Arşivde Ara

New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı son dakika haberine göre; Trump yönetimi, dördüncü haftasına giren savaşı sona erdirmek için İran'a 15 maddelik bir plan sundu. Görüşmelerin kilit ismi ise Trump'ın "en sevdiğim mareşal" dediği Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir oldu. ABD'nin müzakere masasına oturma isteği, Washington'ın "İran'da rejim değişikliği" hedefinden vazgeçtiğinin en güçlü sinyali olarak yorumlanıyor.

İran'da ‘rejimi üç günde değiştirme’ hesabı tutmayan Trump, ani bir U dönüşüyle Tahran'la anlaştığını ve saldırılara 5 gün ara verdiğini açıkladı. İran müzakere iddiasını yalanlarken, Trump'ın ateşkes ilanına kimse inanmadı. Nihai hedefin piyasaların ateşini düşürüp, Hürmüz'ü işgal için askeri hazırlık yapmak olduğu belirtildi.

İran Atom Enerjisi Kurumu, ABD ile İsrail saldırıları esnasında Buşehr Nükleer Enerji Santrali sahasına füze isabet ettiğini açıkladı.

ABD Savunma Bakanlığı, doğrudan kara operasyonlarında kullanılan ve hızlı intikal yeteneğiyle bilinen 3 bin kişilik 82. Hava İndirme Birliği'ni Orta Doğu'ya sevk etme kararı aldı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in ortak saldırısına maruz kalan ülkesinin verdiği mücadelenin dünya halkları tarafından haklı bulunduğunu belirterek, "Bugünlerde dünyadaki birçok ülkeden halkların uyanışına tanıklık ediyoruz. Türkiye, Pakistan, Irak, Lübnan, Mısır ve Arap ülkelerinin halkları ABD ile İsrail’e ve işledikleri suçlara yönelik tepkilerini güçlü şekilde dile getiriyor" ifadelerini kullandı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İran’dan Türkiye’ye gaz akışının kesildiği iddialarını yalanlayarak arzda sorun olmadığını, depolama tesislerinin ise yüzde 71 doluluk oranına ulaştığını açıkladı.

Trump'ın İran ile 'müzakere' molası vermesinin ardından, Suudi Arabistan'ın perde arkasında savaşı tırmandırmak için yoğun bir lobi faaliyeti yürüttüğü ortaya çıktı. New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre; Suudi Arabistan Veliaht Prensi Selman, ABD-İsrail askeri harekatını Orta Doğu'yu yeniden dizayn etmek için "tarihi bir fırsat" olarak görüyor ve Trump'a "İran rejimini tamamen yok edene kadar savaşa devam etmesi" yönünde baskı yapıyor.

Filistin Esirler Cemiyeti, İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana yapılan rehine takası anlaşmaları kapsamında serbest bıraktığı 100 Filistinliyi yeniden gözaltına aldığını açıkladı. Açıklamada, bu durumun anlaşmaların ihlali anlamına geldiği vurgulandı.

Pakistan, ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Orta Doğu'da tırmanan çatışmaların çözümü için görüşmelere ev sahibi yapmaya hazır olduklarını bildirdi.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Hizbullah tehdidi sona erene kadar Lübnan’ın güneyinde Litani Nehri’ne kadar uzanan bölgenin kontrol altında tutulacağını açıkladı. Açıklamalar, İsrail’in bölgedeki askeri varlığını genişletme politikasına işaret etti.

CHP'li Milletvekili Hasan Öztürkmen, NATO’nun Türkiye’de “Çokuluslu Kolordu Türkiye (MNC-TÜR)” adıyla yeni bir karargâh kuracağı iddialarını Meclis gündemine taşıdı. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’e 6 kritik soru yönelten Öztürkmen, kamuoyunun bilgilendirilmesini isteyerek “Türkiye’de NATO kolordusunun ne işi var?” diye sordu.

Trump, İran’a yönelik askeri sürece ilişkin yaptığı açıklamada, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in operasyon fikrini ilk dile getiren isim olduğunu ima etti. Trump, sürecin nasıl şekillendiğine dair dikkat çeken ifadeler kullandı.

İran’ın en üst düzey karar alma mekanizmalarından biri olan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi’nde stratejik bir bayrak değişimi yaşandı. Cumhurbaşkanlığı kararı ve Dini Lider Ayetullah Mücteba Hamaney’in onayıyla, Konseyin Genel Sekreterliği koltuğuna Muhammed Bakır Zülkadir getirildi.

