Yerli ve milli savaş uçağı KAAN’ın motorunu ABD’den almak zorunda olduğumuzu Türk kamuoyu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eylül ayındaki Beyaz Saray ziyareti sırasında öğrenmişti. Dışişleri Bakanı Fidan’ın “Milli muharip uçağımız KAAN’ın motorları için gerekli lisans şu an Kongre’de bekliyor. Bir an önce hayata geçip motorların gelmesi lazım ki, üretime başlayabilelim” sözleri tartışma konusu olmuştu. Kongre vetosu yüzünden üretimine geçilemeyen KAAN için sevindirici haberi NATO Liderler Zirvesi için Ankara’ya gelecek olan Trump verdi.
İLK ETAPTA 40 UÇAK İÇİN SERİ ÜRETİM
ABD yönetimi muharip uçağımızın seri üretiminde kullanılacak jet motorlarının satışı için Kongre’ye bildirimde bulundu. 700 milyon doların üzerinde bir maliyetin söz konusu olduğu tedarik paketi 80 adet F110 motorunu ve yedek parçaları kapsıyor. Trump yönetiminin Kongre’deki olası itirazlar nedeniyle süreci hızlandıracağı kaydedildi. NATO Zirvesi’ne katılacak olan Trump “Ankara’yı çok mutlu edecek bir şey yapacağım” sözleriyle KAAN jestinin sinyalini vermişti. Bu tedarikle ilk etapta 40 adet KAAN uçağının seri üretimi yapılabilecek.
ANKARA’YA GELMEDEN KAAN MOTORU JESTİ
Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’ne eli boş gitmeyeceğini belirten ABD Başkanı Trump, ilk jesti için düğmeye bastı. Trump yönetimi, Türkiye’ye 700 milyon doların üzerinde jet motoru satışına ilişkin niyetini Kongre’ye resmen bildirdi. Trump’ın Rus S-400’leri nedeniyle F-35 programından çıkarılan Türkiye’nin dönüşü için de bir girişimde bulunacağı belirtiliyor.
ABD Başkanı Trump, Türkiye’ye 700 milyon doların üzerinde jet motoru satışına ilişkin niyetini Kongre’ye resmen bildirdi. Satış paketinin değerinin 700 milyon doların üzerinde olduğu belirtilirken, motorların Türkiye’nin ilk yerli muharip uçağı KAAN’a güç vermesi planlanıyor. Reuters, kararın Türkiye’ye yönelik önemli bir diplomatik jest olarak değerlendirildiğini, ancak Kongre’de bazı itirazlarla karşılaşabileceğini aktardı. Bazı ABD’li milletvekilleri, Türkiye’nin 2019’da Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle satışa karşı çıkıyor.
Washington, S-400 sistemlerinin NATO teknolojisi ve özellikle F-35 programı açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunuyor. Türkiye, S-400 alımının ardından F-35 programından çıkarılmıştı.Reuters’a göre Demokrat Temsilciler Meclisi üyeleri Gregory Meeks, Chris Pappas ve Dina Titus gibi bazı isimler, motor satışının engellenmesi için yasal girişimlerde bulunabilecekleri uyarısında bulundu. Kongre’nin satışı reddetmek için 15 günlük değerlendirme süresi bulunuyor. Ancak böyle bir karar çıkması halinde Trump’ın veto yetkisini kullanabileceği belirtiliyor. Haberde, Trump yönetiminin satış sürecini NATO zirvesi öncesinde ilerletmek istediği belirtildi. Reuters, motor satışının Ankara ile Washington arasındaki savunma ilişkilerinde sınırlı fakat sembolik öneme sahip bir adım olduğunu, ancak Türkiye’nin F-35 programına dönüş talebini doğrudan çözmediğini aktardı. Trump yönetimi döneminde Türkiye-ABD ilişkilerinde daha sıcak bir hava oluştuğu ifade edilirken, iki ülke arasındaki temel anlaşmazlıklardan birinin S-400 meselesi olmaya devam ettiği vurgulandı.
ERDOĞAN’I MUTLE EDECEĞİM
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray’daki görüşmesi sırasında ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ilişkin sözleri öne çıktı. Bir gazetecinin “Türkiye, F-35 savaş uçakları istiyor. Türkiye’ye büyük bir hediye paketiyle mi gidiyorsunuz?” sorusuna cevap veren Trump, Ankara’ya olumlu mesaj verdi. Trump “Sanırım öyle. Muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım” ifadelerini kullandı. Trump, Temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne katılım kararında Erdoğan’ın ev sahipliğinin belirleyici olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kendisini arayarak zirveye davet ettiğini belirten Trump, Erdoğan’ın kendisine “Lütfen, zirve Türkiye’de. Orada olmalısınız. ABD orada olmalı” dediğini aktardı. Trump, bu çağrı üzerine zirveye katılma kararı aldığını belirterek “Cumhurbaşkanı Erdoğan’a duyduğum saygı nedeniyle gidiyorum” dedi. ABD Başkanı, Erdoğan için “Onu seviyorum. O benim arkadaşım” ifadelerini de kullandı.
F-35 KRİZİ DE ÇÖZÜLECEK Mİ?
Trump’ın sözleri, Türkiye’nin F-35 programına dönüş talebini yeniden gündemin üst sıralarında. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından F-35 programından çıkarılmış, daha önce sipariş edilen uçakların teslimatı da durdurulmuştu. Ankara ise program ortağı olduğunu, F-35’ler için ödeme yaptığını ve Türkiye’nin programdan çıkarılmasının haksız olduğunu savunuyor. Satışın ilerletilmesi kararı, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın yaklaşık bir yıl önce KAAN motorlarına ilişkin süreçte yaşanan gecikmelerden kamuoyuna açık şekilde şikâyet etmesinin ardından geldi. Ankara, KAAN projesi için ihtiyaç duyulan motorların tedarikinden sonra Türkiye’nin Rus S-400’leri yüzünden çıkarıldığı F-35 programına dönmesi de bekleniyor.
‘ANKARA’DAKİ ZİRVEDE ON MİLYARLARCA DOLARLIK SAVUNMA ANLAŞMALARI OLACAK‘
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte müttefiklerin gelecek ay Türkiye’de düzenlenecek zirvede on milyarlarca dolarlık savunma anlaşmaları duyuracağını söyledi. Rutte Ankara’daki zirvede yıllar süren yetersiz yatırımın ardından müttefiklerin, geçen yıl üzerinde mutabık kalınan ve 2035 yılına kadar GSYİH’nin %5’i seviyesinde savunma harcaması yapılmasını öngören hedefe ulaşma yolunda ilerlediklerinin vurgulanacağını söyledi. Rutte “Müttefiklerin hala Atlantik’in her iki yakasında da savunma sanayii üretimini artırmaları, Avrupa’daki “parçalı ulusal savunma sanayileri” sorununu aşmaları, Washington’daki bürokrasiyi azaltmaları ve inovasyonu güçlendirmeleri gerekiyor” dedi. Bu hedeflere ulaşma ihtimalinin “oldukça yüksek” olduğunu belirten Rutte, zirvede on milyarlarca dolarlık yeni savunma anlaşmalarının duyurulacağını ifade etti. Rutte, “Ortaya çıkan sonuç sadece güvenliğin artması değil. Aynı zamanda ekonomilerimizi büyütecek ve yüz binlerce istihdamı destekleyecek bir savunma sanayii devriminin henüz başındayız” dedi. Rutte ayrıca müttefiklerin savunma harcaması hedeflerine olan bağlılıklarını vurgulayıp Ukrayna’ya verdikleri desteği yineleyeceklerini ifade etti.
