Arşivde Ara

Commerzbank, TCMB'nin faiz artırımlarına rağmen Türk lirasındaki değer kaybının sürdüğünü belirterek, para politikasındaki yön değişimlerinin Merkez Bankası'nın güvenilirliğini zedeleyebileceği uyarısında bulundu. Banka, dolar/TL kurunda önümüzdeki çeyreklerde kademeli yükseliş bekliyor.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 6 Mayıs’ta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda para politikası ve enflasyonla mücadeleye ilişkin sunum yapacak.

Merkez Bankası’nın sıkı para politikası sonrası mevduat faizleri yüzde 50’ye dayandı, 500 bin TL'lik yatırım 32 günde 18 bin 630 TL getiri sağlıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, reel sektörün ticari kredi reel faizi tarihi yüksek seviyelere ulaştı. "Esas para politikası sıkılaşması şimdi başladı" diyen Prof. Dr. Hakan Kara, "Önümüzdeki aydan itibaren ekonomide yavaşlama ve enflasyonda düşüş şeklinde kendini göstermesini bekliyorum." değerlendirmesinde bulundu.

TCMB, zorunlu karşılıklara uygulanan faizin, politika faizi yerine ağırlıklı ortalama fonlama faizi üzerinden hesaplanacağını duyurdu. Bankacılık sektörü için olumlu karşılanan düzenlemenin, mevduat maliyetlerini sınırlı da olsa düşürmesi ve Türk lirasını desteklemesi bekleniyor.

Besfin CEO’su Ferda Besli, kredi kullanımının ihale usulüne döndüğünü belirterek, yüksek faizli kredilere erişimin mümkün olduğunu ve yüzde 55 faizli bir kredinin gerçek maliyetinin yüzde 73,7’ye çıktığını söyledi.

Dünyada yaşanan gerilimlerle birlikte küresel ekonomide belirsizliğin artması devletlerin de güvenli liman olan altına talebini rekor seviyeye yükseltti. Son üç yıldır merkez bankaları bin tondan fazla altın satın alırken, jeopolitik gerilimlerle bu oranın giderek katlanması bekleniyor. 2024’te Türkiye en fazla altın alan iki ülkede biri olurken, 615 tonu aşkın altın rezerviyle ülke sıralamasında ilk 10’da yer alıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TCMB'nin yayımladığı "Sektörel Enflasyon Beklentileri" raporunu değerlendirdi. Şimşek, 12 ay sonrası enflasyon beklentisinin hane halkında 17, reel sektörde 15, piyasa katılımcılarında ise 10 puan gerilediğini belirtti. Geçen aya göre sınırlı artış olsa da yıllık bazda kayda değer iyileşme olduğunu belirten Şimşek, "Yıl sonunda enflasyonun TCMB’nin tahmin aralığında gerçekleşeceğini öngörüyoruz" dedi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti yayımlandı. 19 Mart sonrasında artan finansal oynaklıkların “enflasyon görünümünde risk oluşturduğu” belirtilerek sıkı duruşun güçlendirildiği ifade edildi. Raporda, "Kurul, politika kararlarını parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkilerini de dikkate alarak, enflasyonun ana eğilimini geriletecek ve enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir" ifadesi yer aldı.

Prof. Dr. Şenol Babuşcu’nun paylaştığı verilere göre TCMB’nin swap hariç net rezervleri, 19 Mart sonrası beş haftada 44,9 milyar dolar azaldı. 14 Mart haftasında 65,3 milyar dolar olan rezerv, 18 Nisan itibarıyla 20,4 milyar dolara düştü.

Koç Üniversitesi’nin Nisan 2025 Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi'ne göre, 12 ay sonrası enflasyon beklentisi geçen aya göre 2 puan artarak yüzde 68’e yükseldi, yıl sonu enflasyon beklentisi ise yüzde 69'a ulaştı. Prof. Dr. Selva Demiralp, “Bu ay belirsizliğin önemli ölçüde arttığını gözlemliyoruz” dedi. Dağılımın ortasında kafa karışıklığının arttığını vurgulayan Demiralp, beklentilerdeki çıpa kaybının para politikası açısından ciddi bir risk taşıdığını belirtti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Kazakistan Cumhuriyeti Merkez Bankası ikili para takası anlaşması imzaladı. Anlaşma uyarınca iki ülke merkez bankaları arasında en fazla 28 milyar Türk lirası veya 423 milyar Kazakistan tengesi tutarında yerel para birimi takası yapılabilecek.

