İlk kez 1927 yılında Birleşik Krallık’ta tüketicilerle buluşan Jaffa Cakes; sünger kek tabanı, portakal aromalı jöle dolgusu ve çikolata kaplamasıyla ülkenin en ikonik atıştırmalıklarından biri. Ancak bu ikonik lezzet, İngiliz halkını yıllardır ikiye bölmüş durumda. Kimi onu bir kek olarak kabul ederken, kimi de boyutundan ve bisküvi kutularında saklanmasından yola çıkarak onun bir bisküvi olduğunu savunuyor.
Üretici McVitie's'in piyasaya sürdüğü "Jaffa Cake aromalı Digestive bisküvi" ise küllenen bu ateşi yeniden harladı.

İNGİLİZ BASINI MANŞETLERE TAŞIDI
Ada basını bu tatlı tartışmaya geniş yer ayırdı. Daily Mail gazetesi haberi “That takes the cake, it’s a McVitie’s Jaffa biscuit!” (İşte bu harika, bu bir McVitie's Jaffa bisküvisi!) başlığıyla sayfalarına taşıdı. Gazete, ürünün yasal olarak kek kabul edilmesine rağmen süpermarketlerde ısrarla bisküvi reyonlarında satıldığına ve evlerde bisküvi kutularında saklandığına dikkat çekti.
The Sun gazetesi ise konuya daha mizahi bir dilden yaklaşarak “Official Jaffa Cake is a biscuit!” (Resmi olarak Jaffa Cake bir bisküvidir!) manşetini attı. Haberde, yeni ürünün orijinal Jaffa Cakes olmadığı; ancak portakal aromalı, çikolata kaplı ve "bisküvi" formundaki yapısıyla tartışmaya yeni bir boyut kazandırdığı ifade edildi.

1991'DEKİ TARİHİ MAHKEME KARARI VE İKİYE BÖLÜNEN ÜNLÜLER
Tartışmanın en bilinen dönüm noktası 1991 yılında yaşanmıştı. O dönemde ürünün vergilendirilmesiyle ilgili açılan davada mahkeme, Jaffa Cakes’in yasal olarak bir “kek” olduğuna hükmetmişti. Ancak bu resmi tescil, tüketiciler ve hatta gastronomi dünyasının ünlü isimleri arasındaki fikir ayrılığını bitirmeye yetmedi.
Ünlü yemek yazarı Nigel Slater, Jaffa Cakes’in küçük bisküvi boyutundaki formuna dikkat çekerek “bisküvi” tarafında yer alırken; dünyaca ünlü şef Jamie Oliver, ürünün sünger kek tarifine dayandığını vurgulayarak “kek” savunucularının bayraktarlığını yapıyor.
YAPAY ZEKÂ DA "KEK" DEMİŞTİ
İngilizleri bölen bu tartışma, yakın zamanda bilimin de radarına girmişti. Auckland Üniversitesi’nden fizikçi Dr. Heloise Stevance, 2021 yılında yapay zekâ yardımıyla bu soruya kesin bir yanıt aradı. Geleneksel kek ve bisküvi tarifleriyle eğitilen algoritma, verileri analiz ettikten sonra Jaffa Cakes’i “kek” olarak sınıflandırdı. Dr. Stevance araştırmasında, bu konunun Birleşik Krallık’ta aileler arasında en çok fikir ayrılığı ve tartışma yaratan konulardan biri olduğunu da vurguladı.
SOSYAL MEDYADA "OYUNUN KURALLARI DEĞİŞTİ" YORUMU
Yasal kararlara ve yapay zekâ analizlerine rağmen, McVitie's'in "Jaffa Cake lezzetini Digestive bisküviyle" buluşturması sosyal medyada büyük heyecan yarattı. Yeni melez ürünü tadan tüketiciler, yaptıkları yorumlarda bisküviyi "fena halde lezzetli" olarak nitelendirirken, bazı kullanıcılar bu hamlenin "oyunun kurallarını tamamen değiştirdiğini" savundu.
Görünen o ki; üretici firma "bisküvi" versiyonunu piyasaya sürse de, İngiltere'deki "kek mi bisküvi mi" tartışması daha uzun yıllar çay saatlerini meşgul etmeye devam edecek.
