Rusya, dijital platformlar üzerindeki denetimlerini en üst seviyeye taşıyarak dünya genelinde en çok kullanılan mesajlaşma uygulaması WhatsApp’a erişimi tamamen engellemeye hazırlanıyor. Yaklaşık 100 milyon kullanıcıyı doğrudan etkileyecek olan bu radikal kararın, 2026 yılına kadar tam kapsamlı olarak yürürlüğe girmesi planlanıyor.
YASAK KARARININ GEREKÇESİ: "AŞIRILIK" VE VERİ GÜVENLİĞİ
Rusya’nın iletişim denetim kurumu Roskomnadzor, WhatsApp’ın bağlı olduğu ana şirket Meta’ya yönelik sert yaptırımlarını sürdürüyor. 2022 yılında Meta’nın "aşırılık yanlısı bir kuruluş" olarak sınıflandırılmasının ardından Instagram ve Facebook’a erişimi durduran Moskova yönetimi, şimdi de WhatsApp’ı hedef alıyor.
Rus makamları, uygulamanın yerel mevzuata uymadığını ve kullanıcı verilerini Rusya sınırları içerisinde depolamayı reddettiğini öne sürüyor. Devlet kontrolündeki medya kuruluşları, güvenlik protokolleri ve yasal düzenlemeler çerçevesinde platformun 2026’ya kadar tamamen yasaklanacağını duyurdu.
ALTERNATİF: UÇTAN UCA ŞİFRELEMESİ OLMAYAN "MAX" UYGULAMASI
Kremlin, WhatsApp’tan boşalacak alanı devlet destekli yeni bir platform olan “Max” ile doldurmayı hedefliyor. Çin’in popüler "süper uygulaması" WeChat’e benzetilen Max; mesajlaşma, finansal işlemler ve kamu hizmetlerini tek bir çatı altında topluyor.
Ancak uygulamanın teknik özellikleri tartışmaları da beraberinde getiriyor. WhatsApp ve Telegram gibi platformların aksine, Max uygulamasında uçtan uca şifreleme özelliği bulunmuyor. Bu durum, veri güvenliği uzmanları tarafından iletişimin devlet gözetimine açık hale gelmesi olarak değerlendiriliyor.
2025’TEN İTİBAREN YENİ CİHAZLARDA ZORUNLU OLACAK
Rusya yönetimi, geçiş sürecini hızlandırmak adına idari tedbirleri de devreye soktu. Alınan karara göre:
2025 yılı itibarıyla ülkede satışa sunulan tüm yeni akıllı cihazlarda Max uygulamasının ön yüklü olması zorunlu hale getirildi.
Kamu personeli, öğretmenler ve öğrencilerin iletişimlerini bu yeni platform üzerinden sürdürmeleri istendi.
PLATFORM SAHİPLERİNDEN VE SEKTÖRDEN TEPKİLER
WhatsApp yetkilileri, kararı "geriye dönük bir adım" olarak nitelendirerek, 100 milyondan fazla insanın güvenli iletişim hakkından mahrum bırakılacağını savundu. Öte yandan, Rus düzenleyicilerin kısıtlama listesinde olan Telegram’ın kurucusu Pavel Durov da duruma tepki gösterdi. Durov, bu tür kısıtlamaların halkı siyasi sansür ve gözetleme amacıyla belirli uygulamalara zorlamak anlamına geldiğini, özgürlüklerin kısıtlanmasının çözüm olmayacağını vurguladı.