Altının gram fiyatı, dünkü düşüşün ardından güne yükselişle başladı. Saat 09.40 itibarıyla gram altın 4 bin 86 liradan işlem görürken, çeyrek altın 6 bin 860 lira, cumhuriyet altını ise 27 bin 330 liradan satılıyor.

İmalat sanayinde kapasite kullanım oranı, Nisan ayında bir önceki aya göre düşüş gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, mevsimsel etkilerden arındırılmış oran 0,6 puan azalarak yüzde 74,6’ya geriledi. Arındırılmamış veri ise 0,1 puanlık sınırlı düşüşle yüzde 74,3 olarak kaydedildi.

Merkez Bankası Başkanı Dr. Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında Washington’da gerçekleştirdiği sunumda, enflasyonla mücadeledeki kararlı duruşlarını vurguladı. Karahan, “Enflasyonda düşüş başladı ancak riskler devam ediyor. Politika faizini gerekli olduğu sürece sıkı tutacağız” mesajını verdi.

Konut kredi stoku son bir yılda yüzde 24,2 artarak 551,7 milyar liraya yükseldi. Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Ekiz, Türkiye'de konuta talebin her zaman yüksek olduğunu belirterek "Talebin ne kadar canlı olduğunu yüksek faiz oranlarına rağmen son aylarda ipotekli satışların artmasından ve kredi stokunda rekor kırılmasından daha net anlayabiliyoruz" dedi.

Mahfi Eğilmez, “Bu faizle üretim mümkün değil” diyen iş dünyasına, önce gerçek enflasyonu kabul etme çağrısı yaptı. Faiz ve kur şikâyetlerinin, geçmişte desteklenen yanlış politikaların sonucu olduğunu belirtti. “Faiz sebep enflasyon sonuç” anlayışıyla atılan adımların bugünkü ekonomik sıkıntılara yol açtığını vurgulayan Eğilmez, “Enflasyon yüzde 75 ise bunu kabul edip ona göre önlem almak gerekir” ifadesini kullandı.

TEPAV’ın analizine göre, Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasının ardından sosyal medyada örgütlenen 2 Nisan alışveriş boykotu, kredi kartı harcamaları ve FAST işlemlerinde belirgin düşüşe yol açtı. Elektronik ticaret transferleri yüzde 58,7 azalırken, toplam FAST işlemleri yüzde 37,7 oranında geriledi. Raporda, boykotun ölçülebilir ekonomik sonuçlar doğurduğu vurgulandı.

Prof. Dr. Şenol Babuşcu, ihtiyaç kredisi, ticari kredi ve mevduat faizlerinde görülen artışın nedenini “19 Mart operasyonu” olarak tanımladı. TCMB verilerine göre ihtiyaç kredisi faizleri yaklaşık yüzde 70’e, ticari kredi faizleri yüzde 60’a, 3 aya kadar vadeli mevduat faizleri ise yüzde 55’e yükseldi.

Esnaf ve sanayici tahsilat krizine girdi. Bu yılın ilk 2 ayında protesto edilen ve ödenmeyen senet tutarı yüzde 276, karşılıksız işlemi yapılan çek tutarı ilk çeyrekte yüzde 58,72 arttı. Borcu borçla çeviren işletmeler kredilerinin taksitlerini ödeyemedi. Ticaride takipteki kredi tutarı 268 milyar 413 milyon liraya yükseldi. Aynı dönemde 5 bin 607 işletme de kapısına kilit vurdu.

Uluslararası finans çevrelerinde yakından takip edilen ekonomist Robin Brooks, Türkiye’de son dönemde yaşanan siyasi gelişmelerin ardından yabancı yatırımcıların hızla ülkeden çıkış yaptığını öne sürdü. Brooks’a göre, MB'nin TL'yi tutabilmek için rezerv harcamaya devam ediyor, ancak kurun mevcut seviyesi gerçek durumu yansıtmıyor. Brooks ayrıca, Türkiye'nin yaşadığı krizin, diğer gelişmekte olan ülkeleri de beraberinde sürükleyebileceğini iddia etti.

Mobilefest Teknoloji Fuarı bu yıl kapsamını genişleterek “AvrasyaTeknoloji Haftası” adıyla teknoloji dünyasına yeni bir vizyonsundu. Telekomünikasyon, yapay zekâ, siber güvenlik ve fintech gibi alanlarda yeniliklerin sergilendiği buluşma, sektör profesyonellerine keşif ve bağlantı kurma imkânı sağladı.

2025'in ilk çeyreğinde Türkiye genelinde konut fiyatları yükselişini sürdürdü ancak artış oranları şehirden şehre büyük farklılık gösterdi. Bazı illerde fiyatlar dikkat çekici oranda artarken, bazı yerlerde ise gerileme yaşandı.

