Küresel tedarik zinciri, 2026 yılına jeopolitik bir türbülansla girdi. Ocak ayı sonu itibarıyla İran’daki stratejik limanlarda yaşanan hareketlilik ve ABD ile süregelen gerilim, deniz taşımacılığında risk algısını zirveye taşıdı. Brent petrolün dört ayın en yüksek seviyelerine tırmanmasıyla birlikte, taşımacılık maliyetlerinin en büyük kalemi olan yakıt giderleri yeniden alarm vermeye başladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI VE "SAVAŞ RİSKİ" PRİMİ
Dünya Gazetesi'nin haberine göre, gerilimin merkez üssü olan Hürmüz Boğazı, küresel enerji arzı kadar deniz ticareti güvenliği için de kritik bir eşik olma özelliğini koruyor. Bölgedeki askeri hareketlilik, gemi işletmecilerini iki büyük zorlukla karşı karşıya bırakıyor:
Sigorta Çıkmazı: "Savaş riski" ve "sabotaj" kapsamlı sigorta primlerinde yaşanan sert yükseliş, konteyner başına düşen operasyonel maliyetleri doğrudan yukarı çekiyor.
Navlun Baskısı: Artan güvenlik harcamaları ve rotalardaki olası değişiklikler, küresel navlun tarifelerinde yukarı yönlü bir eğilimi kaçınılmaz kılıyor.
TEDARİK ZİNCİRİNDE "DOMİNO ETKİSİ"
Uzmanlar, lojistik maliyetlerindeki bu artışın nihai tüketiciye yansımasının kaçınılmaz olduğu konusunda hemfikir. Özellikle elektronik, teknoloji ve hızlı tüketim mallarında, hammadde ve taşıma maliyetlerindeki yükselişin ürün etiketlerine yansıması bekleniyor. Uluslararası tedarikçiler, 2026 yılını "risk yönetimi ve fiyatlama politikalarının yeniden belirlendiği" bir dönem olarak kodluyor.
TÜRKİYE: STRATEJİK KONUM VE RİSK YÖNETİMİ
Küresel kriz, 2028 yılına kadar lojistik hizmet ihracatını 78 milyar dolara çıkarmayı hedefleyen Türkiye için de hem bir test hem de bir fırsat alanı yaratıyor. UTİKAD ve sektör temsilcileri, Türkiye'nin transit merkez konumunu koruması için şu başlıklara dikkat çekiyor:
Alternatif Güzergâhlar: Orta Koridor gibi stratejik yolların etkin kullanımı.
Maliyet Optimizasyonu: Artan yakıt ve finansman giderlerine karşı verimlilik odaklı modelleme.
Risk Yönetimi: 2026'nın jeopolitik risklerin belirleyici olduğu bir "denge yılı" olarak kabul edilmesi.
