Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), halihazırda 23 ülkede varlığı kanıtlanan ve çok sayıda genetik değişim barındıran yeni bir Covid-19 (koronavirüs) mutasyonunu takibe aldı.
Teknik olarak BA.3.2 şeklinde kodlanan ve kamuoyunda 'cicada' (ağustos böceği) ismiyle bilinen bu varyant; Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İngiltere, Hong Kong ve Mozambik gibi farklı coğrafyalarda saptandı.
Bilim insanları henüz bu varyantın öncekilerden daha ölümcül olduğuna dair kesin bir veri elde etmese de, küçük yaştaki bireylerin bu enfeksiyona karşı yetişkinlerden daha savunmasız olabileceği üzerinde duruyor.
Kızamık paniği: Vaka sayıları 2023 yılını ikiye katladı
AĞUSTOS BÖCEĞİ GİBİ UYKUDA BEKLEYEN VARYANT: CICADA
BBC Türkçe'de yer alan habere göre, BA.3.2 varyantına 'cicada' denmesinin temel nedeni, ilk saptanışının ardından bazı bölgelerde uzun süre sessiz kalması ve ardından aniden yayılmaya başlaması olarak açıklandı.
Tıpkı ağustos böceklerinin toprak altında yıllarca bekleyip aniden yüzeye çıkması gibi, bu virüs de ilk kez 15 Kasım 2024 tarihinde Güney Afrika'da görüldü ancak vaka sayılarındaki asıl tırmanış 15 Eylül 2025 döneminde başladı.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), son verilerinde 25 eyalette bu varyantın izlerine rastlandığını duyurdu.
CDC, virüsün 132 atık su örneğinde, 5 klinik vakada ve 4 yolcunun burun sürüntüsünde saptandığını bildirdi.
DSÖ ise bu mutasyonu 'izleme' kategorisine alarak küresel halk sağlığı için potansiyel risk teşkil edip etmediğini araştırmaya devam ediyor.
ÇOCUKLARIN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ HEDEFTE
New York bölgesindeki vakalardan elde edilen verileri yorumlayan araştırmacı Ryan Hisner, çocukların BA.3.2 testlerinin pozitif çıkma ihtimalinin büyüklere oranla daha kuvvetli olduğunu savundu.
Cambridge Üniversitesi Terapötik İmmünoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü bünyesinde görev yapan Prof. Ravindra Gupta, bu çalışmanın henüz resmi bir hakem onayından geçmediğini ancak mantıklı göründüğünü ifade etti.
Gupta, çocukların daha az virüsle temas etmeleri nedeniyle bağışıklık sistemlerinin bu yeni yapıları tanımakta zorlandığını belirterek bir açıklama yaptı:
"Yetişkinlerde koruyucu antikor üretimi yıllar içinde olgunlaşır. Çocuklar bu süreçten çok daha az yıl geçirdi. Bu da virüse karşı daha hassas olmalarını kısmen açıklayabilir."
Bazı uzmanlar ise virüsteki mutasyona uğramış özel bir proteinin doğrudan çocuklardaki enfeksiyon mekanizmasıyla ilgili olabileceğini düşünüyor.
DSÖ duyurdu: Ölüm oranı yüzde 75, aşı ve ilacı bulunmuyor
BELİRTİLERDE RADİKAL BİR DEĞİŞİKLİK GÖZLENMEDİ
Şu ana kadar elde edilen veriler, cicada varyantının insanlarda diğer türlerden daha ağır bir klinik tabloya yol açtığını kanıtlamıyor.
East Anglia Üniversitesi epidemiyoloji uzmanı Prof. Paul Hunter, bu varyanta özgü spesifik bir belirti bulunmadığını dile getirdi.
Covid-19 vakalarında sıklıkla görülen ateş, boğaz ağrısı, öksürük, halsizlik, burun tıkanıklığı, kas ağrıları ve ishal gibi şikayetlerin bu varyantta da geçerli olduğu vurgulandı.
Reading Üniversitesi viroloğu Ian Jones, "Virüs, varyanttan bağımsız olarak aynı hücreleri hedef alıyor, bu nedenle belirtiler aşağı yukarı aynı kalıyor" diyerek durumun genel karakterini özetledi.
YÜKSEK MUTASYON ORANI BAĞIŞIKLIKTAN KAÇABİLİR
RNA virüslerinin doğası gereği hızlı değişim geçirdiğini belirten CDC yetkilileri, BA.3.2 mutasyonunu 'yüksek derecede farklılaşmış' olarak tanımlıyor.
Orijinal Omicron varyantından ciddi farklar taşıyan bu yeni tür, bağışıklık sisteminin tanımasını zorlaştıracak bir yapıya sahip.
Ian Jones, virüsün toplumdaki antikorlardan kaçma başarısı sayesinde yavaş ancak istikrarlı bir şekilde yayıldığını belirtti.
Bu durum, virüsün biyolojik olarak başarılı bir strateji izlediğini gösteriyor.
Acil servislerde grip kaynaklı yoğunluk yaşanıyor
AŞILARIN KORUYUCULUĞU VE KÜRESEL ERİŞİM SORUNU
Uzmanlar, mevcut mutasyonlar sebebiyle aşıların tam koruma sağlamayabileceğini ancak yine de hayati önem taşıdığını hatırlatıyor.
Ian Jones, "Enfekte olsanız bile hastalığı hafif geçirmenizi sağlar" diyerek aşılamanın önemine dikkat çekti.
DSÖ verilerine göre dünya genelinde aşılanma oranı yüzde 67 seviyesinde seyrediyor.
Ancak yeni varyantlara karşı geliştirilen hatırlatma dozlarına erişimde ülkeler arasında hala büyük bir adaletsizlik hakim.
İlaç firmalarının sadece bu varyanta özel bir aşı üretmesi için vaka sayılarında ve hastalığın şiddetinde çok ciddi bir artış yaşanması gerekiyor.
RİSK GRUPLARI İÇİN DİKKATLİ OLMA ÇAĞRISI
Salgın hastalıklar uzmanı Prof. Paul Hunter, yeni varyantların ortaya çıkmasının doğal bir süreç olduğunu ve SARS-CoV-2 virüsünün tamamen yok olmasının beklenmediğini söyledi.
Varyantların enfeksiyon dalgaları oluşturabileceğini ancak ölümlerin ve ağır vakaların azalma eğiliminde kalacağını öngörüyor.
DSÖ ise 2025 Aralık ayında yaptığı değerlendirmede, cicada varyantının halk sağlığı riskinin düşük olduğunu ve ağır hastalık verisinin bulunmadığını teyit etti.
Uzmanlar, özellikle altmış beş yaş üstü, bağışıklığı zayıf ve kronik hastalığı olan bireylerin dikkatli olması gerektiğini vurguluyor.
Prof. Ravindra Gupta, "Sağlıklı çocuklarda hastalık sınırlı seyredecektir ancak kalp veya akciğer hastalığı olan çocuklarda erken tıbbi yardım kritik önem taşıyor" uyarısında bulundu.
Bilim dünyası onayladı: Bal ve limon karışımı gerçekten işe yarıyor