Orta Doğu’daki askeri gerilim, Türkiye’nin enerji arz güvenliğini doğrudan etkileyen bir boyuta taşındı. İsrail’in İran’daki devasa Güney Pars doğal gaz sahasına düzenlediği saldırının ardından, Tahran yönetimi Türkiye’ye yönelik gaz sevkiyatını tamamen kesti. Ankara, arz açığını Rusya ve Azerbaycan hatlarıyla yönetmeye çalışıyor.

Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla dünya, tarihinin en büyük enerji arzı kesintisiyle karşı karşıya kaldı. Bölgede mahsur kalan ve üretimi durdurulan petrol miktarı 500 milyon varile ulaşırken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, mevcut durumun 1973 petrol krizinden daha ağır bir tablo ortaya koyduğunu vurguladı.

Ocak ayında 5 bin 603 dolarla tarihi rekor kıran ons altın, jeopolitik gerilimler ve güçlenen doların etkisiyle 4 bin 340 dolar bandına gerilese de dev banka JPMorgan yükseliş beklentisini yineledi. Hürmüz Boğazı'ndaki enerji şoku Fed'in faiz indirim beklentilerini rafa kaldırırken, faizlerin yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit kalacağı öngörüsü altın fiyatları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Trump döneminin eski ABD Savunma Bakanı Emekli Orgeneral James Mattis, Washington yönetiminin İran'a karşı yürüttüğü savaşı stratejik açıdan "başarısız" bulduğunu açıkladı. ABD ve İsrail'in nihai hedeflerinin son derece "belirsiz" olduğunu vurgulayan Mattis, "Sadece hedefleri bombalamak, hiçbir zaman bir strateji eksikliğini telafi etmez" eleştirisinde bulundu. Mattis, ABD'nin geri çekilmesi halinde İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden "vergi" alabileceği uyarısında da bulundu.

ABD merkezli Wall Street Journal gazetesi, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) İran’a karşı askeri çatışmalara katılmaya doğru adım adım ilerlediğini öne sürdü. Haberde Körfez ülkelerinin ABD üsleri ve İran’a yönelik önlemlerindeki sıkılaşmaya dikkat çekildi.

İsrail basınında yer alan iddialara göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin ABD tarafına, İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in müzakerelere açık olduğu mesajını gizlice ilettiği öne sürüldü. İddialar, İran-ABD temaslarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

➣Orta Doğu’da tansiyon her geçen gün yükseliyor. ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan gerilim sıcak çatışmaya dönüşürken, bölgedeki gelişmeler dünya siyasetini ve ekonomisini derinden etkiliyor. Savaşın nereye evrileceği, ne kadar süreceği ve Türkiye’nin bu süreçte nasıl bir politika izleyeceği en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.

İsrail ordusu, ABD ile birlikte 28 Şubat’tan bu yana İran’a yönelik düzenlenen saldırılarda 3 binden fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Açıklamada, son saldırılarda da çok sayıda askeri ve istihbarat tesisinin hedef alındığı öne sürüldü.

Ekonomi Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz başkanlığında toplandı. Toplantının ardından yazılı açıklama yapılması bekleniyor.

MHP lideri Bahçeli, TBMM Grup Toplantısı’nda “Terörsüz Türkiye, Türk ile Kürt’ün ebedi kardeşlik baharıdır” dedi. “Uluslararası insancıl hukuk paçavraya dönmüştür” ifadelerini kullanan Bahçeli, ABD-İsrail saldırılarını eleştirdi. “Her ülkenin, buna bazı İslam ülkeleri de dahil İspanya Başbakanı’nın onurlu, ilkeli ve cesur tavrından ilham almaları, bununla mündemiç hareket etmeleri insani değerlerin ve devletlerin egemenlik hukukunun savunulması adına tarihi bir mecburiyettir." dedi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart’tan bu yana devam eden İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 1039’a yükseldiğini duyurdu. Bölgedeki çatışmaların şiddeti artarken, yaralı sayısının 3 bine yaklaşması insani yardım koridorlarına duyulan ihtiyacı bir kez daha gündeme taşıdı.

Trump, büyük bir hezimete dönen İran savaşının faturasını kabinesine kesmeye başladı. Yaptığı son açıklamada savaş kararının nasıl alındığını anlatan Trump, Savunma Bakanı Pete Hegseth'i işaret ederek, "Pete, sanırım ilk konuşan sendin. 'Hadi yapalım' dedin" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Trump'ın savaşın sorumluluğunu üzerinden atarak Hegseth'i günah keçisi ilan ettiği şeklinde yorumlandı.

