Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin son dönemde başlattığı ticari soruşturmalara karşılık olarak “ticaret engeli” incelemesi başlattığını açıkladı. Açıklamada, sürecin Çin Dış Ticaret Yasası ve Yabancı Ticaret Engellerini Soruşturma Yönetmeliği çerçevesinde yürütüleceği belirtildi.
Pekin yönetimi, Washington’ın özellikle “kapasite fazlası” ve “zorla çalıştırma” iddialarına dayandırdığı soruşturmaların haksız olduğunu savundu.
“KÜRESEL TİCARETİ OLUMSUZ ETKİLER”
Bakanlık açıklamasında, ABD’nin aldığı tedbirlerin yalnızca Çin’i değil, küresel ticaret sistemini de etkileyebileceği vurgulandı. Açıklamada, söz konusu uygulamaların tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabileceği ve özellikle yeşil enerji ürünlerinin ticaretini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Çin, ilgili sektörlerin çıkarlarını korumakta kararlı olduğunu da duyurdu.
ABD’DE YASAL TARTIŞMA
ABD’de ise tarifelere ilişkin hukuki süreç dikkat çekiyor. ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta ABD Başkanı Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin dayanağı olan Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nın (IEEPA) başkana bu yönde bir yetki vermediğine hükmetmişti.
Bu kararın ardından, Trump yönetiminin daha önce “karşılıklı tarifeler” kapsamında birçok ülkeye uyguladığı gümrük vergileri hükümsüz hale gelmişti. Süreç sonrasında binlerce şirket, ABD yönetimine dava açarak ödedikleri vergilerin iadesini talep etti.
301. MADDE SORUŞTURMALARI DEVREDE
ABD yönetimi, tarifeleri yeniden hukuki zemine oturtmak amacıyla yeni bir adım attı. 11 Mart’ta aralarında Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan’ın bulunduğu 16 ekonomi hakkında “imalat sektöründe yapısal kapasite fazlası” gerekçesiyle soruşturma başlatıldı.
Bunu 12 Mart’ta duyurulan ikinci dalga izledi. Bu kapsamda aralarında Çin’in de bulunduğu 60 ekonomi hakkında, “zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları” gerekçesiyle ABD Ticaret Yasası’nın 301. maddesi uyarınca inceleme başlatıldığı açıklandı.
301. MADDE NEYİ KAPSIYOR?
1974 tarihli ABD Ticaret Yasası’nın 301. maddesi, ABD başkanına uluslararası ticaret kurallarını ihlal ettiği değerlendirilen yabancı ülkelere karşı tarifeler dahil çeşitli ticari önlemler alma yetkisi tanıyor.
