Norveç Kralı Harald V, 89 yaşında hayatını kaybetti. Oslo’daki Kraliyet Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Harald’ın 28 Ağustos Cuma günü saat 06.35’te Oslo Üniversite Hastanesi’nde huzur içinde yaşamını yitirdiği bildirildi.
Saray, bir gün önce Kral Harald’ın sağlık durumunun kötüleştiğini ve “son derece ciddi” olduğunu açıklamıştı. Bunun üzerine Kraliçe Sonja ile naip olarak görev yapan Veliaht Prens Haakon programlarını iptal etmişti.
Norveç Kralı Harald V hayatını kaybetti
NORVEÇ’TE BAYRAKLAR YARIYA İNDİRİLDİ
Kral Harald’ın ölümünün ardından Norveç’te yas başladı. Saraydaki bayraklar yarıya indirilirken, ülke genelindeki kiliselerde öğle saatlerinde çanların çalacağı açıklandı.
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre de yaptığı açıklamada, ülkenin büyük bir kayıp yaşadığını belirterek, “Bütün bir ulus yas içinde” dedi.
Støre, Harald V’in 30 yılı aşkın hükümdarlığı boyunca Norveç halkına duyduğu güveni koruduğunu ve ülkenin birlik duygusuna önemli katkı sağladığını söyledi.
TAHTA HAAKON GEÇTİ
Harald V’in ölümüyle birlikte tahta oğlu Haakon geçti. İsveç Kralı Carl XVI Gustaf da yayımladığı mesajda Harald’ı yakın bir dost olarak nitelendirirken, tahta geçen Haakon’a başarı dileklerini iletti.
Harald, 1991’den bu yana Norveç’in sembolik devlet başkanı olarak görev yapıyordu ve Avrupa’nın en yaşlı hükümdarıydı.
UZUN SÜREDİR SAĞLIK SORUNLARIYLA MÜCADELE EDİYORDU
Harald V, 17 Ağustos’tan bu yana Oslo Üniversite Hastanesi’nde tedavi görüyordu. Kralın hemolitik anemi nedeniyle hastaneye kaldırıldığı açıklanmıştı. Harald, daha önce de çeşitli sağlık sorunları yaşamış, 2003’te mesane kanseri ameliyatı geçirmiş ve 2024’te kalp pili takılmıştı.
Buna rağmen tahttan çekilmeyi hiçbir zaman düşünmediğini söyleyen Harald, Norveç parlamentosu önünde verdiği yemin nedeniyle görevini ömür boyu sürdüreceğini vurguluyordu.
KRALİYET AİLESİNDE EPSTEIN TARTIŞMASI
Harald’ın ölümü, Norveç kraliyet ailesinin son dönemde ciddi tartışmalarla karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşti.
Tahta geçen Haakon’un eşi Mette-Marit’in, cinsel suçlardan hüküm giymiş Jeffrey Epstein ile 2011-2014 yılları arasında yazıştığının ortaya çıkması Norveç’te büyük tepki yaratmıştı.
ABD’de yayımlanan belgelerde Mette-Marit’in adının yaklaşık bin kez geçtiği öne sürülmüş, Başbakan Støre de veliaht prensesi “kötü muhakeme” göstermekle eleştirmişti.
Mette-Marit daha sonra yaptığı açıklamada Epstein ile dostluğu nedeniyle “derin pişmanlık” duyduğunu belirtmiş ve kraliyet ailesini zor durumda bıraktığı için özür dilemişti.
OĞLU DA HAPİS CEZASI ALMIŞTI
Mette-Marit’in önceki ilişkisinden olan oğlu Marius Borg Høiby de son aylarda kraliyet ailesinin gündeminde önemli yer tutmuştu.
29 yaşındaki Høiby, haziran ayında iki tecavüz ve eski partnerine yönelik şiddetin de aralarında bulunduğu toplam 34 suçlamadan mahkûm edilmiş ve dört yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Høiby karara itiraz etti.
Bu gelişmelerin ardından Norveç’te monarşiye verilen destek de gerilemişti.
Şubat ayında yapılan bir ankette monarşiye destek yüzde 54’e düşerken, bu oran 2024’te yüzde 72 seviyesindeydi. Bazı anketlerde halkın yaklaşık yarısı Mette-Marit’in kraliçe olamayacağını düşündüğünü belirtmişti.
NORVEÇ MONARŞİSİNİN MODERNLEŞTİRİCİSİ
Harald V, Norveç monarşisini modernleştiren isimlerden biri olarak görülüyordu.
1968’de halktan biri olan Sonja ile evlenen Harald, çocuklarının eş seçimlerinde de geleneksel kraliyet kalıplarının dışına çıkılmasına destek verdi.
Oxford’da eğitim gören Harald, gençliğinde ülkesini Tokyo, Mexico City ve Münih Olimpiyatları’nda yelken branşında temsil etmişti.
Özellikle 2011’de Anders Behring Breivik’in düzenlediği ve 77 kişinin hayatını kaybettiği saldırıların ardından yaptığı birlik ve dayanışma konuşması, Norveç’te geniş yankı uyandırmıştı.
2016’da yaptığı bir başka konuşmada ise göçmenler, farklı inanç grupları ve LGBT bireyler üzerinden Norveç toplumunun çeşitliliğini savunmuştu.
