 milyar dolar erittikten sonra, 3 yılda 41 milyar dolar öngörüsü" diyerek rezerv kaybını eleştirdi. "Rezerv eridi mi? Karşılığı TL olarak duruyor" diyenlere yanıt veren Gürses, "Tutma gerekçesi olmayan iç siyasi hedeflerle hızla erittiğinizde, nelerin altını oyuyorsunuz anlayın" ifadesini kullandı. Gürses, Merkez Bankası'nın rezervleri ekonomik güven ve dış borç ödemeleri için tuttuğunu hatırlattı.