Rusya ile Batılı teknoloji firmaları arasındaki dijital gerilim yeni bir aşamaya taşındı. Ülkenin internet düzenleme kurumu Roskomnadzor’un kararıyla, 11 Şubat 2026 itibarıyla Rusya’daki 100 milyonu aşkın WhatsApp kullanıcısı uygulamaya yalnızca VPN aracılığıyla erişebiliyor.
Rus yetkililer, kararın gerekçesi olarak ABD merkezli Meta şirketinin yerel yasalara uymamasını gösterdi. Vatandaşlara ise hükümet destekli yerli platform “Max”e geçmeleri çağrısında bulunuldu.
KREMLİN’DEN “YASALARA UYUN” MESAJI
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Meta’nın Rus yasalarına uyup yetkililerle diyalog kurması halinde faaliyetlerin yeniden başlayabileceğini belirterek, “Uzlaşmaz tavır sürerse WhatsApp için geri dönüş şansı yok” dedi.
Rus makamları, erişim engeline gerekçe olarak dolandırıcılık ve dezenformasyon risklerini de öne sürüyor. Ancak şirketten yapılan açıklamada, yasağın kullanıcıları devlet kontrolündeki Max uygulamasına yönlendirme amacı taşıdığı savunuldu.
MAX: MESAJLAŞMADAN FAZLASI
Hükümetin teşvik ettiği Max platformu, yalnızca bir mesajlaşma uygulaması değil. Bankacılık işlemleri, resmi hizmetler (Gosuslugi) ve dijital kimlik doğrulama gibi birçok işlemi tek çatı altında toplayan bir “süper uygulama” olarak geliştirildi.
Öte yandan siber güvenlik uzmanları, Max’in uçtan uca şifreleme sunmadığını ve kullanıcı verilerine devlet güvenlik organlarının erişiminin kolay olabileceğini belirterek gizlilik konusunda endişe dile getiriyor.
TELEGRAM’A PARA CEZASI VE YAVAŞLATMA
Rusya’nın hedefindeki tek platform WhatsApp değil. Telegram da veri taleplerine uymadığı ve yasaklı içerikleri kaldırmadığı gerekçesiyle Moskova’da bir mahkeme tarafından 7 milyon ruble (yaklaşık 90 bin dolar) idari para cezasına çarptırıldı. Ayrıca uygulamanın hızında kasıtlı yavaşlatmaya gidildiği bildirildi.
Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise yaptığı açıklamada, “Rusya, vatandaşlarını sansürün ve gözetimin olduğu devlet uygulamalarına mahkum etmek istiyor. Biz özgürlük ve gizlilik ilkelerimizden ödün vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı.
“EGEMEN İNTERNET” HEDEFİ
Rusya, 2025’ten itibaren üretilen tüm yeni akıllı cihazlara Max uygulamasının önceden yüklenmesini zorunlu hale getirmişti. WhatsApp’a getirilen erişim engeli, daha önce Instagram ve Facebook’a uygulanan yasakların ardından ülkenin küresel internetten daha da ayrıştığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
