Sırbistan’da uzun süredir ülke siyasetinin merkezinde bulunan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, ikinci görev süresi dolmadan istifa etti. Vucic, 27 Eylül akşamı Belgrad’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda yaptığı açıklamada, yaklaşan erken parlamento seçimlerine “sıradan bir vatandaş” olarak katılmak istediğini belirterek istifa mektubunu imzaladı. Sırbistan hükümeti de istifayı resmen duyurdu.
Vucic’in 25 Ekim’de yapılacak erken seçimlerde Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) listesinin başında yer alarak başbakanlık için yarışacağı bildirildi.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic istifa etti
ÜÇÜNCÜ KEZ CUMHURBAŞKANI OLAMIYOR
Vucic’in ikinci cumhurbaşkanlığı dönemi normal koşullarda Mayıs 2027’de sona erecekti.
Sırbistan Anayasası’nın 116’ncı maddesi bir kişinin cumhurbaşkanlığına en fazla iki kez seçilebileceğini hükme bağlıyor. Vucic de iki dönemlik sınırı doldurduğu için yeniden cumhurbaşkanlığına aday olamıyor.
İstifanın ardından Meclis Başkanı Ana Brnabic, yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar vekâleten cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi. Sırbistan mevzuatına göre yeni cumhurbaşkanlığı seçiminin en geç üç ay içerisinde yapılması gerekiyor.
“PUTİN-MEDVEDEV MODELİ” BENZETMESİ
Vucic’in cumhurbaşkanlığından ayrılarak başbakanlık için yarışma kararı, sosyal medyada ve siyasi değerlendirmelerde “Putin-Medvedev modeli” benzetmelerini beraberinde getirdi.
Benzetmenin temelinde Rusya’da 2008 yılında yaşanan iktidar değişimi bulunuyor. Vladimir Putin, o dönem Rusya Anayasası’ndaki art arda iki dönem sınırlaması nedeniyle üçüncü kez üst üste devlet başkanlığına aday olamamıştı. Putin’in desteklediği Dmitriy Medvedev devlet başkanı seçilirken, Medvedev göreve başlamasının hemen ardından Putin’i başbakanlığa aday göstermişti. Putin böylece devlet başkanlığından ayrıldıktan sonra hükümetin başına geçmişti.
Dört yıl sonra Putin yeniden devlet başkanlığına dönmüş, Medvedev ise başbakanlık görevini üstlenmişti.
İKİ YILA YAKLAŞAN PROTESTOLARIN ARDINDAN ERKEN SEÇİM
Vucic’in istifası, Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı protestoların ardından geldi. Protestolar, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından başlamıştı. Öğrenci hareketleri olayda kamu yönetiminin ve yolsuzluğun rolünün araştırılmasını talep etmiş, daha sonra erken seçim çağrılarını yükseltmişti.
Vucic ise erken seçim kararı alarak parlamentoyu feshetti ve seçim tarihini 25 Ekim olarak belirledi.