ABD Başkanı Trump'ın, enerji tesislerini vurma tehdidinden vazgeçerek İran ile "müzakere yürütüldüğünü" açıklamasına dair Washington Post'tan çarpıcı bir analiz geldi. Habere göre, Trump'ın bu ani diplomatik manevrasının arkasında yatan asıl sır, ABD'li yetkililerin savaşın başındaki "İran rejimini devirme" hedeflerine ulaşılmasının 'pek olası olmadığını' kabul etmeleri oldu. Ayrıca küresel enerji piyasalarındaki çöküş riski de bu kararı hızlandırdı.

Trump'ın İran ile müzakere yürütüldüğüne dair açıklamalarının ardından, İran ordusu gece saatlerinde İsrail'in başkenti Tel Aviv'i ve ülkenin nükleer kalbi Dimona'yı balistik füzelerle hedef aldı. Amatör kameralarca kaydedilen görüntülerde hava savunma sistemlerinin füzeleri engellemeye çalıştığı görülürken, pek çok füzenin de hedefine ulaştığı gözlemlendi.

Birbirine 90 derece zıt açıklamalar yatırımcının psikolojini bozdu. Güne sert düşüşle başlayan piyasalarda Trump’ın ‘anlaşmaya varmak üzereyiz’ açıklamaları yeni alım dalgası yarattı. Ancak İran bu açıklamayı doğrulamayınca kafalar yeniden karıştı. Yatırımcı elindeki değeri koruma çabası gösterirken Trump, yaptığı manipülasyonlarla dünya ekonomisine de büyük zarar verdi.

İletişim profesürü Hakan Temiztürk, sosyal medya ve yapay zeka çağında Ramazan boyunca televizyonlarda nasihatler veren vazilerin dediklerini artık anlamsız kaldığını yazdı. Temiztürk, ‘Ekrana çıkanların atalarıyla övünmeyi bırakıp bugünün nesillerine bugünün meselelerini, bugünün çözümlerini, bugünün teknikleriyle anlatması daha faydalı olacaktır’ diyor.

Rejimi üç günde değiştirme hedefiyle İran’a saldırı başlatan Trump, savaşın üçüncü haftası biterken, içine düştüğü çaresiz durumdan çıkmanın yollarını arıyor. Önceki gün ‘İran’ı tümden yok edeceğim’ tehdidi savuran ABD Başkanı dün ‘Görüştüğümüz İranlı yetkililerle her konuda anlaştık’ diyerek savaşı bitirme açıklaması yaptı. Tahran ise görüşme iddiasını yalanladı.

Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, ABD Başkanı Trump'ın İran ile anlaşmaya varıldığı yönündeki açıklamalarını değerlendirdi. Trump'ın isimsiz bir İranlı liderle görüştüğünü söylemesinin İran içindeki liderlik kadrosuna yönelik bir "psikolojik harp taktiği" olabileceği uyarısında bulunan Davutoğlu, bölgede kalıcı barış için 4 maddelik bir ateşkes ve müzakere haritası önerdi.

İsrail Başbakanı Netanyahu, Orta Doğu'da çıkmaza giren savaşın sonlandırılmasına dönük tartışılan İran ile ABD arasındaki muhtemel anlaşma hakkında, "Herhangi bir anlaşmada hayati çıkarlarımızı koruyacağız" ifadelerini kullandı.

İsrail medyasının, ABD Başkanı Trump ile müzakere yürüten "isimsiz üst düzey İranlı yetkilinin" Muhammed Bakır Kalibaf olduğu yönündeki haberlerine Tahran'dan en yetkili ağızdan yalanlama geldi. İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD ile hiçbir görüşme yapılmadığını vurgulayarak, bu iddiaların petrol piyasalarını manipüle etmeyi amaçlayan "sahte haberler" olduğunu belirtti.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ülkesinin silahlı kuvvetlerini ve savunucularını överek, İran’ın geleceğinin halk ile ordu arasındaki "kutsal birliğe" bağlı olduğunu vurguladı.

