Dün ABD Federal Sicili Ofisi'ne (Federal Register) gönderilen ve Çin askeri şirketlerini tanımlayan "1260H" listesi, küresel ticaret ve teknoloji dünyasında büyük yankı uyandırdı. Financial Times'ta yer alan habere göre, listeye e-ticaret devi Alibaba, dünyanın en büyük elektrikli araç üreticisi BYD ve arama motoru Baidu’nun dahil edilmesi, iki süper güç arasındaki teknoloji savaşında yeni bir perde açtı. Ancak belgenin yayınlanmasından yaklaşık bir saat sonra ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) talebiyle internet sitesinden kaldırılması, Washington’da kafa karışıklığına neden oldu.
STRATEJİK ŞİRKETLER HEDEF TAHTASINDA
Pentagon tarafından her yıl güncellenen 1260H listesi, ABD hükümetinin Çin Halk Kurtuluş Ordusu ile doğrudan bağlantılı olduğunu veya Pekin’in "askeri-sivil kaynaşma" stratejisine destek verdiğini düşündüğü şirketleri kapsıyor. Listeye dahil edilmek, doğrudan bir ticari yasak getirmese de, ilgili şirketlerin ABD savunma sanayii ile iş yapmasını engelliyor ve küresel yatırımcılar nezdinde ciddi bir itibar riski oluşturuyor.
Çin, Tayvan'a destek olan 20 ABD savunma şirketine yaptırım uyguladı
Alibaba’nın listeye alınma gerekçesinin, ABD istihbarat kurumlarının şirketin Çin ordusuna teknik destek sağladığı ve müşteri verilerine erişim imkanı tanıdığı yönündeki iddiaları olduğu belirtiliyor. Otomotiv sektöründe ise BYD’nin listeye eklenmesi dikkat çekici bir gelişme olarak kaydedildi. 2025 yılında Türkiye pazarında 45 bin adetten fazla satış yaparak "en hızlı büyüyen marka" unvanını alan ve şarj edilebilir hibrit pazarında liderlik koltuğuna oturan BYD, bu kararla ilk kez ABD’nin ulusal güvenlik radarına bu denli sert bir şekilde girdi.
ÇİNLİ DEVLERDEN SERT TEPKİ
Kararın kamuoyuna sızmasının ardından Alibaba, BYD ve Baidu’dan jet hızıyla yalanlama geldi. Alibaba tarafından yapılan açıklamada, şirketin Çin ordusunun bir parçası olmadığı vurgulanırken, "Bu iddiaların hiçbir dayanağı yoktur; yanlış beyanlara karşı tüm yasal yollara başvuracağız" ifadeleri kullanıldı. BYD kanadı ise askeri-sivil füzyon stratejisinin bir parçası oldukları iddiasını "tamamen asılsız" olarak nitelendirdi.
Uzmanlar, Pentagon’un listeyi yayınlayıp aniden geri çekmesini, Nisan 2026’da yapılması planlanan Trump-Xi zirvesi öncesi bir "denge politikası" olarak yorumluyor. Washington’ın bir yandan kritik mineral ve teknoloji bağımlılığını kırmaya çalışırken, diğer yandan ticaret ateşkesini koruma çabası, bölgedeki jeopolitik gerilimi tırmandırıyor.
Müzakere günü gerilim zirvede: Çin'den ABD'ye çip soruşturması
BYD TÜRKİYE'DE REKOR ÜSTÜNE REKOR KIRIYOR
Güncellemede dikkat çeken bir diğer ayrıntı, biyoteknoloji firması WuXi AppTec ve yapay zeka tabanlı robotik teknolojiler geliştiren RoboSense’in de listeye dahil edilmesi oldu. Buna karşılık, hafıza çipi üreticileri CXMT ve YMTC’nin listeden çıkarılması piyasa analistleri tarafından şaşkınlıkla karşılandı.
Türkiye’de 2025 yılındaki vergi düzenlemeleri ve yerli yatırım hamleleriyle pazar payını hızla artıran BYD’nin, ABD’deki bu gelişmeden küresel tedarik zinciri veya yatırım planları bazında nasıl etkileneceği otomotiv dünyasında merak konusu oldu. Pentagon yetkilileri, güncellenmiş ve nihai listenin önümüzdeki hafta içinde tekrar yayınlanacağını bildirdi.
