İtalya'da bir süredir tartışılan seçim yasası reformu, parlamentonun üst kanadı Senato'daki görüşmelerin ardından oylandı.
205 sandalyeli Senato Genel Kurulu'nda yapılan oylamada tasarı 71 "hayır" oyuna karşı 113 "evet" oyuyla kabul edildi.
Oylama öncesinde muhalefetteki sol partilerin senatörleri, düzenlemeyi protesto etti. Senatörler, üzerinde "Dolandırıcılık yasasına hayır" ve "Sahtekarlık yasası" ifadelerinin yer aldığı dövizler açtı.
MUHALEFET DÜZENLEMEYE KARŞI ÇIKIYOR
Muhalefet partileri, yeni seçim sisteminin mevcut seçim düzenini köklü biçimde değiştireceğini savunuyor.
Sol partiler, iktidar koalisyonunun gelecek yıl yapılması planlanan genel seçimleri kaybetme ihtimalinden duyduğu endişe nedeniyle düzenlemeyi yasalaştırmaya çalıştığını ileri sürüyor.
Muhalefete göre, yeni sistem oylarla parlamentodaki sandalye dağılımı arasındaki dengeyi bozabilecek ve parlamentodaki temsil ilkesini zayıflatabilecek sonuçlar doğurabilecek.
Hükümetteki sağ partiler ise tasarının siyasi istikrarı güçlendireceğini savunuyor.
TASARI YENİDEN TEMSİLCİLER MECLİSİ'NE GİDECEK
Yeni seçim yasası tasarısı, Senato'dan önce parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi'nde temmuz ayında görüşülerek kabul edilmişti.
Ancak Senato'daki görüşmeler sırasında tasarıda bazı değişiklikler yapıldı. Bu nedenle düzenlemenin, söz konusu değişikliklerin görüşülmesi ve oylanması için yeniden Temsilciler Meclisi'ne gönderilmesi gerekiyor.
Senato'da değiştirilen maddeler arasında tercihli oy hakkı, seçimlere katılacak seçmen listeleri için gerekli imza sayısı ve bazı seçmenlerin kendi seçim bölgeleri dışında oy kullanabilmesine ilişkin düzenlemeler bulunuyor.
Bu kapsamda seçmenler, pusulada en fazla 3 tercih yapabilecekleri 6 adaydan oluşan bir listeye oy verecek. Bir seçmen listesinin seçime katılabilmesi için ise en az 6 bin imza toplaması gerekecek.
Ayrıca bir aile yakınına bakım sağlamak amacıyla kendi seçim bölgesi dışında bulunan bazı seçmenlerin, bulundukları yerde oy kullanabilmesine imkan tanınması öngörülüyor.
Senato'da değişiklik yapılan bu maddelerin 28 Eylül'de Temsilciler Meclisi'nde yeniden görüşülmesi bekleniyor.
YENİ SİSTEM YÜZDE 42 OY ALAN İTTİFAKA EK SANDALYE VERECEK
Meloni hükümetinin hazırladığı tasarı, İtalya'da halihazırda uygulanan ve dar bölge çoğunluk sistemi ile nispi temsil sisteminin birlikte kullanıldığı seçim düzeninin yerine yeni bir nispi temsil sistemi getirmeyi öngörüyor.
Buna göre, genel seçimlerde en fazla oyu alan ittifakın parlamentoda çalışabilir bir çoğunluğa sahip olabilmesi için, söz konusu ittifakın oyların en az yüzde 42'sini alması şartıyla ek milletvekilliği ve senatörlük kazanması planlanıyor.
Tasarıya göre yüzde 42 oy oranına ulaşan ittifaka, Temsilciler Meclisi'nde 70 milletvekili, Senato'da ise 35 senatör verilerek parlamentoda toplam yüzde 55'lik çoğunluğa ulaşması sağlanacak.
Hiçbir ittifakın yüzde 42'lik oy oranını aşamaması ya da Temsilciler Meclisi ile Senato seçimlerinde farklı sonuçların ortaya çıkması durumunda ise tamamen nispi temsil sistemine geçilecek.
HÜKÜMET DAHA İSTİKRARLI YÖNETİMLER HEDEFLİYOR
Başbakan Meloni ve koalisyon ortakları, yeni seçim sistemiyle hükümetlerin 5 yıllık görev süresini tamamlamasının kolaylaştırılacağını savunuyor.
Hükümetin yaklaşımına göre düzenleme, seçimlerin ardından uzun süren koalisyon oluşturma görüşmelerinin azaltılmasını ve seçimi kazanan ittifakın parlamentoda rahat bir çoğunlukla hükümet kurabilmesini amaçlıyor.
Muhalefet ise yüzde 42 oy alan ittifaka ek sandalyeler verilmesinin oy-sandalye dengesini değiştireceğini belirterek düzenlemeye karşı çıkıyor.
2027 SEÇİMLERİ ÖNCESİNDE TARTIŞILIYOR
Seçim yasası reformu, gelecek yıl yapılması planlanan genel seçimler öncesinde İtalya'da siyasi tartışmaların gündeminde bulunuyor.
Son kamuoyu yoklamalarında Meloni'nin partisi İtalya'nın Kardeşleri (FdI) parti bazında ilk sırada yer alıyor. Bununla birlikte hükümetteki koalisyon ortaklarının oy kaybı ve muhalefetteki sol partilerin oylarında görülen hafif artış nedeniyle 2027 seçimlerinin ardından daha parçalı bir parlamento tablosunun ortaya çıkabileceğine yönelik değerlendirmeler yapılıyor.
