Macaristan'da pazar günü gerçekleştirilen tarihi seçimlerde uzun süredir iktidarda olan Başbakan Viktor Orban'ın muhalefet lideri Peter Magyar'a karşı aldığı yenilgi, Avrupa Birliği (AB) koridorlarında büyük bir memnuniyetle karşılandı. ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times'ta (NYT) Jeanna Smialek imzasıyla yayımlanan analize göre, bu sonuç yıllardır süren Brüksel-Budapeşte krizinde yepyeni bir sayfa açma potansiyeli taşıyor.
Sosyal medyayı sallayan zafer dansı: Macaristan'ın müstakbel Sağlık Bakanı sahnede şov yaptı
Orban'ın yenilgiyi kabul etmesinin ardından üst düzey AB yetkililerinden gelen mesajlar, değişimin Brüksel'deki yankısını gözler önüne serdi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, oyların sayıldığı gece sosyal medyadan "Bu gece Avrupa'nın kalbi Macaristan'da daha güçlü atıyor" mesajını paylaşırken; Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola da "Macaristan'ın yeri Avrupa'nın kalbidir" ifadelerini kullandı.
NYT'nin analizine göre Orban, özellikle son aylarda Ukrayna'ya yönelik kredileri ve Rusya'ya karşı hazırlanan yaptırım paketlerini veto ederek AB'nin kritik politikalarını sık sık sekteye uğratıyordu. Dahası, Orban yönetiminin Kremlin ile olan yakın ilişkileri ve AB toplantılarından Rusya'ya bilgi sızdırıldığına dair iddialar, Macaristan'ı Birlik içinde ciddi bir "güvenlik riski" haline getirmişti.
UKRAYNA KREDİSİ İÇİN YEŞİL IŞIK BEKLENTİSİ
Seçimlerin galibi Peter Magyar ve partisi Tisza'nın, AB ve NATO'ya karşı çok daha dostane bir tutum sergilediği belirtiliyor. Magyar'ın, seçimin Macaristan'ın 2003'te AB'ye katılımını onayladığı referandumun yıl dönümüne denk gelmesine dikkat çekmesi, Orban'ın Brüksel'e yönelik düşmanca tavrından kopuşun ilk sinyali olarak yorumlandı.
Siyasi risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group'un Avrupa Direktörü Mujtaba Rahman, "Bu seçim sonucu Avrupa için oyun değiştirici nitelikte" değerlendirmesini yaptı. Yeni liderliğin atacağı ilk adımlardan birinin, Orban'ın itirazları nedeniyle haftalardır dondurulmuş olan Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredinin önünü açmak olması bekleniyor. Orban yönetimi, bu krediyi şubat ayında bloke etmiş ve kararın ardında Ukrayna'nın Rus yakıtını taşıyan boru hattını onarmadaki yavaşlığını gerekçe göstermişti.
"SİSTEMATİK ŞANTAJ BİTTİ AMA İŞLER TAMAMEN KOLAYLAŞMADI"
Avrupa Politika Merkezi analistlerinden Eric Maurice süreci, "Bu sonuç işleri kolaylaştırıyor çünkü artık 'sistematik şantaj' ortadan kalktı. Ancak bu, her şeyin dikensiz gül bahçesi olacağı anlamına gelmiyor" sözleriyle özetledi.
NYT analizinde de Magyar'ın her konuda AB ile tam uyum içinde olmadığına dikkat çekildi. Magyar, Macaristan'ın Rus enerjisine olan bağımlılığını azaltması gerektiğini savunsa da Rus ithalatının bir "seçenek" olarak masada kalması gerektiğine inanıyor. Tisza partisi ayrıca Birlik'in göç politikalarındaki bazı değişikliklere de karşı çıkıyor.
16 yıllık Orban iktidarı resmen sona erdi: Mgyar ezici farkla Macaristan'ın yeni başbakanı
DONDURULMUŞ MİLYARLARCA EURO SERBEST KALABİLİR
Brüksel ile uyumlu çalışmanın Macaristan için oldukça kazançlı olabileceği vurgulanan habere göre; yeni lider Magyar'ın, AB tarafından dondurulan milyarlarca euroluk fonu serbest bırakmak için hızlıca harekete geçmesi bekleniyor. Bu fonlar arasında ağustos ayı sonuna kadar adım atılması gereken yaklaşık 10 milyar euroluk hibe paketi ve 16 milyar euroluk yeniden silahlanma kredisi bulunuyor.
ABD'NİN 'SEÇİME MÜDAHALE' İDDİALARI
Öte yandan seçim sürecinde Orban cephesi, AB'yi seçimlere müdahale etmekle suçlamıştı. Geçtiğimiz hafta Budapeşte'yi ziyaret eden ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de bu iddialara destek vererek Brüksel'i "şimdiye kadar gördüğüm en kötü seçim müdahalesi örneklerinden birine imza atmakla" suçlamıştı.
AB yetkilileri ise bu iddiaları kesin bir dille reddetti. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Stéphane Séjourné, ABD'nin tutumunu eleştirerek, "Avrupa Komisyonu'nun bir başkan yardımcısı seçimler hakkında yorum yapamazken, ABD başkan yardımcısının gelip kampanya ve seçimler hakkında yorum yapmasını her zaman garip bulmuşumdur" diyerek Washington'a tepki gösterdi.