Lübnan, İsrail'in saldırı tehdidi karşısında ülke içinde yerinden edilenlerin resmi sayısının 1 milyon 160 bine yükseldiğini açıkladı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamalarının ardından İsrail ve ABD’ye ait askeri hedeflere yeni bir saldırı başlattı. DMO, operasyonların başarıyla gerçekleştirildiğini duyururken, Trump’ın psikolojik savaşının artık etkisini yitirdiğini belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail ile İran'a karşı yürüttükleri saldırıları 9 Nisan'da bitirmeyi hedeflediği iddia edildi.

Bloomberg'in üst düzey kaynaklara dayandırdığı habere göre Riyad'dan İran'a karşı sert bir hamle geldi. Suudi Arabistan, enerji ve su santrallerinin hedef alınması halinde İran'ı doğrudan vurmaya hazır olduğunu Washington'a bildirdi.

Almanya Başbakanı Merz, ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşmede İran’a yönelik planlanan saldırılara ilişkin endişelerini ilettiğini açıkladı. Trump’ın saldırıları 5 gün erteleme kararı aldığını belirten Merz, bu sürecin İran ile doğrudan temas ve diplomasi için fırsat oluşturduğunu vurguladı.

Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi telefonda görüştü. Cho, Orta Doğu'daki durumdan endişe duyduklarını dile getirerek Hürmüz Boğazı’nda "gerekli güvenlik önlemlerinin alınması'' çağrısında bulundu.

Trump'ın İran'ın enerji santrallerini vurma tehdidinden sürpriz bir kararla geri adım atmasının arkasındaki gizli diplomatik trafik gün yüzüne çıktı. Axios'un üst düzey kaynaklara dayandırdığı haberine göre; Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde ABD'nin doğrudan temas kurduğu İranlı ismin, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf olduğu öğrenildi.

Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ile İranlı mevkidaşı Erakçi, Basra Körfezi’ndeki artan gerilimi telefonda görüştü. Lavrov, ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer altyapısına yönelik saldırılarını “kabul edilemez” olarak nitelendirirken, Erakçi olası bir saldırıya “hızlı ve kararlı” yanıt verileceğini vurguladı. Taraflar, çatışmaların yayılma riskine dikkat çekerek siyasi çözüm çağrısında bulundu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde, enerji altyapılarına yönelik saldırı tehditlerini “savaş suçu ve soykırım” olarak nitelendirdi. Görüşmede bölgedeki son gelişmeler, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik durumu ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları da ele alındı.

İYİ Parti Sözcüsü Buğra Kavuncu, Türkiye’nin ekonomik ve jeopolitik risklerle karşı karşıya olduğunu belirterek gıda güvenliği, enerji ve tarım alanlarında acil önlemler alınması çağrısı yaptı. Devlet Planlama Teşkilatı’nın yeniden tam kapasite çalışması gerektiğini vurgulayan Kavuncu, ekonomide stagflasyon tehlikesine dikkat çekerken, Nevruz kutlamalarındaki bazı görüntülere de sert tepki gösterdi.

Filistin Sağlık Bakanlığı, 7 Ekim 2023’ten bu yana devam eden süreçte Gazze Şeridi’ndeki toplam can kaybının 72 bin 263’e yükseldiğini duyurdu. Ateşkes sürecine rağmen enkaz altından çıkarılan cenazeler ve hastanelere ulaşan yaralılar, bölgedeki insani dramın boyutlarını gözler önüne sermeye devam ediyor.

Tel Aviv Üniversitesi Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü araştırmacısı Orit Perlov'un, İran'a yönelik operasyonlarda altyapı tesisleri yerine "üst düzey yetkililerin çocuklarının hedef alınmasını" önerdiği sosyal medya paylaşımı okuyanların kanını dondurdu. Tevrat'taki olaylara atıf yaparak "çocuk katliamı" çağrısında bulunan akademisyen, gelen tepkilerin ardından mesajını sildi.

ABD Başkanı Trump, İran'ın enerji santrallerini vurmak için verdiği 48 saatlik askeri ültimatomu geri çekti. Trump, ABD ve İran arasında son iki gündür çatışmaları sona erdirmeye yönelik "verimli görüşmeler" yapıldığını açıklayarak, planlanan askeri harekatın 5 gün süreyle ertelendiğini duyurdu.

İran Savunma Konseyi, ABD ve İsrail'in İran kıyılarına veya adalarına yönelik olası bir saldırı girişiminde bulunması halinde Basra Körfezi'ne deniz mayınları döşeneceğini açıkladı. Konsey, böyle bir senaryonun körfezdeki deniz trafiğini uzun süre durdurabileceği uyarısında bulundu.