Küresel ekonomiyi durma noktasına getiren ve Orta Doğu'yu topyekûn bir yıkımın eşiğine getiren krizde nefesler tutuldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı kaldırması için verdiği sürenin dolmasına sadece 25 saat kala, Tahran yönetimi merakla beklenen karşı teklifini masaya sürdü. Dün kameralar karşısına geçerek "Hürmüz'ü açmazlarsa İran'ı yok edeceğim" diyerek açık bir askeri yok etme tehdidinde bulunan Trump'ın verdiği mühlet, ABD saatiyle bu akşam 20.00'de, Türkiye saatiyle ise gece 03.00'te sona eriyor.
Sürenin dolmasına saatler kala İran, ABD'nin sunduğu "15 maddelik barış planını" reddederek, kendi "10 Maddelik" şartlar listesini uluslararası kamuoyuna duyurdu. Listenin en dikkat çekici maddesi ise küresel ticareti derinden sarsacak olan geçiş ücreti talebi oldu.
İRAN'IN 10 MADDELİK KARŞI ŞARTLARI
Tahran'ın, Hürmüz Boğazı'nı açmak için masaya koyduğu ve hem askeri hem de ağır ekonomik talepler içeren 10 maddelik planı şu şekilde:
Güvenlik ve Jeopolitik Şartlar:
İran'a gelecekte bir daha saldırılmayacağına dair kesin garanti verilmesi.
Geçici bir ateşkes değil, savaşın "kalıcı" olarak sona erdirilmesi.
İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına derhal son vermesi.
İran'a uygulanan tüm ABD yaptırımlarının istisnasız kaldırılması.
İran'ın bölgesel müttefiklerine yönelik tüm askeri operasyonların ve çatışmaların durdurulması.
Hürmüz Boğazı ve Ekonomi Şartları: 6. Yukarıdaki şartların kabulü karşılığında İran, Hürmüz Boğazı'nı yeniden küresel trafiğe açacak. 7. Ancak İran, boğazdan geçen her ticari gemiden 2 milyon dolar "Hürmüz Geçiş Ücreti" tahsil edecek. 8. İran, elde edilecek bu devasa geçiş ücreti gelirini komşusu Umman ile paylaşacak. 9. Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin kuralları ve prosedürleri tamamen İran tarafından belirlenecek. 10. İran, ABD ve müttefiklerinden doğrudan "savaş tazminatı" talep etmek yerine, toplanan bu geçiş ücretlerini ülkenin savaş sonrası yeniden inşası için kullanacak.
GÖZLER BU GECE TSİ 03.00'TE
İran'ın bu hamlesi, Washington'da adeta soğuk duş etkisi yarattı. Uzmanlar, gemi başına 2 milyon dolar gibi astronomik bir geçiş ücretinin küresel petrol ve lojistik fiyatlarını fahiş oranlarda artıracağını, bu nedenle ABD'nin bu şartı kabul etmesinin imkansıza yakın olduğunu belirtiyor.
Diplomatik kaynaklar, İran'ın bu teklifi "kabul edilmek için değil, zaman kazanmak veya topu ABD'nin sahasına atmak" için sunmuş olabileceğini değerlendiriyor.
Şimdi tüm dünyanın gözü, TSİ 03.00'te süresi dolacak olan Başkan Trump'a çevrilmiş durumda. "Yok etme" tehdidinde bulunan Trump'ın bu 10 maddelik listeye vereceği tepki, Orta Doğu'nun kaderini belirleyecek.
