Avrupa Birliği, sosyal medya platformlarının çocuklar ve gençler üzerindeki etkisine yönelik denetimini sıkılaştırırken, Facebook ve Instagram’ın sahibi Meta’ya “bağımlılık yaratan tasarım” konusunda resmî uyarıda bulundu. Avrupa Komisyonu, 10 Temmuz Cuma günü açıkladığı ön bulgularda Meta’nın, Facebook ve Instagram’daki bağımlılık riski taşıyan tasarım özelliklerinin kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı üzerindeki etkilerini yeterince değerlendirmediğini ve azaltmadığını bildirdi.
Komisyon, söz konusu risklerin özellikle çocuklar açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.
SONSUZ KAYDIRMA VE OTOMATİK OYNATMA MERCEK ALTINDA
Brüksel’in itiraz ettiği özelliklerin başında, kullanıcıların yeni içerik görmek için sayfa değiştirmesine gerek bırakmayan “sonsuz kaydırma” sistemi ile videoların kendiliğinden başlamasını sağlayan otomatik oynatma özelliği geliyor.
Komisyon, bu tasarım araçlarının kullanıcıları platformda daha uzun süre tutarak kontrolsüz kullanım ve bağımlılık riskini artırabileceğini değerlendiriyor.
AB, Meta’dan Instagram ve Facebook’ta tasarım değişikliklerine gitmesini; otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma özelliklerini devre dışı bırakacak seçenekler sunmasını, ayrıca kullanıcıları gerçekten etkili biçimde ekrandan uzaklaştırabilecek süre molaları oluşturmasını istiyor.
“MEVCUT SÜRE ARAÇLARI KOLAYLIKLA KAPATILABİLİYOR”
Avrupa Komisyonu, Meta’nın özellikle gençlere yönelik sunduğu ekran süresi yönetim araçlarının yeterli olmadığını belirtti.
Komisyonun değerlendirmesinde, mevcut uyarıların kullanıcılar tarafından kolaylıkla kapatılabildiği ve sosyal medya kullanımında anlamlı bir azalma veya kontrol sağlamadığı ifade edildi.
AB’nin teknolojiden sorumlu yetkilisi Henna Virkkunen, sosyal medya şirketlerinin sorumluluğuna işaret ederek, Avrupalıların fiziksel ve ruhsal sağlığının korunmasının platformlar için öncelik olması gerektiğini söyledi.
META SUÇLAMALARI REDDETTİ
Meta ise Avrupa Komisyonunun ön bulgularına katılmadığını açıkladı.
Şirket, değerlendirmelerin gençleri korumak amacıyla bugüne kadar attığı önemli adımları doğru ve yeterli şekilde hesaba katmadığını savundu.
Soruşturma henüz sonuçlanmadığı için Komisyonun açıklaması nihai bir ihlal kararı anlamına gelmiyor. Meta, ön bulgulara yanıt verme ve savunmasını sunma hakkına sahip olacak.
13 YAŞINDAN KÜÇÜK ÇOCUKLAR İÇİN DE UYARILMIŞTI
Avrupa Komisyonu, nisan ayında da Meta’yı 13 yaşından küçük çocukların Instagram ve Facebook’a erişimini yeterince engelleyemediği gerekçesiyle uyarmıştı.
Şirket hakkındaki son değerlendirme, AB’nin büyük çevrim içi platformların ürünleriyle bağlantılı sistemik riskleri belirlemesini ve azaltmasını zorunlu kılan Dijital Hizmetler Yasası kapsamında yürütülüyor.
Komisyon, şubat ayında da TikTok’a bağımlılık oluşturabilecek tasarım özellikleri nedeniyle benzer bir uyarı yapmıştı. TikTok hakkındaki soruşturma devam ediyor.
ÇOCUKLARA SOSYAL MEDYA YASAĞI TARTIŞMASI BÜYÜYOR
AB’nin Meta’ya yönelik adımı, dünya genelinde teknoloji şirketlerine ve sosyal medya platformlarının çocuklar üzerindeki etkisine karşı tepkilerin arttığı bir dönemde geldi.
Meta, mart ayında ABD’de görülen önemli bir davada Instagram gibi platformlarının çocukları bağımlı hâle getirecek şekilde tasarlandığı gerekçesiyle sorumlu bulunmuştu.
Bazı ülkeler 16 yaşından küçüklerin sosyal medya kullanmasını yasaklarken, başka ülkeler de benzer düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de çocukların çevrim içi ortamda korunması konusunda oluşturulan uzman heyetin sonuçlarını pazartesi günü açıklaması bekleniyor. Avrupa’daki bazı ülkeler, küçükler için AB genelinde sosyal medya yasağı ya da yaş sınırı getirilmesi yönünde Brüksel’e baskı yapıyor.
CEZA KÜRESEL CİRONUN YÜZDE 6’SINA ULAŞABİLİR
Avrupa Komisyonunun ön bulgularının nihai kararla doğrulanması halinde Meta’ya, dünya genelindeki yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezası verilebilecek.
Bu oran, Meta’nın yıllık gelirleri dikkate alındığında milyarlarca euroluk bir yaptırım anlamına gelebilir.
AB’nin Dijital Hizmetler Yasası kapsamındaki uygulamaları, ABD yönetiminin de tepkisini çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Avrupa Birliği’nin çevrim içi içerikleri ve teknoloji şirketlerini denetleme konusunda yetkisini aşırı kullandığını savunuyor.