Merkez Bankası'nın faiz artışı sonrası JPMorgan, Goldman Sachs ve Morgan Stanley, yıl sonu faiz tahminlerini sırasıyla yüzde 38, yüzde 33 ve yüzde 36'ya yükseltti.

Eski Hazine Müsteşarı ve ekonomi yazarı Dr. Mahfi Eğilmez, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) 18 Nisan 2025 tarihli faiz düzenlemesine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirme yaptı. Eğilmez, uygulamada faizin artmadığını, aksine teknik olarak hafif bir düşüş yaşandığını savundu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın aldığı son faiz artırımı kararıyla birlikte, Türkiye dünyada en yüksek politika faizi uygulayan ikinci ülke konumuna yükseldi. Karar, küresel karşılaştırmalarda dikkat çekici bir değişim yarattı.

Merkez Bankası, 20 Mart’ta ara verdiği bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlayacağını duyurdu. Uzmanlara göre bu adım, fiili faiz oranının üst bant olan %49 seviyesinde kalıcı olmayacağını ve likiditeye bağlı olarak ortalama %46 seviyelerinde dalgalanacağını gösteriyor.

Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Buna göre Merkez Bankası'nın toplam rezervleri, 11 Nisan haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 773 milyon dolar azalışla 147 milyar 488 milyon dolara geriledi.

TCMB, politika faizini 350 baz puan artırarak yüzde 46’ya yükseltti. Kararın ardından ekonomistlerden yorum gecikmedi. İris Cibre, “Kısaca, ne olursa olsun enflasyonla savaşırım, siyaseten de bağımsızım dedi” ifadesiyle kararı öne çıkardı. Uğur Gürses, “Banka tabelayı da değiştirebileceğini gösterdi” dedi. Mahfi Eğilmez ise adımı “doğru karar” olarak değerlendirdi.

TCMB, piyasa beklentilerinin aksine nisan ayı politika faizi 350 baz puan artırarak yüzde 46 seviyesine yükseltti. Ekonomistlerin tahminleri ise faizin yüzde 42,5 seviyesinde sabit tutulacağı yönündeydi. İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlayan siyasi türbülans, piyasaları derinden sarstı. TL'deki değer kaybını önlemek için MB iki yılda biriktirdiği 50 milyar dolardan fazla döviz rezervini satmak zorunda kaldı. Baskı altında gelen artış, oluşan kırılgan zemine “acil müdahale” olarak yorumlandı.

2025 Mart ayında konut fiyatları, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 32,3 artarken, reel olarak yüzde 4,2 azaldı. Merkez Bankası'nın açıkladığı verilere göre, İstanbul, Ankara ve İzmir'deki fiyatlar sırasıyla yüzde 30,7; 38,6 ve 32,5 oranında yükseldi.

Türkiye genelinde konut fiyatları, Mart 2025’te aylık yüzde 2,0 oranında arttı. Yıllık bazda nominal artış yüzde 32,3 olurken, enflasyondan arındırılmış reel fiyatlar yüzde 4,2 geriledi. Konut Fiyat Endeksi 174,0 seviyesine yükseldi. İstanbul, Ankara ve İzmir’de aylık artış sırasıyla yüzde 2,5, 1,9 ve 3,8 olarak kaydedildi. Yıllık artışta ise yüzde 38,6 ile Ankara öne çıktı.

Bloomberg'e göre, Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasının ardından artan piyasa gerilimi ve küresel ticaret savaşının yeniden alevlenmesi, Merkez Bankası’nı zor bir faiz kararıyla karşı karşıya bıraktı. Ekonomistlerin çoğu faizin sabit bırakılmasını beklese de, üst bantta artış ihtimali gündemde.

PPK toplantısı öncesi TCMB’ye uyarıda bulunan Mahfi Eğilmez, “Yapılacak şey; haftalık repo ihalesi yoluyla borç verme yöntemine dönerek bunun faizini yüzde 46'ya çıkarmaktır” dedi. “Merkez bankaları dünyada sürpriz yapması gereken en son kurumdur” ifadesini kullandı. Hakan Kara ise “İki seçenek var: Hiçbir şey yapmamak ve ileride daha sert tedbirler almak zorunda kalmak. Ya da politika faizini fiili faiz olan yüzde 46 civarına çekip, üst bandın esnekliğini korumak” dedi.

TCMB, 2024 yılında 700,4 milyar TL zarar açıkladı. Tabloyu değerlendiren Mahfi Eğilmez, “Faiz sebep, enflasyon sonuç politikasının maliyeti iki yılda 1,5 trilyon lirayı aşmış oldu” dedi. İris Cibre ise zararın nedenini, “Merkez Bankası, fazla likiditeyi çekmek için yüzde 45 yıllık faiz ödedi aylarca” sözleriyle açıkladı.

