Sosyal güvenlikte 18 yıllık sistem değişti: Kamu prim desteği sona erdi

Sosyal güvenlikte 18 yıllık sistem değişti: Kamu prim desteği sona erdi

Milyonlarca vatandaşın gelirini ve sosyal güvencesini yakından ilgilendiren yasal düzenleme yürürlüğe girdi. En düşük emekli maaşını 23 bin 552 TL seviyesine yükselten 7590 sayılı Torba Kanun, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesine 18 yıldır verilen otomatik devlet katkısını kaldırarak finansman modelini değiştirdi.

Resmi Gazete'de 31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7590 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Torba Kanun, sosyal güvenlik sisteminin mali dengesini baştan aşağı yeniledi.

Düzenleme kapsamında taban emekli aylığı 23 bin 552 TL seviyesine taşınırken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bütçesine 2008 yılından bu yana sağlanan otomatik kamu prim desteği sona erdi.

Sosyal güvenlik uzmanları İsa Karakaş ve Özgür Erdursun, yaklaşık 18 yıldır uygulanan finansman mimarisinin değişmesinin çalışma hayatında uzun vadeli etkiler doğuracağını belirtti.

OTOMATİK DEVLET DESTEĞİ TARİHE KARIŞTI

Özgür Erdursun, 2008 yılındaki sosyal güvenlik reformundan bu yana kamunun kuruma iki ayrı yöntemle mali destek sunduğunu hatırlattı.

Bu yollardan ilkini, toplanan sigorta primlerinin dörtte biri oranında kanunla belirlenen otomatik katkı payı oluşturuyordu.

İkinci yöntemi ise yıl sonundaki mali açığın merkezi bütçeden kapatılması prensibi teşkil ediyordu.

Yeni torba kanunla birlikte Hazine'nin tahsil edilen primler üzerinden yüzde 25 oranında otomatik kaynak aktarma zorunluluğu yürürlükten kalktı.

Kurumun yıl sonu nakit açıklarının karşılanması uygulaması ise sürüyor.

ÜÇLÜ SACAYAĞI MODELİ ÇÖKÜYOR MU?

Mevzuat değişikliğini sert bir dille eleştiren sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş, kamu otoritesinin finansmandaki rolünün zayıflatıldığını dile söyledi.

İşçi, iş veren ve devletten oluşan geleneksel üçlü yapının (Tripartite) terk edilerek ikili modele (Bipartite) geçildiğini dile getirdi.

Sistemin tüm yükünün emekçiye ve iş verene yüklendiğini belirten İsa Karakaş, şu değerlendirmede bulundu:

"Torba yasa yürürlüğe geçti.

SGK'da sessiz sedasız devasa bir düzenleme yapıldı.

Sistemin geleceği açısından hayati ehemmiyet arz eden bir adım atıldı...

Muhalefet konuyu kavradığı an yer yerinden oynayacak.

Gündem tamamen değişecek.

Bu adım hükümetin başını bir hayli ağrıtmaya adaydır."

2023/01/17/ozgur-erdursun-eyt-yorumlari.jpg
Özgür Erdursun

KÖK AYLIKLAR 23 BİN 552 TL OLMADI

Kamuoyundaki maaş algısına değinen Özgür Erdursun, yeni düzenlemenin bütün emeklilerin kök aylıklarını 23 bin 552 TL yapmadığını açıkladı.

Kök maaşı ve ek ödemeleri bu sınırın altında kalanlara farkın Hazine desteğiyle ödendiğini belirten sosyal güvenlik uzmanı, taban tutarın gelecekte otomatik şekilde yükselmeyeceğini kaydetti.

Asıl yapısal dönüşümün otomatik finansman zırhının kalkması olduğunu vurgulayarak, aktarılacak kaynak miktarının artık sabit bir kanuni formüle değil, hükümetin bütçe tercihlerine ve maliye politikasına bağlı kalacağını ifade etti.

SGK BİLANÇOLARINDA YENİ DÖNEM BAŞLIYOR

Devlet katkısının resmi gelir kalemleri arasından çıkması nedeniyle SGK bilançolarının geçmiş dönemlerle kıyaslanamayacağını belirten Özgür Erdursun, kurumun mali dengesinin artık bütçe transferleri üzerinden okunacağını aktardı.

İsa Karakaş ise kısa vadeli nakit hedefleri uğruna sosyal güvenliğin geleceğinin tehlikeye atıldığını savundu.

Devletin prim güvencesinden çekilmesinin aktüeryal dengeyi sarsacağını ve kağıt üzerinde büyüyen kurum açıklarının ileride kurumun batırıldığı iddialarına zemin hazırlayarak faturanın vatandaşa kesilmesine yol açabileceğini öne sürdü.

2024/11/13/isa-karakas-emekli-maasi-tahminleri-3.jpg
İsa Karakaş

GENÇLERE GSS VE ASKERLİK BORÇLANMASI ŞOKU

Torba yasada yer alan diğer maddeleri de mercek altına alan İsa Karakaş, yeni mezun ve geliri olmayan işsiz gençlerin Genel Sağlık Sigortası (GSS) primlerinin artırılmasına tepki gösterdi.

Gençlerin hanelerine faizli borç çıkarılmasının sosyal devlet ilkesine uymadığını belirten sosyal güvenlik uzmanı, askerlik borçlanması prim oranının yüzde 32 düzeyinden yüzde 45 seviyesine çıkarılmasını da eleştirdi.

Vatan görevini yerine getirenlerin prim yükünün devlet tarafından üstlenilmesi gerektiğini savunan İsa Karakaş, kamunun emekliden ve çalışandan elini çektiği yönündeki eleştirilerin güçleneceğini vurguladı.

YASAL DÜZENLEMENİN ETKİSİ YILLARA YAYILACAK

7590 sayılı Kanun, taban emekli aylığını 23 bin 552 TL düzeyine çıkarırken, 18 yıldır yürürlükte olan otomatik kamu finansmanı güvencesine nokta koydu.

Sosyal güvenlik uzmanları Özgür Erdursun ve İsa Karakaş, kamuoyunun henüz yeterince farkında olmadığı bu değişikliğin, önümüzdeki yıllarda sosyal güvenlik politikalarında ve bütçe dengelerinde çok daha derin tartışmalara yol açacağını dile getirdi.

YORUMLAR
YORUM YAZ
İÇERİK VE ONAY KURALLARI: KARAR Gazetesi yorum sütunları ifade hürriyetinin kullanımı için vardır. Sayfalarımız, temel insan haklarına, hukuka, inanca ve farklı fikirlere saygı temelinde ve demokratik değerler çerçevesinde yazılan yorumlara açıktır. Yorumların içerik ve imla kalitesi gazete kadar okurların da sorumluluğundadır. Hakaret, küfür, rencide edici cümleler veya imalar, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır. Özensizce belirlenmiş kullanıcı adlarıyla gönderilen veya haber ve yazının bağlamının dışında yazılan yorumlar da içeriğine bakılmaksızın onaylanmamaktadır.
Diğer Haberler
Son Dakika Haberleri
KARAR.COM’DAN