Türkiye'de banka hesaplarını başkalarına kullandırdığı için adli ve idari yaptırımlarla karşı karşıya kalan ve kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak adlandırılan kesim için yeni bir yasal düzenleme gündeme geldi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve gelmesinin ardından yaptığı ilk açıklamada, banka hesaplarının dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirten vatandaşların taleplerine dikkat çekerek, konunun 12. Yargı Paketi’ne dahil edilmesinin planlandığını duyurdu.
VERİLER KORKUTUYOR: 300 BİN SORUŞTURMA, 50 BİN MAHKUMİYET
Banka hesaplarının yasa dışı bahis çeteleri veya dolandırıcılık şebekeleri tarafından kullanılmasına ilişkin veriler, meselenin boyutlarını gözler önüne seriyor. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158'inci maddesi kapsamında "nitelikli dolandırıcılık" suçlamasıyla hakkında adli işlem yapılan kişi sayısının 300 bini geçtiği tahmin ediliyor.
Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, 2025 yılı sonunda Meclis komisyonuna sunduğu verilerde, bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık kapsamında açılan kamu davası sayısını 291 bin 379 olarak açıkladı. Bu dosyalardan suçu kesinleşerek ceza alanların sayısının yaklaşık 50 bin olduğu belirtilirken, mahkumiyet alan kişilerin bir kısmının halen cezaevinde bulunduğu ifade edildi.
YARGI PAKETİNDE "UZLAŞMA" FORMÜLÜ GÜNDEMDE
Mevcut durumda ağır ceza mahkemelerinde görülen bu dosyaların, yeni yargı paketleriyle birlikte asliye ceza mahkemelerine devredilmesi üzerinde duruluyor. Bu değişikliğin hayata geçmesi durumunda, dosyaların "uzlaşma" kapsamına girmesinin önü açılacak. Yetkililer, hileyi bilerek menfaat temin edenler ile durumu bilmeden hesabını kullandıranlar arasında bir ayrım yapılması ve dosya adaletinin sağlanması üzerinde çalışıyor.
ŞEBEKELERİN "IBAN YALANLARI" VE MAĞDURİYET SENARYOLARI
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, vatandaşların hangi yöntemlerle kandırıldığını deşifre etti. Dolandırıcıların en sık kullandığı argümanlar arasında; "Hesabım blokeli", "Hesap senin ama sorumluluk bende", "İşimiz tamamen yasal" ve "Sadece birkaç günlüğüne lazım" gibi ifadeler yer alıyor.
Bu hesaplar üzerinden şu suçların işlendiği tespit edildi:
İnternet üzerinden sahte ürün satışı.
Kripto para ve sahte yatırım vaatleri.
Sosyal medya üzerinden "acil para lazım" veya "kaza yaptım" senaryoları.
Yasa dışı bahis ve kara para aklama faaliyetleri.
Evlilik veya faizsiz kredi görünümlü dolandırıcılıklar.
Geçtiğimiz günlerde Adana’da yaşanan Özlem Develi örneği, durumun ciddiyetini kanıtladı. Arkadaşının "ticaret yapıyorum, hesabım bloke oldu" ricasını kırmayan 23 yaşındaki Develi, 4 yıl 5 ay hapis ve yaklaşık 150 bin TL para cezasına çarptırıldı.
SADECE HAPİS DEĞİL, AĞIR VERGİ CEZALARI DA KAPIDA
Hesabını başkasına kullandırmanın tek yaptırımı hapis cezası değil. Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu'nun dikkat çektiği üzere, bu kişiler MASAK ve Vergi Müfettişleri tarafından da kıskaca alınıyor.
5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen öneri raporları MASAK’a gönderiliyor. Değerlendirme sonucunda Cumhuriyet Başsavcılıklarına yapılan suç duyuruları ile kişiler 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya 5 bin güne kadar adli para cezasıyla karşı karşıya kalabiliyor. Ayrıca bu işlemler üzerinden doğan vergi sorumlulukları da kişi üzerinde kalıyor.