Merkez Bankası, 2024 yılında 700 milyar TL’nin üzerinde zarar açıkladı. Üst üste ikinci yılı da büyük zararla kapatan TCMB, aynı dönemde aktif büyüklüğünü artırarak 526 milyar TL'yi aşkın reeskont kredisi kullandırdı. Olağan Genel Kurul 30 Nisan'da yapılacak.

Yüksek enflasyon kıskacındaki ekonomi cari açık ve rezervlerdeki keskin düşüş nedeniyle çifte alarm verdi. Parasal sıkılaşma döneminde bile rezerv rekorları kıran Merkez'de tarihi düşüş yaşandı. Bakan Şimşek'ten "Beklediğimiz tablo” açıklaması gelirken ekonomistler ise yapısal zayıflıklara dikkat çekti.

Merkez Bankası rezervleri geçen hafta yaklaşık 6,7 milyar dolar azalarak Eylül 2024’ten bu yana en düşük seviyeye geriledi.

TCMB Başkanı Fatih Karahan, IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları kapsamında Washington’da düzenlenecek IIF Küresel Görünüm Forumu’nda, küresel likidite koşulları altında merkez bankalarının karşılaştığı ikilemleri değerlendirecek.

Merkez Bankası’nın faiz kararı beklenirken, mevduat faizleri aylar sonra yeniden yüzde 50 seviyesine çıktı. Mevduat faizi, mart ayında yıllık bazda yüzde 39,18 ile 52 ay sonra enflasyonun üzerinde getiri sağladı.

Cari işlemler açığı Şubat 2025’te 4 milyar 405 milyon dolar oldu. Ocak ayında 3,8 milyar dolar olan açık, aylık bazda 600 milyon dolar arttı. Altın ve enerji hariç denge 2,1 milyar dolar fazla verdi. Hizmet gelirleri 2,4 milyar dolarla destekleyici rol oynarken, rezervlerde 2,9 milyar dolar azalma yaşandı.

Merkez Bankası'nın nisan ayı faiz kararını açıklayacağı gün yaklaşıyor. Çoğunluk faizin yüzde 42,5’te sabit kalmasını beklerken, az sayıda ekonomist 350 baz puanlık artış öngörüyor.

Türkiye'de bireysel borçluluk her geçen yıl artarken, son dönemde özellikle 55 yaş üstü vatandaşların kredi kullanımında dikkat çekici bir yükseliş yaşanıyor. 2024’ün ilk dokuz ayında bu yaş grubunun bankalardan kullandığı kredi miktarı 124 milyar 473 milyon liraya ulaştı. Ekonomik zorluklar, ileri yaştaki bireyleri de borçlanmaya mecbur bırakıyor.

Morgan Stanley analistleri, 17 Nisan’daki PPK toplantısından faiz artışı veya sıkılaştırma gibi “şahin” adımlar gelebileceğini ve toplantıdan kritik mesajlar çıkabileceğini öngördü.

İmamoğlu’nun 19 Mart’ta gözaltına alınmasının ardından Merkez Bankası’nın net döviz rezervi üç haftada 44,5 milyar dolar eridi. Ekonomistler Prof. Dr. İbrahim Turhan, “Rezerv böyle çalkantılı dönemlerde kullanılmak için biriktirilir” dedi. Uğur Gürses, “Rezervler, sizin yanlışınızı örtmek için kullanılan bir cephane değildir.” derken İris Cibre, “Bir ülke kendi kendine bu kadar çalkantı yaratmamalı” ifadelerini kullandı.

İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla başlayan süreçte yabancının TL varlıklardan çıkışı hızlandı. İmamoğlu'nun gözaltına alındığı 19 Mart'tan bu yana hisse ve tahvilde 6,5 milyar dolarlık satış yapılırken, yerli yatırımcının döviz mevduatı 9 milyar dolara yaklaştı.

Merkez Bankası’nın Nisan 2025 Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre, 19 Mart sonrası yaşanan finansal dalgalanmanın etkisi piyasa beklentilerine yansıdı. Yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29,98’e yükselirken, 12 ay sonrası kur beklentisi 45,85 TL’ye çıktı. TCMB faizinde düşüş öngörülürken, büyüme beklentisi 2025 için yüzde 3’e geriledi.

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı 21 trilyon 973,2 milyar lira, kredi hacmi ise 17 trilyon 190,7 milyar lira oldu.